Tímarit Máls og menningar


Tímarit Máls og menningar - 01.02.2016, Qupperneq 135

Tímarit Máls og menningar - 01.02.2016, Qupperneq 135
D ó m a r u m b æ k u r TMM 2016 · 1 135 V Í sjónvarpsviðtali í tilefni af útkomu Geirmundar sögu heljarskinns (Kiljan 8. desember 2015) lýsti höfundur yfir efa- semdum um nútímaskáldsöguna, erindi hennar og möguleika á að túlka og skýra mannlífið. Margir deila þeim efa- semdum, og hafa gert áratugum saman, ef ekki lengur. Alls óvíst er að nokkur annar geti fetað þá slóð sem Bergsveinn varðar með Geirmundar sögu heljarskinns til lausnar á þessum meintu ógöngum skáldsögunnar. Enda þykir mér líklegt að henni sé ætlað að vera nokkuð ein- stakt tilvik og kannski ábending um að hver höfundur þurfi að semja sínar eigin reglur, leita þess forms og þeirra aðferða sem best henta hverju efni. Óvíst að neinn geri ágreining um það. Og þó Bergsveinn sé að þessu leyti formbrjótur er hann svo sannarlega líka tilbúinn að leita í smiðju fyrri tíðar höfunda og lúta þeim reglum sem hann sér í verkum þeirra. Svona mestanpart. Sá leikur er einn helsti gleðigjafinn í þessari óvenju- legu og snjöllu bók þeirra Brands, Magnúsar, Sveins og Bergsveins. Steinunn Inga Óttarsdóttir Lárviðarskáld og landsbyggðartútta Ingunn Snædal: Ljóðasafn, Bjartur, 2015 Ingunn Snædal hlammaði sér hressilega á skáldabekkinn aðeins 24 ára gömul með óvenju þroskaðri og hnyttinni ljóðabók sem hún gaf út sjálf, Á heitu malbiki (1995). Þar heilsaði hún glaðlega með upphafsljóðinu „Halló“ og smaug beint inn í hjörtu lesenda sinna. Flest ljóðin í frumrauninni fjalla um heita ást og kulnun hennar. Þegar mesti ástar- bríminn er slokknaður eru hugsanir elskhugans „víðs fjarri“ (18) og ljóðmæl- andi „grípur í tómt“ (24); loks er hvers- dagurinn svo yfirþyrmandi að hann tekur yfir allt: „… að kaupa mjólk / fara í banka / hringja / taka úr vélinni / fara með skóna í viðgerð / tala við guð / biðja hann / að taka úr mér hjartað / og færa þér / það gerir mér hvort eð er / ekkert gagn lengur“ (25). Sambandið er búið og það tengist skipbroti karlmennsku- ímyndarinnar sem fólst í þegjandaleg- um töffaraskap; það glittir í lítinn strák sem stamar og grætur (19) og „Maður- inn sem situr þarna / með kaffi og hálf- reykta rettu / hann bítur saman tönnun- um / til að brotna ekki“ (16). Náttúran er Ingunni nærtækur efni- viður, dúnmjúkar mýrar og gráir melar vekja heimþrá og viðkvæmni, hún yrkir um snjókomu í apríl og villt blóm sem vaxa inni í henni og eiga rétt á að vera ekki fótum troðin: „þau eru fíngerð / og fálma eftir ljósi / láttu blómin mín í friði / þau eiga aðeins / eitt líf“ (15). Frægt er ljóð hennar um Herðubreið í líki dramb samrar drottningar og hún birtist aftur í sama hlutverki í annarri ljóðabók Ingunnar. Myndmálið er jafnan einfalt og skýrt, mest beinar myndir sem hnit- ast um eina hugsun, tilfinningu eða atburð. Myndhverfingar eru sparlega notaðar, sem dæmi mætti nefna þegar regnið verður til þess að ljóðmælandi breytist í hafmeyju sem syndir brott með sporðaköstum og vængjasláttinn sem heyrist þegar „Beiskar hugsanir / flögra brott“ (40). Strax í fyrstu ljóðabók sinni sló Ing- unn tón sem er hennar hreini og sanni. Síðan liðu ellefu ár. Þá hreppti hún verð- laun Tómasar Guðmundssonar fyrir handrit að ljóðabókinni Guðlausir menn – hugleiðingar um jökulvatn og
Qupperneq 1
Qupperneq 2
Qupperneq 3
Qupperneq 4
Qupperneq 5
Qupperneq 6
Qupperneq 7
Qupperneq 8
Qupperneq 9
Qupperneq 10
Qupperneq 11
Qupperneq 12
Qupperneq 13
Qupperneq 14
Qupperneq 15
Qupperneq 16
Qupperneq 17
Qupperneq 18
Qupperneq 19
Qupperneq 20
Qupperneq 21
Qupperneq 22
Qupperneq 23
Qupperneq 24
Qupperneq 25
Qupperneq 26
Qupperneq 27
Qupperneq 28
Qupperneq 29
Qupperneq 30
Qupperneq 31
Qupperneq 32
Qupperneq 33
Qupperneq 34
Qupperneq 35
Qupperneq 36
Qupperneq 37
Qupperneq 38
Qupperneq 39
Qupperneq 40
Qupperneq 41
Qupperneq 42
Qupperneq 43
Qupperneq 44
Qupperneq 45
Qupperneq 46
Qupperneq 47
Qupperneq 48
Qupperneq 49
Qupperneq 50
Qupperneq 51
Qupperneq 52
Qupperneq 53
Qupperneq 54
Qupperneq 55
Qupperneq 56
Qupperneq 57
Qupperneq 58
Qupperneq 59
Qupperneq 60
Qupperneq 61
Qupperneq 62
Qupperneq 63
Qupperneq 64
Qupperneq 65
Qupperneq 66
Qupperneq 67
Qupperneq 68
Qupperneq 69
Qupperneq 70
Qupperneq 71
Qupperneq 72
Qupperneq 73
Qupperneq 74
Qupperneq 75
Qupperneq 76
Qupperneq 77
Qupperneq 78
Qupperneq 79
Qupperneq 80
Qupperneq 81
Qupperneq 82
Qupperneq 83
Qupperneq 84
Qupperneq 85
Qupperneq 86
Qupperneq 87
Qupperneq 88
Qupperneq 89
Qupperneq 90
Qupperneq 91
Qupperneq 92
Qupperneq 93
Qupperneq 94
Qupperneq 95
Qupperneq 96
Qupperneq 97
Qupperneq 98
Qupperneq 99
Qupperneq 100
Qupperneq 101
Qupperneq 102
Qupperneq 103
Qupperneq 104
Qupperneq 105
Qupperneq 106
Qupperneq 107
Qupperneq 108
Qupperneq 109
Qupperneq 110
Qupperneq 111
Qupperneq 112
Qupperneq 113
Qupperneq 114
Qupperneq 115
Qupperneq 116
Qupperneq 117
Qupperneq 118
Qupperneq 119
Qupperneq 120
Qupperneq 121
Qupperneq 122
Qupperneq 123
Qupperneq 124
Qupperneq 125
Qupperneq 126
Qupperneq 127
Qupperneq 128
Qupperneq 129
Qupperneq 130
Qupperneq 131
Qupperneq 132
Qupperneq 133
Qupperneq 134
Qupperneq 135
Qupperneq 136
Qupperneq 137
Qupperneq 138
Qupperneq 139
Qupperneq 140
Qupperneq 141
Qupperneq 142
Qupperneq 143
Qupperneq 144

x

Tímarit Máls og menningar

Direct Links

Hvis du vil linke til denne avis/magasin, skal du bruge disse links:

Link til denne avis/magasin: Tímarit Máls og menningar
https://timarit.is/publication/1109

Link til dette eksemplar:

Link til denne side:

Link til denne artikel:

Venligst ikke link direkte til billeder eller PDfs på Timarit.is, da sådanne webadresser kan ændres uden advarsel. Brug venligst de angivne webadresser for at linke til sitet.