Tímarit Máls og menningar


Tímarit Máls og menningar - 01.12.1970, Page 138

Tímarit Máls og menningar - 01.12.1970, Page 138
Tímarit Máls og menningar 2. Tildrög að stofnun Skuldarprentsmiðju Ekki hafði Jón Ólafsson dvalizt lengi á Eskifirði, þegar hans gamla áhuga- mál, blaðamennskan, skaut upp kollinum á ný. En nú var ekki nóg að stofna til útgáfu blaðs. Engin prentsmiðja var til á öllu Austurlandi. En ef útvega átti prentsmiðju, og hefja blaðaútgáfu, dugði ekki að sitja með hendur í skauti, enda hefur ákvörðun um prentsmiðjustofnun vart verið tekin síðar en í árslok 1875. Þetta virðist mér koma glögglega fram af bréfi, sem Kristján Kristjánsson (Christiansson) amtmaður norðan og austan ritar landshöfð- ingja 10. apríl 1876.1 Bréfið er á þessa leið: „Jafnframt því að láta meðfylgja hingað innkomna allra þegnsamlegustu bænaskrá frá aiþíngismanni og umboðsmanni Páli Ólafssyni á HallfreSarstöSum innan NorSurmúla sýslu um aS mega stofna og nota nýa prentsmiSju í EskifjarSarkaupstaS, leyfi ég mér lotningarfyllst aS láta í ljósi, aS einsog mér er ekki kunnugt aS nokkur almenn þörf sé orSin til þess aS hafa þar prentsmiSju og þaS því síSur sé líklegt sem hér í Akureyrar kaupstaS nú eru komnar tvær prentsmiSjur í staS þess aS hér var aSeins ein, þangaS til á næstliSnu sumri og virSist allajafna aS eiga erviSt uppdráttar vegna aSsóknarleysis þannig efast ég um aS ný prentsmiSja geti staSist í EskjufjarSar kaupstaS og stiptaS sérlegt gagn fyxir landiS yfir höfuS og sérílagi fyrir austfirSinga, aS minnstakosti þyrfti ]xá þessi prentsmiSja aS vera í höndum þess manns, er til þess í alla staSi væri vel hæfur, en ég efast um aS Jón Ólafsson, sem nú er barnakénnari og eitthvaS viS verzlun á Eskju- firSi og aS öllum líkindum er kjörinn til aS vera fyrir hinni umsóktu prentsmiSju, sé búinn aS taka þeim stakkaskiptum til batnaSar, síSan hann var ritstjóri Gönguhrólfs, aS hann nú sé orSinn fær um aS standa vel í þeirri stöSu, en á hinn bóginn þykist ég sann- færSur um aS sækjandanum gengur ekki annaS enn gott til aS reyna meS þessu móti aS koma nefndum bróSur sínum á atvinnuveg. AS bækur og rit, sem ætluS eru fyrir þetta land, eru stundum prentuS erlendis er engin bcinlínis sönnun fyrir því, aS prentsmiSjur þær, sem hér á landi eru, komist ekki yfir aS prenta þau heldur orsakast slíkt opt og tíSum af því, aS prentunin erlendis er vandaSri, kostnaSarminni og aS frá Kaupmannahöfn veitir hægra, aS koma bókasendingum hér um allt land, en frá hverjum öSrum staS hér á landi.“ Svo mörg voru þau orð. En skyldi góðleiki Páls Ólafssonar gagnvart bróð- ur sínum hafa verið eina orsök þess, að sótt var um prentsmiðjuleyfið? í kaflanum hér á undan var bent á þær miklu þjóðfélagsbreytingar, sem áttu sér stað á Austurlandi á þessum tíma. Ég tel, að þar sé að leita höfuðor- sakanna fyrir stofnun prentsmiðju á Eskifirði. Samfara auknum framförum og bættum efnahag jókst metnaður Austfirðinga að mun, og eðlilega gátu austfirzkir frelsissinnar ekki látið lúður sinn gjalla jafn hátt í Akureyrar- blöðum sem í blaði, er gefið væri út á Austfjörðum. Þá ber og þess að gæta, að þjóðfélagslegt umrót, svo sem lýst hefur verið hér að framan, eykur jafn- 328
Page 1
Page 2
Page 3
Page 4
Page 5
Page 6
Page 7
Page 8
Page 9
Page 10
Page 11
Page 12
Page 13
Page 14
Page 15
Page 16
Page 17
Page 18
Page 19
Page 20
Page 21
Page 22
Page 23
Page 24
Page 25
Page 26
Page 27
Page 28
Page 29
Page 30
Page 31
Page 32
Page 33
Page 34
Page 35
Page 36
Page 37
Page 38
Page 39
Page 40
Page 41
Page 42
Page 43
Page 44
Page 45
Page 46
Page 47
Page 48
Page 49
Page 50
Page 51
Page 52
Page 53
Page 54
Page 55
Page 56
Page 57
Page 58
Page 59
Page 60
Page 61
Page 62
Page 63
Page 64
Page 65
Page 66
Page 67
Page 68
Page 69
Page 70
Page 71
Page 72
Page 73
Page 74
Page 75
Page 76
Page 77
Page 78
Page 79
Page 80
Page 81
Page 82
Page 83
Page 84
Page 85
Page 86
Page 87
Page 88
Page 89
Page 90
Page 91
Page 92
Page 93
Page 94
Page 95
Page 96
Page 97
Page 98
Page 99
Page 100
Page 101
Page 102
Page 103
Page 104
Page 105
Page 106
Page 107
Page 108
Page 109
Page 110
Page 111
Page 112
Page 113
Page 114
Page 115
Page 116
Page 117
Page 118
Page 119
Page 120
Page 121
Page 122
Page 123
Page 124
Page 125
Page 126
Page 127
Page 128
Page 129
Page 130
Page 131
Page 132
Page 133
Page 134
Page 135
Page 136
Page 137
Page 138
Page 139
Page 140
Page 141
Page 142
Page 143
Page 144
Page 145
Page 146
Page 147
Page 148
Page 149
Page 150
Page 151
Page 152
Page 153
Page 154
Page 155
Page 156
Page 157
Page 158
Page 159
Page 160
Page 161
Page 162
Page 163
Page 164
Page 165
Page 166
Page 167
Page 168
Page 169
Page 170
Page 171
Page 172

x

Tímarit Máls og menningar

Direct Links

If you want to link to this newspaper/magazine, please use these links:

Link to this newspaper/magazine: Tímarit Máls og menningar
https://timarit.is/publication/1109

Link to this issue:

Link to this page:

Link to this article:

Please do not link directly to images or PDFs on Timarit.is as such URLs may change without warning. Please use the URLs provided above for linking to the website.