Skírnir

Volume

Skírnir - 01.09.1988, Page 211

Skírnir - 01.09.1988, Page 211
SKÍRNIR RITDÓMAR 417 fyrsta sinn með nútímastafsetningu, en stuðst er við vandaðar fræðilegar útgáfur: útgáfu Önnu Holtsmark og Jakobs Benediktssonar á íslendinga bók, útgáfu Dietrichs Hoffmann á Veraldarsögu og útgáfu Kálunds í Al- frceði I á Leiðarvísi. Það er kærkomið að Veraldarsaga og Leiðarvísir skuli nú hafa verið prentuð í fyrsta sinn á Islandi. Það færir okkur heim sanninn um hve margt er ógert í fornritaúgáfu á íslandi. íslendingabók Ara fróða var augljóslega fyrirmynd sagnaritara á þrett- ándu öld, eins og orð Snorra bera vitni um (lxxxiii) og er því vel við hæfi að prenta hana í þessari útgáfu. Kynningin á Veraldarsögu og Leiðarvísi Nikuláss Bergssonar er skýr og greinargóð. Þessi tvö rit bjóða manni inn í heim evrópskra miðaldamanna sem er kannski mörgum lesendum ókunn- ur. Það má þó deila um hvort þau eigi heima í útgáfunni. Það hefði t.d. verið vel við hæfi að prenta lagabálk úr Grágás og hefði Vígslóði verið augljóst val, bæði vegna þess ljóss sem hann bregður á efni Sturlungu og vegna þess að hann var það fyrsta sem vitað er að skrifað var upp á íslandi. Þau skjöl sem prentuð eru fyrir aftan Leiðarvísi, Um rétt íslendinga í Noregi, Sátt- máli milli Hákonar konungs og tslendinga 1262 (Gamli sáttmáli), Sam- þykkt 1302 og Almúgans samþykkt 1306 eru mjög áhugaverð fyrir lesend- ur. Það sem eftir er þriðja bindis er helgað skýringum við texta Sturlungu. I texta sögunnar í fyrsta og öðru bindi er vísað jafnóðum í þetta fjölþætta skýringarefni svo að lesandinn geti auðveldlega notað sér skýringarnar til að leysa úr flækjum söguþráðarins. Þessi hjálpartæki eru helsti skerfur út- gáfunnar til lesenda Sturlungu. I bindinu er einnig rækileg heimildaskrá rita er fjalla um Sturlungu og efni henni tengt, svo að áhugasamir lesendur geti lagt út á fjarlægari mið. Skýringarkaflinn hefst meðflokki er kallast „Ættir og átök“. Þar eru ætt- artölur, töflur yfir bardaga og átök, skýringar á atburðum og töflur yfir bætur eftir víg, svo að dæmi séu nefnd. Hægt er að fá góða hugmynd um helstu atburði sögunnar af þessum töflum. Stundum eru tilvísunarnúmerin ónákvæmlega staðsett í texta, t. d. á bls. 1.409 (vísað í ættartölu Haukdæla þegar fjallað er um Kolbein unga og Gissur Þorvaldsson, fremur en í ættar- tölu Ásbirninga) og á bls. 1.421 (þar sem virðist vera átt við skyldleika Hjalta Magnússonar og Sturlu Sighvatssonar, en ekki við skyldleika Giss- urar og Sturlu). Stundum vantar tilvísanir, t.d. bls. 1.431-2 (bætur eftir Bæjarför) og í sambandi við Örlygsstaðabardaga, t.d. töflur yfir menn í hvorri fylkingu og yfir mannfall. Þó er rækileg grein gerð fyrir einstökum hliðum Örlygsstaðabardaga, liðssafnaði og hernaðarbrögðum í öðrum hluta skýringanna, „Kortum“. Þetta eru þó aðeins smáatriði, því að hér er mjög vandlega að verki staðið og er mikill fengur að þeirri eljuvinnu sem farið hefur í þessar skýringartöflur. Annar hluti skýringanna, „Kort“ sýnir sögusvið flestra atburða, svo að hægt er fylgja eftir þróun átaka landfræðilega svo og ferðalögum manna og sjá hvernig völd þeirra vaxa stig af stigi. Þessi skýringakort eru mjög kær- 27 — Skímir
Page 1
Page 2
Page 3
Page 4
Page 5
Page 6
Page 7
Page 8
Page 9
Page 10
Page 11
Page 12
Page 13
Page 14
Page 15
Page 16
Page 17
Page 18
Page 19
Page 20
Page 21
Page 22
Page 23
Page 24
Page 25
Page 26
Page 27
Page 28
Page 29
Page 30
Page 31
Page 32
Page 33
Page 34
Page 35
Page 36
Page 37
Page 38
Page 39
Page 40
Page 41
Page 42
Page 43
Page 44
Page 45
Page 46
Page 47
Page 48
Page 49
Page 50
Page 51
Page 52
Page 53
Page 54
Page 55
Page 56
Page 57
Page 58
Page 59
Page 60
Page 61
Page 62
Page 63
Page 64
Page 65
Page 66
Page 67
Page 68
Page 69
Page 70
Page 71
Page 72
Page 73
Page 74
Page 75
Page 76
Page 77
Page 78
Page 79
Page 80
Page 81
Page 82
Page 83
Page 84
Page 85
Page 86
Page 87
Page 88
Page 89
Page 90
Page 91
Page 92
Page 93
Page 94
Page 95
Page 96
Page 97
Page 98
Page 99
Page 100
Page 101
Page 102
Page 103
Page 104
Page 105
Page 106
Page 107
Page 108
Page 109
Page 110
Page 111
Page 112
Page 113
Page 114
Page 115
Page 116
Page 117
Page 118
Page 119
Page 120
Page 121
Page 122
Page 123
Page 124
Page 125
Page 126
Page 127
Page 128
Page 129
Page 130
Page 131
Page 132
Page 133
Page 134
Page 135
Page 136
Page 137
Page 138
Page 139
Page 140
Page 141
Page 142
Page 143
Page 144
Page 145
Page 146
Page 147
Page 148
Page 149
Page 150
Page 151
Page 152
Page 153
Page 154
Page 155
Page 156
Page 157
Page 158
Page 159
Page 160
Page 161
Page 162
Page 163
Page 164
Page 165
Page 166
Page 167
Page 168
Page 169
Page 170
Page 171
Page 172
Page 173
Page 174
Page 175
Page 176
Page 177
Page 178
Page 179
Page 180
Page 181
Page 182
Page 183
Page 184
Page 185
Page 186
Page 187
Page 188
Page 189
Page 190
Page 191
Page 192
Page 193
Page 194
Page 195
Page 196
Page 197
Page 198
Page 199
Page 200
Page 201
Page 202
Page 203
Page 204
Page 205
Page 206
Page 207
Page 208
Page 209
Page 210
Page 211
Page 212
Page 213
Page 214
Page 215
Page 216
Page 217
Page 218
Page 219
Page 220
Page 221
Page 222
Page 223
Page 224
Page 225
Page 226
Page 227
Page 228
Page 229
Page 230
Page 231
Page 232

x

Skírnir

Direct Links

If you want to link to this newspaper/magazine, please use these links:

Link to this newspaper/magazine: Skírnir
https://timarit.is/publication/59

Link to this issue:

Link to this page:

Link to this article:

Please do not link directly to images or PDFs on Timarit.is as such URLs may change without warning. Please use the URLs provided above for linking to the website.