Andvari - 01.01.1993, Page 104

102
ANDRÉS BJÖRNSSON
ANDVARI
sást á honum í forsetastólnum, og Tryggvi Gunnarsson sagði mér, að hann
hefði talað við Grím Thomsen um það, að deyfðin á Jóni Sigurðssyni
mundi koma af því, að forseti væri skuldugur. „Á, er hann skuldugur?“
sagði Grímur Thomsen, og upp úr því kom tillagan um að kaupa bækur
hans og handritasafn eftir hans dag fyrir 25.000 krónur, og það urðu lög.“
Meðal annars sem Indriði segir frá Grími Thomsen eru samskipti hans
við landshöfðingjahjónin, Elinborgu Pétursdóttur, biskups og Berg Thor-
berg. Frú Elinborg var vel menntuð kona og listhneigð. Hún hafði sérstakt
dálæti á Gesti Pálssyni, sem var heimilisvinur þeirra hjóna. Sýndi hún Gesti
mikla tillitssemi og mat verk hans mikils. Hún var einnig mjög hrifin af
kvæðum Gríms Thomsens. En snurða virðist hafa hlaupið á þráðinn milli
þeirra Gríms og Elinborgar. Indriði Einarsson segir svo í ævisögu sinni
(Séð og lifað, bls. 236);
„Eitt af þingmálum þeirra daga var að setja út á og helst að afnema mat-
arkrónurnar (risnufé), sem Arnljótur (Ólafsson), kallaði. Nú, þegar Thor-
berg var orðinn landshöfðingi, þá féll Arnljótur nokkuð frá í málinu, en
Grímur Thomsen tók það upp sér til ágætis. Matarkrónurnar voru veittar
konungsfulltrúa af stjórninni til að halda þingveislur og voru 2000 krónur
þingárið. Thorberg mun ekki hafa viljað láta þessar krónur ganga undan
landshöfðingjadæminu og fór því með landshöfðingjafrúnni suður til
Bessastaða. Grímur tók hið besta móti þeim og með mikilli rausn, sem
honum var títt. Pá komust matarkrónurnar í tal, sem eiginlega voru aðaltil-
gangurinn með heimsókninni. Frú Elinborg studdi málaleitun mannsins
síns með kvenlegri festu og prúðmennsku. Hún var gamall aðdáandi að
ljóðum Gríms, og það mun hann vel hafa vitað. Pað sem hjónin fengu
fram, var að Grímur lofaði frú Elinborgu með handabandi að koma í þing-
veislu næsta sumar til þeirra hjóna. En á því hafði Thorberg mest orð við
mig á eftir, að hann hefði samt svikist um að koma, þó hann hefði lofað frú
Elinborgu því með handabandi. Frú Thorberg var þetta óvænt framferði,
og mér er nær að halda að hún hafi haldið færri skáldmessudaga Gríms á
eftir, en um brigðmælgina mun hún fátt hafa talað.“
Með vissum hætti virðist Elinborg Pétursdóttir hafa átt þátt í að brúa bil
í bókmenntastefnu sem ætla mátti að yrði milli skáldanna tveggja Gríms
Thomsens og Gests Pálssonar að því leyti sem þeir ekki gerðu það sjálfir.
★
Georg Brandes varð til þess að flytja frönsku raunsæisstefnuna til Norður-
landa og þó einkum kenningar Hyppolites Taines og kynna þær Norður-
landahöfundum, þar á meðal íslendingum, og um Taine skrifaði Brandes
doktorsritgerð sína.
Georg Brandes var 22 árum yngri en Grímur Thomsen, fæddur 1842.
Prátt fyrir þennan mikla aldursmun átti fundum þeirra Gríms og Brandesar