Ritröð Guðfræðistofnunar - 01.09.2005, Page 65

Ritröð Guðfræðistofnunar - 01.09.2005, Page 65
Bænaskóli Talað hefur verið um Saltarann sem bænaskóla18 og er það alls ekki fjarri lagi. Það leiðir hugann að tíðagjörðinni, þeirri fomu siðvenju að hafa sálm- ana um hönd eða flytja þá á ólíkum tímum sólarhringsins. Það minnir á orðalag 145. sálms: Á hverjum degi vil ég prísa þig og lofa nafn þitt um aldur og ævi. Það var Benedikt af Núrsíu (480-550) með klausturreglu sinni á miðri 5. öld sem kom föstu formi á tíðagjörðina, þ.e. reglubundinn flutning Davíðs- sálma á ólíkum tímum sólarhringsins. Þessi regla varð ríkjandi í munkalífí Vesturlanda. Syngja skyldi alla 150 sálmana á einni viku og alltaf var byrjað á sálmi 1 á næturvökunni fyrir Drottins dag. Þess má geta að 1. sálmur (Sæll er sá maður er eigi fer að ráðum óguðlegra) var í sérstöku dálæti hjá Þorláki helga Þórhallssyni biskupi (1133-1193) sem var handgenginn tíðagjörðinni frá því er hann var ábóti í klaustrinu sem hann stofnaði í Þykkvabæ í Álfta- veri.19 Það eru til margar mismunandi aðferðir við tíðagjörðina. Rómversk-kaþ- ólsku tíðagjörðinni frá 1970 er til dæmis hagað þannig að sálmunum er skipt niður á fjórar vikur. Meginmálið er að hinn kristni maður skal ætíð biðja og alstaðar. Þá hvatningu er snemma að finna í kristnum bókmenntum. Það segir sig sjálft að þegar beðið er daglega með orðum Saltarans kemst maður ekki hjá því að mótast af honum. Þegar kirkjufaðirinn Ágústínus (354-430) í hinum kunnu Játningum sínum - eða raunar hvaða annar kirkjulegur höfundur sem er - fléttar iðu- lega inn í guðfræðiskrif sín vers úr Davíðssálmum þá er það einfaldlega vegna þess að hinir fornu kirkjufeður voru svo mótaðir af sálmunum að orðalag þeirra var orðinn hluti af daglegu tungutaki þessara manna. Svo mjög höfðu þeir hrærst í heimi sálmanna, haft þá um hönd sem bænir í trú- arlífi sínu og helgihaldi hinna kristnu safnaða. Undir áhrifum frá klaustrunum varð smám saman til forskrift fyrir presta í þeim tilgangi að sá sem ekki gat verið við safnaðarbænina gat í þess stað lesið sína bæn í einrúmi. Einhvem tíma á 10. öld hafði það orðið að almennri reglu í hinni vest- rænu kristni að hið svokallaða „brevíaríum“ (af latneska lýsingarorðinu 18 C. Broomé s. 1995, 138. 19 Sjá Sigurður Sigurðarson 1993. 63
Page 1
Page 2
Page 3
Page 4
Page 5
Page 6
Page 7
Page 8
Page 9
Page 10
Page 11
Page 12
Page 13
Page 14
Page 15
Page 16
Page 17
Page 18
Page 19
Page 20
Page 21
Page 22
Page 23
Page 24
Page 25
Page 26
Page 27
Page 28
Page 29
Page 30
Page 31
Page 32
Page 33
Page 34
Page 35
Page 36
Page 37
Page 38
Page 39
Page 40
Page 41
Page 42
Page 43
Page 44
Page 45
Page 46
Page 47
Page 48
Page 49
Page 50
Page 51
Page 52
Page 53
Page 54
Page 55
Page 56
Page 57
Page 58
Page 59
Page 60
Page 61
Page 62
Page 63
Page 64
Page 65
Page 66
Page 67
Page 68
Page 69
Page 70
Page 71
Page 72
Page 73
Page 74
Page 75
Page 76
Page 77
Page 78
Page 79
Page 80
Page 81
Page 82
Page 83
Page 84
Page 85
Page 86
Page 87
Page 88
Page 89
Page 90
Page 91
Page 92
Page 93
Page 94
Page 95
Page 96
Page 97
Page 98
Page 99
Page 100
Page 101
Page 102
Page 103
Page 104
Page 105
Page 106
Page 107
Page 108
Page 109
Page 110
Page 111
Page 112
Page 113
Page 114
Page 115
Page 116
Page 117
Page 118
Page 119
Page 120
Page 121
Page 122
Page 123
Page 124
Page 125
Page 126
Page 127
Page 128
Page 129
Page 130
Page 131
Page 132
Page 133
Page 134
Page 135
Page 136
Page 137
Page 138
Page 139
Page 140
Page 141
Page 142
Page 143
Page 144
Page 145
Page 146
Page 147
Page 148
Page 149
Page 150
Page 151
Page 152
Page 153
Page 154
Page 155
Page 156
Page 157
Page 158
Page 159
Page 160
Page 161
Page 162
Page 163
Page 164
Page 165
Page 166
Page 167
Page 168

x

Ritröð Guðfræðistofnunar

Direct Links

If you want to link to this newspaper/magazine, please use these links:

Link to this newspaper/magazine: Ritröð Guðfræðistofnunar
https://timarit.is/publication/1152

Link to this issue:

Link to this page:

Link to this article:

Please do not link directly to images or PDFs on Timarit.is as such URLs may change without warning. Please use the URLs provided above for linking to the website.