Tímarit Máls og menningar - 01.05.2011, Page 57
J ó h a n n J ó n s s o n s k á l d
TMM 2011 · 2 57
kvölds. Þarna fæst víst flest sem hugan gyrnir: Vefnaðarvörur allskonar, föt,
bækur automobílar, hljóðfæri, blóm, skóvörur, matvörur af öllu tagi. Sem sagt:
Hjá Wertheim fæst allt eins og orðtækið hljóðar þar í borg. Ég keyfti mér þarna
sjálfblekung ágætan mjög. […]
Bílkarlinn okkar hafði beðið okkar fyrir utan meðan við vorum í öllu vafstrinu
inni í Wertheim. Ókum við nú í vagni hans til matsölustaðar og kvöddum hann
með virktum miklum. Hafði hann ekið með okkur fulla 4 klukkutíma og kostaði
aksturinn okkur um 200 mörk. Markið höfðum við keyft á rúma 3 aura. Á þessu
megið þið sjá muninn á því að aka í bíl heima (ca. 30 kr. á klukkustund þar), og
hér í Þýskalandi. Þegar við höfðum matast, héldum við aftur heim á hótelið okkar
við StettinerBahnhof. Kvöddum þar Jón Björnsson, þökkuðum honum fyrir
góða samveru og héldum síðan til sala okkar. […]
Litlu síðar [um kvöldið] komu 3 stúdentar, allt skólabræður mínir heim til
okkar. Ákváðum við að fara með þeim á einhvern skemmtistað og varð það úr
að við færum í Wintergarten, eitt frægasta fjölleikahús borgarinnar. Sáum við þar
margt og misjafnt. Kraftamenn, fimleikamenn, skrípaleikara, söngvara, hljóð
færaleikara, skrautdansa allskonar o.s.frv. Skemmtum við okkur þarna ágæta vel.
En um kvöldið, þegar ég var loks genginn til náða, lá ég lengi vakandi í rekkju
minni og þungar hugsanir ásóttu mig. Í dag hafði ég séð líf hinnar hvítu menn
ingar í sinni sönnustu mynd. Þetta var það þá, sem mennirnir höfðu fundið í
óseðjandi þrá sinni eftir lífsnautnum, eftir fylling og fullkomnun lífshamingj
unnar. Og mér fanst að þeir hlytu að vera komnir langt af réttri leið – mér fanst
að þeir hlytu að hafa vilst – og væru komnir æðilangt á villugötu sinni. Eða gat
það verið að þetta væri leiðin til lífsins ? Eða var sú leið eftil vill hugarburður einn,
þanki sem djöfullinn hafði blásið í hjörtu mannanna til að gera fall þeirra enn
tilfinningalegri og gleði sína enn stærri yfir glötun þeirra?
Og margt ljótt flaug mér í hug. Ég var þreyttur og úrvinda yfir öllu því brjálæði
sem leikið hafði um mig þennan langa dag, þarna í borginni miklu þar sem heil
menning er að hlæja sig í hel.
Næsti dagur var þá lokadagur þessarar löngu ferðar. Við vorum orðin fullsödd á
öllu flakkinu og þráðum ákaft að komast nú í blívanlegan samastað.
[…] Í stuttu máli það síðasta: Klukkan 3 héldum við af stað frá Anhalter járn
brautarstöð til Saxlands og þutum gegnum sléttur og skóga, borgir og þorp svo að
kalla viðstöðulaust, að undantekinni smá viðdvöl í Wittenberg. Um kl. 6 námum
við loks staðar í stærstu járnbrautarstöð Evrópu. Markinu var náð – með Guðs
hjálp. Svo þá var maður nú kominn til Leipzig.
Ýmis eftirmæli
Jóhann bjó í Leipzig í þau ellefu ár sem hann átti ólifuð. Á þessum tíma
virðist hann hafa náð mjög góðu valdi á þýsku máli. Hann þýddi meðal
annars Jón Arason eftir Gunnar Gunnarsson úr dönsku yfir á þýsku.
Upp úr hjónabandi þeirra Jóhanns og Nikólínu slitnaði árið 1925. Hún