Tímarit Máls og menningar


Tímarit Máls og menningar - 01.02.2016, Qupperneq 12

Tímarit Máls og menningar - 01.02.2016, Qupperneq 12
G u ð r ú n N o r d a l 12 TMM 2016 · 1 stakur fræðimaður og einn mesti verkmaður sem unnið hefur í safninu. Jón lagði grunn að nútímalegri skráningu safnsins og gaf út lykilverk eins og Fornbréfasafnið sem lagði grundvöllinn að kröfunni um sjálfstæði.12 Hann safnaði líka handritum og varð safn hans, sem nú er varðveitt í Lands- bókasafni-Háskólabókasafni, stærsta safn íslenskra handrita í einkaeigu á eftir safni Árna Magnússonar. Þegar sigur vannst í sjálfstæðisbarátt- unni losnaði um þessi pólitísku tengsl, nema að þau ber stundum á góma í ræðum á tyllidögum. Fræðimenn voru ekki lengur ómissandi hlekkur milli þeirra sagna og kvæða sem fólu í sér eina af réttlætingunum fyrir sjálf- stæði þjóðarinnar og breyttust í frjálsa vísindamenn. Sem betur fer. En ekki hefur gengið greiðlega að færa nýjar niðurstöður rannsókna inn í pólitíska umræðu, t.d. um landnámið og miðaldamenningu okkar, svo að enn lifa gamlar klisjur góðu lífi. Við lifum nú í gerbreyttu samfélagi frá því sem var um miðja síðustu öld en við erum sumpart enn með í farangrinum gamlar hugmyndir um hug- vísindin, sögu Íslands og íslensk fræði sem áttu við á öðrum tíma. Því má ítreka gamla spurningu: ‚siglum við með lík í lestinni’? Erum við enn með gamlar hugmyndir um þjóðina og menningu hennar og sögu í farteskinu, og eigum við því á hættu að þær minningar sem geymdar eru í rituðum heimildum séu skoðaðar í þjóðernislegu ljósi? Og ef svo er, er þá ekki kominn tími til að grafa líkið og dúka fremur veisluborðið? Sókn íslenskrar menn- ingar má ekki byggjast á þjóðernislegum rökum eða einskærum verndar- sjónarmiðum, heldur á menningar- og efnahagslegum rökum og á styrk móðurmálsins. Íslenskan opnar okkur nefnilega leiðina út í heim. Hún er jafn alþjóðleg og önnur tungumál heimsins þó að hún sé okkar móður- mál. Því frjórri og fjölbreyttari sem hugsun okkar er á móðurmálinu því færari verðum við að tala önnur tungumál, skilja aðra og tjá okkur. Byggir fjölmenningarsamfélagið ekki einmitt á margskonar menningu og tungu- málum og eru verðmætin ekki fólgin í fjölbreytileikanum og skilningi þjóða á millum? Þessar spurningar verða miklu meira aðkallandi nú á síðustu ólgutímum þegar fólk í miðausturlöndum og víðar um heim er þvingað til að flýja heim ili sín og leita sér bjargar í öðrum löndum órafjarri fósturjörð sinni. Þeir miklu fólksflutningar sem nú eru í Evrópu eru ekki nýir af nálinni. Saga álf unnar einkennist af sífelldum fólksflutningum og geymir mikla reynslu af samlífi ólíkra menningarhópa. Sú saga er ekki slétt og felld fremur en saga okkar Íslendinga. Landnámsmenn komu hingað úr ýmsum áttum og blönduðust í nýja landinu. Á ýmsum skeiðum var mikill samgangur við ólíkar þjóðir, ekki síst í tengslum við veiðar erlendra þjóða í norðurhöfum. Mikil sam- skipti voru til að mynda við Baska á sextándu og sautjándu öld, og Frakka á nítjándu öld. Spánverjavígin árið 1615 minna óþægilega á hvernig tor- tryggni og óöryggi ala af sér átök og blóðugt ofbeldi. Ómetanlegir basknesk- íslenskir orðalistar frá sautjándu öld, sem varðveittir eru í Árnastofnun,
Qupperneq 1
Qupperneq 2
Qupperneq 3
Qupperneq 4
Qupperneq 5
Qupperneq 6
Qupperneq 7
Qupperneq 8
Qupperneq 9
Qupperneq 10
Qupperneq 11
Qupperneq 12
Qupperneq 13
Qupperneq 14
Qupperneq 15
Qupperneq 16
Qupperneq 17
Qupperneq 18
Qupperneq 19
Qupperneq 20
Qupperneq 21
Qupperneq 22
Qupperneq 23
Qupperneq 24
Qupperneq 25
Qupperneq 26
Qupperneq 27
Qupperneq 28
Qupperneq 29
Qupperneq 30
Qupperneq 31
Qupperneq 32
Qupperneq 33
Qupperneq 34
Qupperneq 35
Qupperneq 36
Qupperneq 37
Qupperneq 38
Qupperneq 39
Qupperneq 40
Qupperneq 41
Qupperneq 42
Qupperneq 43
Qupperneq 44
Qupperneq 45
Qupperneq 46
Qupperneq 47
Qupperneq 48
Qupperneq 49
Qupperneq 50
Qupperneq 51
Qupperneq 52
Qupperneq 53
Qupperneq 54
Qupperneq 55
Qupperneq 56
Qupperneq 57
Qupperneq 58
Qupperneq 59
Qupperneq 60
Qupperneq 61
Qupperneq 62
Qupperneq 63
Qupperneq 64
Qupperneq 65
Qupperneq 66
Qupperneq 67
Qupperneq 68
Qupperneq 69
Qupperneq 70
Qupperneq 71
Qupperneq 72
Qupperneq 73
Qupperneq 74
Qupperneq 75
Qupperneq 76
Qupperneq 77
Qupperneq 78
Qupperneq 79
Qupperneq 80
Qupperneq 81
Qupperneq 82
Qupperneq 83
Qupperneq 84
Qupperneq 85
Qupperneq 86
Qupperneq 87
Qupperneq 88
Qupperneq 89
Qupperneq 90
Qupperneq 91
Qupperneq 92
Qupperneq 93
Qupperneq 94
Qupperneq 95
Qupperneq 96
Qupperneq 97
Qupperneq 98
Qupperneq 99
Qupperneq 100
Qupperneq 101
Qupperneq 102
Qupperneq 103
Qupperneq 104
Qupperneq 105
Qupperneq 106
Qupperneq 107
Qupperneq 108
Qupperneq 109
Qupperneq 110
Qupperneq 111
Qupperneq 112
Qupperneq 113
Qupperneq 114
Qupperneq 115
Qupperneq 116
Qupperneq 117
Qupperneq 118
Qupperneq 119
Qupperneq 120
Qupperneq 121
Qupperneq 122
Qupperneq 123
Qupperneq 124
Qupperneq 125
Qupperneq 126
Qupperneq 127
Qupperneq 128
Qupperneq 129
Qupperneq 130
Qupperneq 131
Qupperneq 132
Qupperneq 133
Qupperneq 134
Qupperneq 135
Qupperneq 136
Qupperneq 137
Qupperneq 138
Qupperneq 139
Qupperneq 140
Qupperneq 141
Qupperneq 142
Qupperneq 143
Qupperneq 144

x

Tímarit Máls og menningar

Direct Links

Hvis du vil linke til denne avis/magasin, skal du bruge disse links:

Link til denne avis/magasin: Tímarit Máls og menningar
https://timarit.is/publication/1109

Link til dette eksemplar:

Link til denne side:

Link til denne artikel:

Venligst ikke link direkte til billeder eller PDfs på Timarit.is, da sådanne webadresser kan ændres uden advarsel. Brug venligst de angivne webadresser for at linke til sitet.