Andvari

Árgangur

Andvari - 01.01.2001, Síða 9

Andvari - 01.01.2001, Síða 9
ANDVARI FRÁ RITSTJÓRA 7 Hvaða kenndir vekja þessi orð nú? Var það kannski aldrei nema draumsýn að heil þjóð ætti sér skilgreind markmið sem skyldi vinna að í sameiningu, undir samhentri forustu náttúrlega? Ekki var einatt friðsamlegt í íslenskum stjómmálum á uppbyggingarárum fyrstu tuga tuttugustu aldar, hart tekist á bæði um menn og málefni. En á þeim árum var byggt upp nútímaþjóðfélag á Islandi. Nýjar atvinnugreinar efldust, á legg risu helstu stofnanir þjóðar- innar og riðið var það net félagslegrar samhjálpar sem hvert þjóðfélag þarf á að halda ef það á að rísa undir nafni sem menningarsamfélag. * Þjóðernishyggja íslendinga þykir sérstaklega varhugaverð og haldlítil í fjöl- menningarlegu samfélagi eins og við erum að kynnast dálítið síðustu ár þegar innflytjendum úr fjarlægum löndum fjölgar í landinu. Það felur í sér margs konar félags- og menningarlega áraun fyrir þjóðfélög Vesturlanda, og því meiri sem þau eru fámennari. Við henni verðum við að bregðast. En hvemig getur þjóðfélagið best lagað sig að hinni breyttu heimsmynd? Sú víðtæka miðstýring efnahagslífsins sem kommúnistaríkin byggðu á beið skipbrot sem alkunnugt er. Frelsi markaðarins varð kjörorðið, samhliða því að trú á ríkisrekstur beið hnekki en trú á einkavæðingu sem hið æskileg- asta rekstrarform efldist til muna. Ekki er vafi á að einkarekstur er oft mun skilvirkari og hagkvæmari í atvinnulífinu en opinber rekstur; það er gömul og ný saga að menn fara að jafnaði betur með eigið fé en það sem þeim er trúað fyrir úr sameiginlegum sjóðum. En þetta lögmál gildir ekki alls staðar. Það verður fráleitt þegar kemur að mikilvægum samfélagsstofnunum sem reknar eru fyrir alla landsmenn og mynda undirstöðu eða bindiefni í menningarlífi þjóðarinnar. Þar er einkum átt við almenningsskóla og útvarp allra landsmanna, Ríkisútvarpið. Um þá stofnun hefur löngum verið allgóð sátt, menn hafa verið á einu máli um að miklu skiptir að þjóðin eigi slíkan fjölmiðil í almenningsþjónustu sem hún getur jafnan treyst og ekki er rekinn með hagnaðarvonir að leiðarljósi. Nú er uppi ágreiningur um rekstrarform Ríkisútvarpsins sem hefur staðið viðgangi þess fyrir þrifum á síðustu árum og sett rekstur þess í úlfakreppu. Mál er að þeirri óvissu linni. * Hnattvæðingin sem einkennist af flæði upplýsinga, fjármagns og vinnuafls yfir landamæri ríkja, er sú nýja heimsmynd sem við blasir. Sjálfsagt að skoða opnum huga jafnt kosti hennar sem galla, þá möguleika sem hún býður og þær hættur fyrir þjóðir og þjóðfélagshópa sem í henni felast. Allt er þetta mjög rætt nú á tímum. Ástæða er til að geta þess í því samhengi að árið 2000 gáfu Bjartur og ReykjavrkurAkademían út dálítið kver, Framtíð
Síða 1
Síða 2
Síða 3
Síða 4
Síða 5
Síða 6
Síða 7
Síða 8
Síða 9
Síða 10
Síða 11
Síða 12
Síða 13
Síða 14
Síða 15
Síða 16
Síða 17
Síða 18
Síða 19
Síða 20
Síða 21
Síða 22
Síða 23
Síða 24
Síða 25
Síða 26
Síða 27
Síða 28
Síða 29
Síða 30
Síða 31
Síða 32
Síða 33
Síða 34
Síða 35
Síða 36
Síða 37
Síða 38
Síða 39
Síða 40
Síða 41
Síða 42
Síða 43
Síða 44
Síða 45
Síða 46
Síða 47
Síða 48
Síða 49
Síða 50
Síða 51
Síða 52
Síða 53
Síða 54
Síða 55
Síða 56
Síða 57
Síða 58
Síða 59
Síða 60
Síða 61
Síða 62
Síða 63
Síða 64
Síða 65
Síða 66
Síða 67
Síða 68
Síða 69
Síða 70
Síða 71
Síða 72
Síða 73
Síða 74
Síða 75
Síða 76
Síða 77
Síða 78
Síða 79
Síða 80
Síða 81
Síða 82
Síða 83
Síða 84
Síða 85
Síða 86
Síða 87
Síða 88
Síða 89
Síða 90
Síða 91
Síða 92
Síða 93
Síða 94
Síða 95
Síða 96
Síða 97
Síða 98
Síða 99
Síða 100
Síða 101
Síða 102
Síða 103
Síða 104
Síða 105
Síða 106
Síða 107
Síða 108
Síða 109
Síða 110
Síða 111
Síða 112
Síða 113
Síða 114
Síða 115
Síða 116
Síða 117
Síða 118
Síða 119
Síða 120
Síða 121
Síða 122
Síða 123
Síða 124
Síða 125
Síða 126
Síða 127
Síða 128
Síða 129
Síða 130
Síða 131
Síða 132
Síða 133
Síða 134
Síða 135
Síða 136
Síða 137
Síða 138
Síða 139
Síða 140
Síða 141
Síða 142
Síða 143
Síða 144
Síða 145
Síða 146
Síða 147
Síða 148
Síða 149
Síða 150
Síða 151
Síða 152
Síða 153
Síða 154
Síða 155
Síða 156
Síða 157
Síða 158
Síða 159
Síða 160
Síða 161
Síða 162
Síða 163
Síða 164
Síða 165
Síða 166
Síða 167
Síða 168
Síða 169
Síða 170
Síða 171
Síða 172

x

Andvari

Beinleiðis leinki

Hvis du vil linke til denne avis/magasin, skal du bruge disse links:

Link til denne avis/magasin: Andvari
https://timarit.is/publication/346

Link til dette eksemplar:

Link til denne side:

Link til denne artikel:

Venligst ikke link direkte til billeder eller PDfs på Timarit.is, da sådanne webadresser kan ændres uden advarsel. Brug venligst de angivne webadresser for at linke til sitet.