Andvari

Árgangur

Andvari - 01.01.2007, Síða 187

Andvari - 01.01.2007, Síða 187
ANDVARI FÁTÆKT OG ÓJÖFNUÐUR 185 11 Greinargóð lýsing er m. a. á kenningu Rawls í bók Þorsteins Gylfasonar, Réttlœti og ranglœti (Heimskringla, Reykjavík 1998). Sjálfur notaði Nozick raunar ekki dæmið af Milton Fried- man, heldur af kunnum körfuknattleiksmanni, Wilt Chamberlain, sem var 2,16 m á hæð. 12Fróðlegur kafli er um öfund í bók Rawls, 530.-541. bls. 13Fallegt fólk (karlar jafnt og konur) nýtur útlits síns í auknum tekjum, sjá m. a. fræga ritgerð, Daniel S. Hamermesh og Jeff E. Biddle: „Beauty and the Labor Market," National Bureau of Economic Research Paper W4518 (nóvember 1993). Ófrítt fólk reyndist skv. þeirri rannsókn afla um 5-10% lægri tekna en fólk með venjulegt útlit, en það aflaði síðan um 3-8% lægri tekna en frítt fólk. 14Fróðlegar umræður urðu hér í sjónvarpssal 31. ágúst 1984, þegar Milton Friedman rökræddi við þrjá íslenska jafnaðarmenn, en hann hafði komið hingað til lands til að halda fyrirlestur í Háskóla íslands. Einn jafnaðarmaðurinn, Stefán Ólafsson, síðar prófessor, kvartaði undan því, að innheimtur væri aðgangseyrir að fyrirlestri Friedmans, sem var daginn eftir. Hann hefði sjálfur ekki efni á að greiða þennan aðgangseyri (1.200 kr. 1984, sem jafngildir um sjö þúsund krónum í ársbyrjun 2007). Aðgangur hefði fram að þessu verið ókeypis að fyrirlestrum f boði Háskólans. Friedman sagði, að auðvitað hefðu háskólafyrirlestrar fram að þessu ekki verið ókeypis. En aðrir hefðu þá greitt kostnaðinn en þeir, sem sótt hefðu fyrirlestrana, og hann teldi það ekki eðlilegt eða réttlátt. 15Friedrich A. von Hayek: „Miðju-moðið," fyrirlestur á Hótel Sögu 5. apríl 1980, m. a. pr. í bókinni Lausnarorðid er frelsi. Hayek gerir grein fyrir þessari kenningu sinni í fjölda bóka, m. a. Law, Legislation and Liberty, I.—III. b. (Routledge and Kegan Paul, London 1973-1979). 16 Um heimspekileg rök gegn kenningu Rawls sjá m. a. Robert Nozick: Anarchy, State, and Utopia (Basic Books, New York 1974); John R. Lucas: On Justice (Clarendon Press, Oxford 1980); Antony Flew: The Politics of Procrustes (Temple Smith, London 1980). Sjá einnig Hannes H. Gissurarson: Stjórnmálaheimspeki (Hið íslenska bókmenntafélag, Reykjavík 1999). 17 Sbr. F. A. Hayek: Law, Legislation, and Liberty, II. b. (Routledge and Kegan Paul, London 1976), 100. og 132. bls. Þetta var raunhæft dæmi í upphafi seinni heimsstyrjaldar, þegar sumir gátu komið börnum sínum fyrir í hlutlausum löndum eða fjarri stríðinu, t. d. Svíþjóð eða Kanada. 18Niðurstöður mælingarinnar eru tiltækar í bók, James Gwartney, Robert Lawson og William Easterly: Economic Freedom of the World: 2006 Annual Report (The Fraser Institute, Vancouver, B. C„ 2006), og á Netinu, http://www.freetheworld.com, þar sem nálgast má allar tölur og forsendur. Þaðan eru tölur í 1. og 2. mynd. 19 Sjá State of Working America (Institute of Policy Studies, Washington D. C„ 2006), 8. k„ http://www.stateofworkingamerica.org/swa06_ch08_international.pdf, sótt á Netið 2. janúar 2007. Institute of Policy Studies er rannsóknastofnun vinstri manna í Bandaríkjun- um. Línuriti í kaflanum er ætlað að sýna meiri ójöfnuð í Bandaríkjunum en Evrópulöndum, en í rauninni sýnir það einmitt, að kjör verst setta hópsins (en hann er skilgreindur sem þeir, sem staddir eru á miðju tekjubilinu í hópi 20% hinna tekjulægstu) eru alls ekki verri í Bandaríkjunum, þótt síðan séu margir Bandaríkjamenn miklu ríkari en tíðkast í Evrópu. 20Sbr. Fredrik Bergström: EU versus USA (Timbro, Stockholm 2004); Olaf Gersemann: Cowboy Capitalism: European Myths, American Reality (Cato Institute, Washington D. C. 2004); „America’s Poorest," Wall Street Journal 16. júní 2004; Bruce Bawer: „We are Rich. You are Not. End of Story,“ New York Times 17. apríl 2005. 21 Sbr. Dinesh D’Souza: What's so Great About America (Regnery, Chicago 2002). 22 Sjá Mauricio Rojas: Sweden after the Swedish Model (Timbro, Stockholm 2005). Sjá einnig (nokkrum árum áður) Þorvald Gylfason: „Introduction and Overview," The Swedish
Síða 1
Síða 2
Síða 3
Síða 4
Síða 5
Síða 6
Síða 7
Síða 8
Síða 9
Síða 10
Síða 11
Síða 12
Síða 13
Síða 14
Síða 15
Síða 16
Síða 17
Síða 18
Síða 19
Síða 20
Síða 21
Síða 22
Síða 23
Síða 24
Síða 25
Síða 26
Síða 27
Síða 28
Síða 29
Síða 30
Síða 31
Síða 32
Síða 33
Síða 34
Síða 35
Síða 36
Síða 37
Síða 38
Síða 39
Síða 40
Síða 41
Síða 42
Síða 43
Síða 44
Síða 45
Síða 46
Síða 47
Síða 48
Síða 49
Síða 50
Síða 51
Síða 52
Síða 53
Síða 54
Síða 55
Síða 56
Síða 57
Síða 58
Síða 59
Síða 60
Síða 61
Síða 62
Síða 63
Síða 64
Síða 65
Síða 66
Síða 67
Síða 68
Síða 69
Síða 70
Síða 71
Síða 72
Síða 73
Síða 74
Síða 75
Síða 76
Síða 77
Síða 78
Síða 79
Síða 80
Síða 81
Síða 82
Síða 83
Síða 84
Síða 85
Síða 86
Síða 87
Síða 88
Síða 89
Síða 90
Síða 91
Síða 92
Síða 93
Síða 94
Síða 95
Síða 96
Síða 97
Síða 98
Síða 99
Síða 100
Síða 101
Síða 102
Síða 103
Síða 104
Síða 105
Síða 106
Síða 107
Síða 108
Síða 109
Síða 110
Síða 111
Síða 112
Síða 113
Síða 114
Síða 115
Síða 116
Síða 117
Síða 118
Síða 119
Síða 120
Síða 121
Síða 122
Síða 123
Síða 124
Síða 125
Síða 126
Síða 127
Síða 128
Síða 129
Síða 130
Síða 131
Síða 132
Síða 133
Síða 134
Síða 135
Síða 136
Síða 137
Síða 138
Síða 139
Síða 140
Síða 141
Síða 142
Síða 143
Síða 144
Síða 145
Síða 146
Síða 147
Síða 148
Síða 149
Síða 150
Síða 151
Síða 152
Síða 153
Síða 154
Síða 155
Síða 156
Síða 157
Síða 158
Síða 159
Síða 160
Síða 161
Síða 162
Síða 163
Síða 164
Síða 165
Síða 166
Síða 167
Síða 168
Síða 169
Síða 170
Síða 171
Síða 172
Síða 173
Síða 174
Síða 175
Síða 176
Síða 177
Síða 178
Síða 179
Síða 180
Síða 181
Síða 182
Síða 183
Síða 184
Síða 185
Síða 186
Síða 187
Síða 188
Síða 189
Síða 190
Síða 191
Síða 192

x

Andvari

Beinleiðis leinki

Hvis du vil linke til denne avis/magasin, skal du bruge disse links:

Link til denne avis/magasin: Andvari
https://timarit.is/publication/346

Link til dette eksemplar:

Link til denne side:

Link til denne artikel:

Venligst ikke link direkte til billeder eller PDfs på Timarit.is, da sådanne webadresser kan ændres uden advarsel. Brug venligst de angivne webadresser for at linke til sitet.