Læknablaðið : fylgirit - 01.07.1978, Síða 105

ButazoUdin hefur einnig unniS sér hefS
f meðferS á þvagsýrugigtarkasti. ÞaS
læknar nokkuS örugglega þvagsýrugigtar-
kast á nokkrum dögum þegar þaS er geflS
1 nægilega stórum skömmtum 200 mg.
3-4 sinnum á sólarhring f 2-3 daga og síS-
an í minnkandi skömmtum þar til kastiS
er liSiS hjá. ÞaS þarf varla aS taka þaS
fram aS ekki er rétt aS gefa Butazolidin
sjúklingum meS magasár.
Indomethacin er einnig nokkuS öruggt lyf
'viS þvagsýrugigtarkasti og þarf þá einnig
aS gefa stóra skammta a.m.k. 50 mg. x 3
á dag og gildir þá sama og um Butazolid-
iniS aS forSast aS gefa Indomethacin sjúkl-
ingum meS magasár. Naprosyn og Brufen
hafa einnig veriS notuS viS þvagsýrugigtar-
köstum og getur veriS gott aS gríþa til
þessara lyfja þegar um magasárssjúklinga
er aS ræSa.
Aspirin á sér engan sess í þvagsýrugigt-
armeSferS vegna áhrifa á þvagsýruútskilnaS
sem ómöguiegt er aS sjá fyrir.
LangtimameSferSin er fólgin í þvi aS
halda þvagsýruaukningunni í skefjum íblóSi
og reyna þannig aS fyrirbyggja þvagsýruút-
fellingar f vefi og þá fyrst og fremst í liSi
og nýru. MeS þvi móti er hægt aS fyrir-
byggja endurtekin þvagsýrugigtarköst meS
hættu á liSskemmdum og minnka hættuna á
nephrocalcinosis og nýrnasteinum meS öllu
sem því fylgir, svo sem þvagfærasýkingu
og nýrnabilun. ÞaS er nauSsynlegt aS gera
sjúklingnum ljóst aS um lífstiSarmeSferS
er aS ræSa.
MataræSi er einfaldlega fólgiS f þvi aS
forSast purin-ríka fæSu svo sem slátur og
annan innmat en purin-fríítt fæSi er vart
framkvæmanlegt og ekki taliS svara kostnaSi.
Mikil vatnsdrykkja er talin æskileg og
aS sama skapi litil víhdrykkja þar eS
áfengi a.m.k. í miklu magni eykur þvag-
sýru í blóSi f gegnum áhrif á mjólkursýri
aS þvi aS taliS er og framkaliar þvagsýru-
gigtarköst.
Ef þvagsýrugigtarsjúklingur hefur fengiS
meira en eitt kast og ef hann er kominn
meS einkenni um þvagsýruútfellingar ein-
hvers staSar þá á skilyrSislaust aS hefja
þvagsýrulækkandi lyfjameSferS annaS hvort
meS þvagsýruleysandi lyfjum eSa
"xanthinoxidasa inhipitor".
ÞaS er komin mun meiri reynsla á þvag-
sýruleysandi lyf og því ráSlegt aS reyna
þau ævinlega fyrst ef sjúklingur þolir og
ef hann er ekki nýrnaveikur.
Þvagsýruleysandi (ui’icosurisk) lyf eru:
1. Probenecid sem hindrar tubular
reabsorption í þvagsýru í nýrum og
eykur útskilnaS á þvagsýru í þvagi
allt aS 5ö7o. Venjulegir skammtar af
Probenecid eru 0,25 mg. x 2 á dag
sem siSan ru auknir smám saman
eftir börfuu allt aS 2 gr. og sfSan
fundnir hæfllegir viShaldsskammtar
sem halda þvagsýrunni innan eSlilegra
marka f blóSi. f byrjun er rétt aS
gefa oichicine 1/2 til 1 mg. meS
Probenecidi til þess aS draga úr hættu
á acut kasti. Einnig er taliS æskilegt
aS gefa nægilegt bicarbonat til þess
aS gera þvagiS lútkennt og auka þvag-
magniS meS ríkulegri vatnsdrykkju til
þess a& draga úr hættunni á þvagsýru-
útfellingum i nýrum.
2. Sulfinpyrazon er skylt Butazolidini og
hefur svipaSar aukaverkanir. ÞaS er
kröftugt þvagsýruleysandi lyf og kem-
ur til greina aS nota þaS þegar
Probenecid þolist illa eSa verkun er
ófullnægjandi og stundum er þaS notaS
ásamt meS Probenecid.
3. Benzbromarone er tiltölulega nýtt lyf
meS sambærileg þvagsýruleysandi
áhrif og þau tvö ofanskráS. ÞaS hef-
ur þann kost aS þaS nægir aS gefa
þaS einu sinni á dag og þaS er taliS
hafa óverulegar aukaverkanir.
"Xanthinoxidasa inhipitor", Allopurinol
(Apurin) hindrar þvagsýrumyndun meS þvi
aS lama xanthinoxidasann. ÞaS er ekki
komin þaS löng reynsla á þetta lyf aS þaS
eigi aS taka þaS fram yfir þvagsýruleys-
andi lyfin en þaS er auSvitaS mikill feng-
ur aS þessu lyfi þegar þvagsýruleysandi
lyfin bregSast. Svo er auSvitaS mikiS
öryggi í þvi aS geta notaS þetta lyf viS
nýrnasjúka eSa þar sem hætta er á þvag-
sýruútfellingu f nýru. Venjulegir skammt-
ar eru 100 mg. x 3 á dag sem f flestum
tilfellum dugar til þess aS halda serum
þvagsýru innan eSlilegra marka.
Ég sagSi áSan aS ráSlegast væri aS
hefja langtfma meSferS meS þvagsýruleys-
andi lyfjum og eiga Aopurinol til vara.
Reynslan er þó sú aS Aopurinol er notaS
f vaxandi mæli og á göngudeild Landspftal-
ans nota 8 þvagsýrugigtarsjúklingar af 11
Allopurinol en aSeins 2 Probenecid vegna
þess aS þeir þoldu ekki Allopurinol.
103