Tímarit Máls og menningar


Tímarit Máls og menningar - 01.02.2016, Qupperneq 95

Tímarit Máls og menningar - 01.02.2016, Qupperneq 95
Tu n g u m á l a æ v i n t ý r i TMM 2016 · 1 95 öðrum til fyrirmyndar – líka Rússum. Ég sagði eitt sinn við nemanda hans og aðstoðarkonu, Olgu Smirnitskuju, að Steblín og lærisveinar hans gengju kannski full langt í að fegra Ísland og íslenskt menningarlíf í huga sér. Það getur verið, sagði hún. En við lyftum Íslandi í huga okkar vegna þess að við upplifðum mjög sterkt tilfinningalega raunverulega þætti úr íslenskri fortíð, sem Íslendingum sjálfum þóttu kannski ekki mikilsverðir lengur. Og það sem knúði Steblín-Kamenski áfram, sagði hún líka – var ekki fræði- mennskan sjálf heldur ást á Íslandi og íslenskri tungu – og þessi ást verndaði hann fyrir grimmd tuttugustu aldar. Það er segja: íslensk tunga og íslenskur skáldskapur gátu orðið rússneskum manni að athvarfi og skjóli í grimmd stríðs og stalínisma. Það sannaðist líka á manni sem hét Sergej Petrov og var pólitískur fangi og í útlegð í Síbiríu frá 1938 og til 1954. Hann lærði íslensku – og hann þýddi forníslenskan kveðskap með kenningum, innrími og stuðlum og höfuðstöfum en það hafði enginn gert áður. Þegar hann var frjáls maður og kynntist Steblín-Kamenski gat hann sýnt honum frábærar þýðingar sínar – og Steblín varð að taka aftur það sem hann áður hélt fram: að skáldakvæðin fornu væru óþýðanleg. En Höfuðlausn Egils byrjar svona í þýðingu Petrovs: Príplil ja, poln raspéva voln o persi skal í pésn prígnal. Sník ljod í snég dar Tora vlék vésnoj moj strúg tsjrez sínij lúg … Þrengt að smátungum Þessi tími er liðinn og ég veit að hann kemur ekki til baka. Tungumál hafa svotil öll hopað á hæli í okkar menntun og áhuga. Við skulum vona að það sem kom í staðinn sé líka merkilegt. En ég leyfi mér samt að sjá eftir ýmsu sem einkenndi síðustu öld. Ekki síst þessu: okkur datt ekki í hug að reyna að bjarga okkur á ensku allstaðar. Ef menn fóru til náms í annað land þá gengu þeir hiklaust inn í nýjan heim – ekki bara mataræði þeirra sem við bjuggum með heldur og allan þann minningaforða og tjáningarfjölbreytni sem býr í hverri tungu. Það er eitthvað ógn dapurlegt við að íslenskir stúdentar sitji nú á dögum í Moskvu eða Berlín og læri allt á geldri háskólaensku og kunni kannski ekki meira í máli heimamanna en þarf til að rata um neðanjarðar- brautina og matseðlana. Og svo er annað: á minni æskutíð efaðist enginn um að þótt fáir töluðu íslensku þá gæti hún dugað til allra hluta. Við reynum að standa við það enn – en öðru hvoru heyrast þó raddir um að svona lítið tungumál eins og
Qupperneq 1
Qupperneq 2
Qupperneq 3
Qupperneq 4
Qupperneq 5
Qupperneq 6
Qupperneq 7
Qupperneq 8
Qupperneq 9
Qupperneq 10
Qupperneq 11
Qupperneq 12
Qupperneq 13
Qupperneq 14
Qupperneq 15
Qupperneq 16
Qupperneq 17
Qupperneq 18
Qupperneq 19
Qupperneq 20
Qupperneq 21
Qupperneq 22
Qupperneq 23
Qupperneq 24
Qupperneq 25
Qupperneq 26
Qupperneq 27
Qupperneq 28
Qupperneq 29
Qupperneq 30
Qupperneq 31
Qupperneq 32
Qupperneq 33
Qupperneq 34
Qupperneq 35
Qupperneq 36
Qupperneq 37
Qupperneq 38
Qupperneq 39
Qupperneq 40
Qupperneq 41
Qupperneq 42
Qupperneq 43
Qupperneq 44
Qupperneq 45
Qupperneq 46
Qupperneq 47
Qupperneq 48
Qupperneq 49
Qupperneq 50
Qupperneq 51
Qupperneq 52
Qupperneq 53
Qupperneq 54
Qupperneq 55
Qupperneq 56
Qupperneq 57
Qupperneq 58
Qupperneq 59
Qupperneq 60
Qupperneq 61
Qupperneq 62
Qupperneq 63
Qupperneq 64
Qupperneq 65
Qupperneq 66
Qupperneq 67
Qupperneq 68
Qupperneq 69
Qupperneq 70
Qupperneq 71
Qupperneq 72
Qupperneq 73
Qupperneq 74
Qupperneq 75
Qupperneq 76
Qupperneq 77
Qupperneq 78
Qupperneq 79
Qupperneq 80
Qupperneq 81
Qupperneq 82
Qupperneq 83
Qupperneq 84
Qupperneq 85
Qupperneq 86
Qupperneq 87
Qupperneq 88
Qupperneq 89
Qupperneq 90
Qupperneq 91
Qupperneq 92
Qupperneq 93
Qupperneq 94
Qupperneq 95
Qupperneq 96
Qupperneq 97
Qupperneq 98
Qupperneq 99
Qupperneq 100
Qupperneq 101
Qupperneq 102
Qupperneq 103
Qupperneq 104
Qupperneq 105
Qupperneq 106
Qupperneq 107
Qupperneq 108
Qupperneq 109
Qupperneq 110
Qupperneq 111
Qupperneq 112
Qupperneq 113
Qupperneq 114
Qupperneq 115
Qupperneq 116
Qupperneq 117
Qupperneq 118
Qupperneq 119
Qupperneq 120
Qupperneq 121
Qupperneq 122
Qupperneq 123
Qupperneq 124
Qupperneq 125
Qupperneq 126
Qupperneq 127
Qupperneq 128
Qupperneq 129
Qupperneq 130
Qupperneq 131
Qupperneq 132
Qupperneq 133
Qupperneq 134
Qupperneq 135
Qupperneq 136
Qupperneq 137
Qupperneq 138
Qupperneq 139
Qupperneq 140
Qupperneq 141
Qupperneq 142
Qupperneq 143
Qupperneq 144

x

Tímarit Máls og menningar

Direct Links

Hvis du vil linke til denne avis/magasin, skal du bruge disse links:

Link til denne avis/magasin: Tímarit Máls og menningar
https://timarit.is/publication/1109

Link til dette eksemplar:

Link til denne side:

Link til denne artikel:

Venligst ikke link direkte til billeder eller PDfs på Timarit.is, da sådanne webadresser kan ændres uden advarsel. Brug venligst de angivne webadresser for at linke til sitet.