Hugur - 01.06.2009, Blaðsíða 37

Hugur - 01.06.2009, Blaðsíða 37
Fósturgreiningar 35 að maður lætur sig manneskjuna varða. Maður rerhana og birtir í verkinu mennsku hennar óháð því hver á í hlut. Sinnir henni, en dæmir hana ekki. I flóknum heimi nútímans er enn þarfara en áður að minna á þessa sterku hefð sem fylgt hefur þeim sem sinna sjúkum, það er að spyrja ekki: „Hver ert þú?“ eða: „Átt þú skilið að ég geri eitthvað fyrir þig?“. I dag er sama hugsun orðuð þannig í i. grein siðareglna Læknafélags Islands: Lækni ber að virða mannslíf og mannhelgi. Læknir skal leitast við að hjálpa heilbrigðum til að varðveita heilsu sína og sjúkum til að öðlast heilbrigði að nýju. Læknir skal rækja starf sitt af vandvirkni og samviskusemi án tillits til eigin hagsmuna, persónulegra skoðana, sljórnmála, þjóðernis, trúarbragða, kynþátta, kynferðis, kynhneigðar eða annarra utanaðkomandi áhrifa.15 Þar sem þetta birtist með svo skýrum hætti í siðareglum lækna sjáum við að hlut- verk þeirra var og er að lækna og h'kna en dæma ekki. Hin síðari hefð, sem birtist þegar við skoðum það sem Jonsen kallar fornleifa- fræði læknisfræðinnar, eru hin grísku áhrif, sem rekja má til hugmynda þeirra sem kenndir eru við „föður læknisfræðinnar", Hippokrates. Einkum má nefna þrjú atriði sem orðið hafa til þess að telja hann og hugmyndir sem við hann eru kennd- ar upphaf nútíma læknisfræði.16 Má þar fyrst nefna að ekki er gert ráð fyrir að guðlegt eða yfirnáttúrulegt afl hafi áhrif á sjúkdóma og lækningu. Hugmyndir hinnar hippokratísku læknisfræði fólu í sér að læknirinn væri mannlegur og sjúk- dómurinn náttúrulegur. Hann var hluti af eðlilegu ferli orsaka og afleiðinga. Lækningin var þá einnig eðlilegt ferh náttúrunnar. Mikilvægt var fyrir lækninn að reiða sig á skynsemi sína og beita skynjun sinni til að lýsa sjúkdómnum. Á þann hátt mátti skilja sjúkdóminn, greina ferli hans og leita leiða til að lækna hann. Með þessum hugmyndum leggur Hippokrates grunninn að læknisfræði sem raunvísindum.17 Læknirinn varð þó alltaf að h'ta á hvert einstakt tilfelli og meta það sérstaklega, því hver einstaklingur gat brugðist við á sinn einstaka hátt.lS Læknisfræðin í skilningi Hippokratesar var því ekki einvörðungu fræðileg, hún krafðist innsæis og var ekki á allra færi að höndla. Hún var hst.19 15 Siðareglur Læknafe/ags Is/ands, útgefnar í júní 2006 (http://www.lis.is/Items/Default. aspx?b=i2), sótt 20. júlí 2009. 16 Sherwin B. Nuland, Doctors: The Biography of Medicine, New York: Vintage Books, 1995, s. 3-30. 17 Sama rit, s. 15. 18 Sjá nánar í Valdemar Steffensen, Hippoirates: Faðir lœinislistarinnar. Saga hans og Hippokrat- isiu læknislistarinnar ásamt pýðingum á víð og dreif úr ritum hans, Akureyri: Bókaútgáfan Norðri, 1946, s. 16-17. 19 Á Grikklandi voru helstir læknaskólarnir Kos og Knidos. Báðir voru merkir skólar. Má segja að Kos-skólinn hafi litið á læknisfræðina sem listgrein (ars medicd), þurfti þar læknirinn að hafa hvort tveggja, áskapaða hæfileika og góða menntun. Þar var mikilsverðast að koma sjúklingnum til heilsu. Knidos-skólinn lagði áherslu á læknisfræðina sem vísindi (scientia medica). Vildu þeir gera nákvæmt fræðilegt kerfi um sjúkdóma og byggja alla meðferð á því. Þar sem læknisfræði var fyrst og fremst fræðigrein þurfti eklu meðfædda hæfileika til
Blaðsíða 1
Blaðsíða 2
Blaðsíða 3
Blaðsíða 4
Blaðsíða 5
Blaðsíða 6
Blaðsíða 7
Blaðsíða 8
Blaðsíða 9
Blaðsíða 10
Blaðsíða 11
Blaðsíða 12
Blaðsíða 13
Blaðsíða 14
Blaðsíða 15
Blaðsíða 16
Blaðsíða 17
Blaðsíða 18
Blaðsíða 19
Blaðsíða 20
Blaðsíða 21
Blaðsíða 22
Blaðsíða 23
Blaðsíða 24
Blaðsíða 25
Blaðsíða 26
Blaðsíða 27
Blaðsíða 28
Blaðsíða 29
Blaðsíða 30
Blaðsíða 31
Blaðsíða 32
Blaðsíða 33
Blaðsíða 34
Blaðsíða 35
Blaðsíða 36
Blaðsíða 37
Blaðsíða 38
Blaðsíða 39
Blaðsíða 40
Blaðsíða 41
Blaðsíða 42
Blaðsíða 43
Blaðsíða 44
Blaðsíða 45
Blaðsíða 46
Blaðsíða 47
Blaðsíða 48
Blaðsíða 49
Blaðsíða 50
Blaðsíða 51
Blaðsíða 52
Blaðsíða 53
Blaðsíða 54
Blaðsíða 55
Blaðsíða 56
Blaðsíða 57
Blaðsíða 58
Blaðsíða 59
Blaðsíða 60
Blaðsíða 61
Blaðsíða 62
Blaðsíða 63
Blaðsíða 64
Blaðsíða 65
Blaðsíða 66
Blaðsíða 67
Blaðsíða 68
Blaðsíða 69
Blaðsíða 70
Blaðsíða 71
Blaðsíða 72
Blaðsíða 73
Blaðsíða 74
Blaðsíða 75
Blaðsíða 76
Blaðsíða 77
Blaðsíða 78
Blaðsíða 79
Blaðsíða 80
Blaðsíða 81
Blaðsíða 82
Blaðsíða 83
Blaðsíða 84
Blaðsíða 85
Blaðsíða 86
Blaðsíða 87
Blaðsíða 88
Blaðsíða 89
Blaðsíða 90
Blaðsíða 91
Blaðsíða 92
Blaðsíða 93
Blaðsíða 94
Blaðsíða 95
Blaðsíða 96
Blaðsíða 97
Blaðsíða 98
Blaðsíða 99
Blaðsíða 100
Blaðsíða 101
Blaðsíða 102
Blaðsíða 103
Blaðsíða 104
Blaðsíða 105
Blaðsíða 106
Blaðsíða 107
Blaðsíða 108
Blaðsíða 109
Blaðsíða 110
Blaðsíða 111
Blaðsíða 112
Blaðsíða 113
Blaðsíða 114
Blaðsíða 115
Blaðsíða 116
Blaðsíða 117
Blaðsíða 118
Blaðsíða 119
Blaðsíða 120
Blaðsíða 121
Blaðsíða 122
Blaðsíða 123
Blaðsíða 124
Blaðsíða 125
Blaðsíða 126
Blaðsíða 127
Blaðsíða 128
Blaðsíða 129
Blaðsíða 130
Blaðsíða 131
Blaðsíða 132
Blaðsíða 133
Blaðsíða 134
Blaðsíða 135
Blaðsíða 136
Blaðsíða 137
Blaðsíða 138
Blaðsíða 139
Blaðsíða 140
Blaðsíða 141
Blaðsíða 142
Blaðsíða 143
Blaðsíða 144
Blaðsíða 145
Blaðsíða 146
Blaðsíða 147
Blaðsíða 148
Blaðsíða 149
Blaðsíða 150
Blaðsíða 151
Blaðsíða 152
Blaðsíða 153
Blaðsíða 154
Blaðsíða 155
Blaðsíða 156
Blaðsíða 157
Blaðsíða 158
Blaðsíða 159
Blaðsíða 160
Blaðsíða 161
Blaðsíða 162
Blaðsíða 163
Blaðsíða 164
Blaðsíða 165
Blaðsíða 166
Blaðsíða 167
Blaðsíða 168
Blaðsíða 169
Blaðsíða 170
Blaðsíða 171
Blaðsíða 172
Blaðsíða 173
Blaðsíða 174
Blaðsíða 175
Blaðsíða 176
Blaðsíða 177
Blaðsíða 178
Blaðsíða 179
Blaðsíða 180
Blaðsíða 181
Blaðsíða 182
Blaðsíða 183
Blaðsíða 184
Blaðsíða 185
Blaðsíða 186
Blaðsíða 187
Blaðsíða 188
Blaðsíða 189
Blaðsíða 190
Blaðsíða 191
Blaðsíða 192
Blaðsíða 193
Blaðsíða 194
Blaðsíða 195
Blaðsíða 196
Blaðsíða 197
Blaðsíða 198

x

Hugur

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Hugur
https://timarit.is/publication/603

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.