Bibliotheca Arnamagnæana - 01.06.1941, Blaðsíða 124

Bibliotheca Arnamagnæana - 01.06.1941, Blaðsíða 124
120 sin måte, alt etter evne og temperament. Men det er langt fra å være tilfeltet. Det er tvert om bare et fåtall av såvel Hattalykils som Håttalals hætter vi kan finne blandt de overleverte skaldekvad. Vi må, selv om vi regner med mange huller i materialet, slutte at en stor del av nøklenes hætter er »frumsmlS«, laget av nøkle-dikterne selv. Til en del av disse nydannelsene kan vi finne spiren i eldre kvad, de kan være systema- tisering av figurer som forekommer tilfeldig eller sporadisk hos skaldene. Men for en stor del av de nye hætter må vi søke etter mønster utenfor norrøn litteratur. Alt Mobius, Håttatal II s. 85—98, drøftet spørsmålet for Hdttatals vedkommende. Han gikk ut fra at Snorre hadde brukt Hdttalykill; likevel må han innrømme at ikke alt er gammel overlevering. Og når det gjelder Hdttalykill er saken overhodet ikke undersøkt. Heusler, Altgermanische Verslehre, er inne på nøklene i noen paragraffer; hans syn er bestemt av den tro han har på irsk verskunsts innflytelse på norrøn. § 427 heter det at uten irsk verskunst var den norrøne ubegripelig. »Unter den Claves metricae der Weltliteraturen . . . bilden die der beiden Nachbarn dort im Nordwesten eine engere Gruppe«. Men hva som skyldes irlenderne må han riktignok innrømme »bleibt zu untersuchen«. Han antyder kimblabQtid (om dette se s. 129—30). I Hl. tenker han seg likevel middellatinsk påvirkning (§ 428), det er str. 31: drdttkvætt med stijfl i b-linjen. Snorre har 6 slike, men ingen av dem er kjent utenfor nøklene. Det kan være sydlig påvirkning, et sangmetrum, og nærmer seg folkevisen. Om Snorre sier han likevel at han er uberørt av mellom- Europas verskunst, han er »riickwårtsgewandter Klassizist« (§ 428). Det som iallfall er helt sikkert av ovenstående er at versnøklenes for- hold til såvel irsk som mellom-europeisk verskunst — og da især middel- alderlatinens — »bleibt zu untersuchen«. Det følgende er et forsøk i den retning for Hdttalykill’s vedkommende; Snorres »uberørthet« forbeholder jeg meg å komme tilbake til; likeså irsk og norrøn skaldekunst i sin alminnelighet. Det er da ikke noe annet å gjøre enn å lete igjennom det vi har av skaldediktning fra før 1200 og se hva vi finner der. Men vi må være opp- merksom på at overleveringen nettopp på dette område kan gi et skjevt billede. Det er ikke å vente at vi skal finne de mer innviklede hætter brukt i hele kvad; det er lausavisen som egner seg best til eksperimenter. Og fra 12. årh. har vi forholdsvis få lausaviser, det er mest konge og helgenkvad som er overlevert fra den tiden. Men det har selvfølgelig vært diktet løse strofer hele tiden; de er bakgrunnen for kvadene, tre- ningen i skaldestil for publikum og for skalder. Vi kan straks skille ut en hel del hætter som gamle og vel kjente: Hl. 1 Ijodshattr, 2 kviduhattr, 3 mgl. navn, men er drdttkvætt-, 8 munn- vgrpur og 26 hattlauss er mindre strenge former av drdttkvætt; 13 tegdrgpuhattr er brukt i 11. årh. og senere; 19 balkarlag er en forn- yrSislag-strofe; 24 runhent er brukt først i Egils Hgfuålausn; 16 ryn....
Blaðsíða 1
Blaðsíða 2
Blaðsíða 3
Blaðsíða 4
Blaðsíða 5
Blaðsíða 6
Blaðsíða 7
Blaðsíða 8
Blaðsíða 9
Blaðsíða 10
Blaðsíða 11
Blaðsíða 12
Blaðsíða 13
Blaðsíða 14
Blaðsíða 15
Blaðsíða 16
Blaðsíða 17
Blaðsíða 18
Blaðsíða 19
Blaðsíða 20
Blaðsíða 21
Blaðsíða 22
Blaðsíða 23
Blaðsíða 24
Blaðsíða 25
Blaðsíða 26
Blaðsíða 27
Blaðsíða 28
Blaðsíða 29
Blaðsíða 30
Blaðsíða 31
Blaðsíða 32
Blaðsíða 33
Blaðsíða 34
Blaðsíða 35
Blaðsíða 36
Blaðsíða 37
Blaðsíða 38
Blaðsíða 39
Blaðsíða 40
Blaðsíða 41
Blaðsíða 42
Blaðsíða 43
Blaðsíða 44
Blaðsíða 45
Blaðsíða 46
Blaðsíða 47
Blaðsíða 48
Blaðsíða 49
Blaðsíða 50
Blaðsíða 51
Blaðsíða 52
Blaðsíða 53
Blaðsíða 54
Blaðsíða 55
Blaðsíða 56
Blaðsíða 57
Blaðsíða 58
Blaðsíða 59
Blaðsíða 60
Blaðsíða 61
Blaðsíða 62
Blaðsíða 63
Blaðsíða 64
Blaðsíða 65
Blaðsíða 66
Blaðsíða 67
Blaðsíða 68
Blaðsíða 69
Blaðsíða 70
Blaðsíða 71
Blaðsíða 72
Blaðsíða 73
Blaðsíða 74
Blaðsíða 75
Blaðsíða 76
Blaðsíða 77
Blaðsíða 78
Blaðsíða 79
Blaðsíða 80
Blaðsíða 81
Blaðsíða 82
Blaðsíða 83
Blaðsíða 84
Blaðsíða 85
Blaðsíða 86
Blaðsíða 87
Blaðsíða 88
Blaðsíða 89
Blaðsíða 90
Blaðsíða 91
Blaðsíða 92
Blaðsíða 93
Blaðsíða 94
Blaðsíða 95
Blaðsíða 96
Blaðsíða 97
Blaðsíða 98
Blaðsíða 99
Blaðsíða 100
Blaðsíða 101
Blaðsíða 102
Blaðsíða 103
Blaðsíða 104
Blaðsíða 105
Blaðsíða 106
Blaðsíða 107
Blaðsíða 108
Blaðsíða 109
Blaðsíða 110
Blaðsíða 111
Blaðsíða 112
Blaðsíða 113
Blaðsíða 114
Blaðsíða 115
Blaðsíða 116
Blaðsíða 117
Blaðsíða 118
Blaðsíða 119
Blaðsíða 120
Blaðsíða 121
Blaðsíða 122
Blaðsíða 123
Blaðsíða 124
Blaðsíða 125
Blaðsíða 126
Blaðsíða 127
Blaðsíða 128
Blaðsíða 129
Blaðsíða 130
Blaðsíða 131
Blaðsíða 132
Blaðsíða 133
Blaðsíða 134
Blaðsíða 135
Blaðsíða 136
Blaðsíða 137
Blaðsíða 138
Blaðsíða 139
Blaðsíða 140
Blaðsíða 141
Blaðsíða 142
Blaðsíða 143
Blaðsíða 144
Blaðsíða 145
Blaðsíða 146
Blaðsíða 147
Blaðsíða 148
Blaðsíða 149
Blaðsíða 150
Blaðsíða 151
Blaðsíða 152
Blaðsíða 153
Blaðsíða 154
Blaðsíða 155
Blaðsíða 156
Blaðsíða 157
Blaðsíða 158
Blaðsíða 159
Blaðsíða 160
Blaðsíða 161
Blaðsíða 162
Blaðsíða 163
Blaðsíða 164
Blaðsíða 165
Blaðsíða 166
Blaðsíða 167
Blaðsíða 168
Blaðsíða 169
Blaðsíða 170
Blaðsíða 171
Blaðsíða 172
Blaðsíða 173
Blaðsíða 174
Blaðsíða 175
Blaðsíða 176

x

Bibliotheca Arnamagnæana

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Bibliotheca Arnamagnæana
https://timarit.is/publication/1655

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.