Hugur - 01.06.2009, Síða 94

Hugur - 01.06.2009, Síða 94
92 Peter Singer meginreglunni að við ættum að koma okkur á stig jaðarnytja því maður gæti hald- ið því fram að það að koma sér og fjölskyldu sinni í þá stöðu sé að valda því að eitthvað álíka slæmt gerist. Eg mun ekki ræða það hvort sú sé raunin eða ekki, þar sem ég sé enga góða ástæðu til að halda fram hófsamari útgáfunni af meginregl- unni fremur en þeirri ströngu. Jafnvel þó að við samþykktum meginregluna aðeins í sinni hófsömu mynd ætti það hið hins vegar að vera alveg ljóst að við þyrftum að gefa það mikið til hjálparstofnana að hægja myndi á neyslusamfélaginu, sem er háð því að fólk eyði peningum í óþarfa frekar en að gefa þá til hjálparstofnana, og að hugsanlega myndi það hverfa með öllu. Fjölmargar ástæður eru fyrir því af hverju þetta væri ákjósanlegt í sjálfu sér. Nú efast margir um gildi og nauðsyn hagvaxtar, ekki aðeins náttúruverndarsinnar heldur einnig hagfræðingar.6 Enginn vafi leikur heldur á því að neyslusamfélagið hefur haft truflandi áhrif á markmið og lífstilgang borgara sinna. Þótt eingöngu sé litið á málið út frá neyðaraðstoð til annarra landa, hljóta því engu að síður að vera takmörk sett hvernig við ákveðum að hægja á efnahagslífi okkar. Svo gæti farið, ef við gæfum til dæmis fjörutíu pró- sent af þjóðarframleiðslu okkar, að við myndum þá hægja svo mikið á efnahags- lífinu að á endanum myndum við gefa minna en ef við gæfum 25 prósent af þeirri miklu hærri þjóðarframleiðslu sem við hefðum úr að spila ef við takmörkuðum íjárframlag okkar við þessa lægri prósentu. Ég minnist aðeins á þetta sem vísbendingu um það hvers konar þætti maður þyrfti að taka með í reikninginn við að reyna að finna heppilegustu leiðina. Þar sem ríkisstjórnir Vesturlanda telja almennt ásættanlegt að gefa eitt prósent af þjóðarframleiðslu sinni til hjálparstofnana, þá er vandamálið alfarið fræðilegt. Það hefur heldur ekki áhrif á spurninguna um hversu mikið einstaklingur ætti að gefa í samfélagi þar sem mjög fáir gefa verulegar upphæðir. Stundum er því haldið fram, þó sjaldnar núna en áður fyrr, að heimspekingar hafi engu sérstöku hlutverki að gegna í samfélagsmálum, þar sem flest slík mál velti aðallega á mati á staðreyndum. Sagt er að heimspekingar hafi ekki neina sérfræði- þekkingu á spurningum um staðreyndir og því hafi verið mögulegt að stunda heimspeki án þess að taka neina afstöðu til hitamála í samfélaginu. Þegar móta þarf stefnu í ýmsum þjóðfélags- og utanríkismálum þarf vafalaust sérfræðiálit á staðreyndunum áður en hægt er að skera úr um þau eða bregðast við þeim, en hungursneyð er klárlega ekki eitt þessara mála. Staðreyndirnar um allar þján- ingarnar sem fólk býr við í heiminum eru hafnar yfir allan vafa. Það er heldur ekki um það deilt, að ég held, að við getum gert eitthvað í því vandamáli, annað hvort með hefðbundnum aðferðum hjálparstarfs eða með því að stýra fólksfjölgun eða jafnvel hvoru tveggja. Þetta er þess vegna málefni sem heimspekingar eru færir um að taka afstöðu til. Málefnið snertir alla þá sem eiga meiri peninga en þeir þurfa á að halda til að framfleyta sér og sínum, eða eru í þeirri stöðu að geta brugðist við 6 Sjá til dæmis John Kenneth Galbraith, Ihe NewIndustrialState{^oston,K)by), [Idnríki okkar daga, þýð. Guðmundur Magnússon (Reykjavík, 1985)] og E.J. Mishan, 7he Costs ofEconomic Growth (London 1967).
Síða 1
Síða 2
Síða 3
Síða 4
Síða 5
Síða 6
Síða 7
Síða 8
Síða 9
Síða 10
Síða 11
Síða 12
Síða 13
Síða 14
Síða 15
Síða 16
Síða 17
Síða 18
Síða 19
Síða 20
Síða 21
Síða 22
Síða 23
Síða 24
Síða 25
Síða 26
Síða 27
Síða 28
Síða 29
Síða 30
Síða 31
Síða 32
Síða 33
Síða 34
Síða 35
Síða 36
Síða 37
Síða 38
Síða 39
Síða 40
Síða 41
Síða 42
Síða 43
Síða 44
Síða 45
Síða 46
Síða 47
Síða 48
Síða 49
Síða 50
Síða 51
Síða 52
Síða 53
Síða 54
Síða 55
Síða 56
Síða 57
Síða 58
Síða 59
Síða 60
Síða 61
Síða 62
Síða 63
Síða 64
Síða 65
Síða 66
Síða 67
Síða 68
Síða 69
Síða 70
Síða 71
Síða 72
Síða 73
Síða 74
Síða 75
Síða 76
Síða 77
Síða 78
Síða 79
Síða 80
Síða 81
Síða 82
Síða 83
Síða 84
Síða 85
Síða 86
Síða 87
Síða 88
Síða 89
Síða 90
Síða 91
Síða 92
Síða 93
Síða 94
Síða 95
Síða 96
Síða 97
Síða 98
Síða 99
Síða 100
Síða 101
Síða 102
Síða 103
Síða 104
Síða 105
Síða 106
Síða 107
Síða 108
Síða 109
Síða 110
Síða 111
Síða 112
Síða 113
Síða 114
Síða 115
Síða 116
Síða 117
Síða 118
Síða 119
Síða 120
Síða 121
Síða 122
Síða 123
Síða 124
Síða 125
Síða 126
Síða 127
Síða 128
Síða 129
Síða 130
Síða 131
Síða 132
Síða 133
Síða 134
Síða 135
Síða 136
Síða 137
Síða 138
Síða 139
Síða 140
Síða 141
Síða 142
Síða 143
Síða 144
Síða 145
Síða 146
Síða 147
Síða 148
Síða 149
Síða 150
Síða 151
Síða 152
Síða 153
Síða 154
Síða 155
Síða 156
Síða 157
Síða 158
Síða 159
Síða 160
Síða 161
Síða 162
Síða 163
Síða 164
Síða 165
Síða 166
Síða 167
Síða 168
Síða 169
Síða 170
Síða 171
Síða 172
Síða 173
Síða 174
Síða 175
Síða 176
Síða 177
Síða 178
Síða 179
Síða 180
Síða 181
Síða 182
Síða 183
Síða 184
Síða 185
Síða 186
Síða 187
Síða 188
Síða 189
Síða 190
Síða 191
Síða 192
Síða 193
Síða 194
Síða 195
Síða 196
Síða 197
Síða 198

x

Hugur

Beinleiðis leinki

Hvis du vil linke til denne avis/magasin, skal du bruge disse links:

Link til denne avis/magasin: Hugur
https://timarit.is/publication/603

Link til dette eksemplar:

Link til denne side:

Link til denne artikel:

Venligst ikke link direkte til billeder eller PDfs på Timarit.is, da sådanne webadresser kan ændres uden advarsel. Brug venligst de angivne webadresser for at linke til sitet.