Tímarit Hins íslenzka bókmentafélags - 01.01.1890, Page 98

Tímarit Hins íslenzka bókmentafélags - 01.01.1890, Page 98
98 sagt verið, að hurð væri hnigin á gátt (= opin), svo að »hnigin“ um hurð, ef hvorki er bætt við ,á klofa' né ,á gátt', geti merkt ýmist „lokuð“ eða „opin“, eða búið, öllu heldr, að „hnigin“ um felli- hurð merki „lokuð“, en að um rennihurð merki það „opin“. En það virðist allhæpið að svo sé. „Hnigin“ um rennihurð virðist geta átt við, þá er lokað er, þvi eðlilegt er, að hun hafi lokazt með nokkrum þunga, líkt og skellihurð, en átak hefir þurft til að opna hana, og um þá hreyfing er „hnigin“ mjög óviðfeldið og getr og varla sagzt. „Hnigin á gátt“ kemr að eins fyrir á einum stað, nfl. í annari sög- unni af Gísla Súrssyni, en 1 hinni sögunni segir á sama stað : „hnigin aptru, og þykir sennilegt, að það sé réttara, að hún hafi verið hnigin aptr (o: á klofa, en að „á gátt‘ sé rangt), þótt eigi væri hurðin lokuð að innan. Á tveim stöðum getr „hnigin“ um hurð eigi merkt annað en ,opin‘, nfl. Rm. 26.: ,var hurð hnigin', og Herv. (1847) 18.: ,hnigin er helgrind'. Mun og mega telja víst, að hurð í slikum fornkvæðum sé og fellihurð, en eigi rennihurð. En þótt mjer þyki skýring dr. V. G. eigi fullnægjandi i þessu atriði, þá get eg eigi skýrt ,hnigin‘ í þessu sambandi1. Síðar, en þó allsnemma, var farið að hafa hjarrahurðir. Hjarrarnir voru upphaflega tappar 1) Mjer hefir komið til hugar, hvort eigi kunni að hafa verið til enn eldri aðferð, en sú sem hér er talin upphafleg, til þess að opna hurð og loka, nfl. að fyrir dyrahlerann hafi verið geil nokkur eða bil niðr með þröskuldi og fyrir neðan hann, er hlerinn hafi fallið eða hnigið í. þá er opnað var, en svo hafi hann verið dreginn upp, er lokað var. En ekki get eg fært þeirri gátu neitt til stuðnings. Finnist eigi neinn vottr slíks hjá öðrum þjóðum, mun það vera hégómi einn.
Page 1
Page 2
Page 3
Page 4
Page 5
Page 6
Page 7
Page 8
Page 9
Page 10
Page 11
Page 12
Page 13
Page 14
Page 15
Page 16
Page 17
Page 18
Page 19
Page 20
Page 21
Page 22
Page 23
Page 24
Page 25
Page 26
Page 27
Page 28
Page 29
Page 30
Page 31
Page 32
Page 33
Page 34
Page 35
Page 36
Page 37
Page 38
Page 39
Page 40
Page 41
Page 42
Page 43
Page 44
Page 45
Page 46
Page 47
Page 48
Page 49
Page 50
Page 51
Page 52
Page 53
Page 54
Page 55
Page 56
Page 57
Page 58
Page 59
Page 60
Page 61
Page 62
Page 63
Page 64
Page 65
Page 66
Page 67
Page 68
Page 69
Page 70
Page 71
Page 72
Page 73
Page 74
Page 75
Page 76
Page 77
Page 78
Page 79
Page 80
Page 81
Page 82
Page 83
Page 84
Page 85
Page 86
Page 87
Page 88
Page 89
Page 90
Page 91
Page 92
Page 93
Page 94
Page 95
Page 96
Page 97
Page 98
Page 99
Page 100
Page 101
Page 102
Page 103
Page 104
Page 105
Page 106
Page 107
Page 108
Page 109
Page 110
Page 111
Page 112

x

Tímarit Hins íslenzka bókmentafélags

Direct Links

If you want to link to this newspaper/magazine, please use these links:

Link to this newspaper/magazine: Tímarit Hins íslenzka bókmentafélags
https://timarit.is/publication/228

Link to this issue:

Link to this page:

Link to this article:

Please do not link directly to images or PDFs on Timarit.is as such URLs may change without warning. Please use the URLs provided above for linking to the website.