Tímarit Máls og menningar


Tímarit Máls og menningar - 01.02.2015, Qupperneq 27

Tímarit Máls og menningar - 01.02.2015, Qupperneq 27
M á n a s t e i n n , M u n c h o g e x p r e s S J Ó N i s m i n n TMM 2015 · 1 27 myndinni, Irma Vep og leikkonan sem leikur hana, Musidora, vampírum. Og Sóla Guðb-, einasta fegurðin í skáldsögunni, líkist þeim: Hún birtist á klettabrúninni líkt og gyðja risin úr dýpstu hafdjúpum, ber við logandi himin litaðan af jarðeldunum í Kötlu, stúlka engum öðrum lík, klædd svörtum leðursamfestingi sem dregur fram allt sem honum er ætlað að hylja, með svarta hanska á höndum, kúptan hjálm á höfði, hlífðargleraugu og svartan trefil fyrir vitum. (bls. 12) Bara út frá þessari kynningu á Sólu Guðb- er augljóst að Máni Steinn lítur á hana sem fullkomna. Hann heillast af henni, og á sama tíma er hún honum fjarlæg og ósnertanleg, eins og gyðja. En hún er líka óhugnanleg: „Var- irnar eru rauðar sem blóð. Augun kringd svörtum farða sem lætur púðrað hörundið virðast hvítara en hvítt“ (bls 12). Drengurinn lýsir henni hér eins og vampíru sem er komin úr einhverri þögulli mynd frá byrjun tuttugustu aldarinnar. Máni Steinn er fullviss um að tvífari Sólu Guðb- sé Musidora, sem leikur aðalvampíruna í Blóðsugunum, en það er jafnframt uppáhalds- myndin hans: Líkt og örskotsstund hefði honum gefist röntgensjón og hann sá hana eins og hún raunverulega er. […] Uppgötvunina gerði hann á fyrri laugardagssýningu á Blóðsugunum í Gamla Bíói. […] Augnablikið sem skuggi hennar féll á sýningartjaldið runnu þær saman, hún og persónan í kvikmyndinni. Hún leit við og geislinn varpaði andliti Musidoru á andlit hennar. Drengurinn fraus í sæti sínu. Þær voru nákvæmlega eins. (bls. 13) Sóla Guðb- er „engum öðrum lík“ og hér má hugsa aðeins um val á þeim orðum sem Sjón notar til að lýsa henni. Það væri ekki ólíkt honum að fela leiðsögn í orðunum, eins og dulmálslykil í skilaboðum í þögulli glæpamynd. Orðið lík verður litað rautt ef við skoðum þessa setningu með augum leyni- lögreglumanns sem reynir að lesa úr leyniletri. Sóla Guðb- er að vísu öðrum lík, af því að hún er eins og Irma Vep, þ.e.a.s. VampIre ef við röðum bók- stöfum saman aðeins öðruvísi. En hún er um leið engum öðrum lík af því að hún er eins og lík sem bendir á vampírunáttúru hennar á skemmtilegan og dularfullan hátt. Það er afar misjafnt hvernig Máni Steinn horfir á hana. Hún er ýmist „madonna“ eða „blóðsuga“ eins og konan er oft í augum Munchs. Í hinu fræga málverki „Madonna“ sýnir Munch nakta og ástríðufulla konu. Hún er dreymin á svip og nýtur sín án blygðunar. Hárið á henni er slegið og augun lokuð. Hún er kynvera og femme fatale. En það er líka geislabaugur yfir höfði hennar og ljós breiðist út í kringum hana. Hún er dýrlingur og gyðja, „risin úr dýpstu hafdjúpum, ber við logandi himin litaðan af jarðeldunum“ (bls. 12), svo vitnað sé til orða Sjóns. Hún er madonna. Í málverki Munchs „Blóðsuga“ rís kvenvera yfir manni og hann er saman-
Qupperneq 1
Qupperneq 2
Qupperneq 3
Qupperneq 4
Qupperneq 5
Qupperneq 6
Qupperneq 7
Qupperneq 8
Qupperneq 9
Qupperneq 10
Qupperneq 11
Qupperneq 12
Qupperneq 13
Qupperneq 14
Qupperneq 15
Qupperneq 16
Qupperneq 17
Qupperneq 18
Qupperneq 19
Qupperneq 20
Qupperneq 21
Qupperneq 22
Qupperneq 23
Qupperneq 24
Qupperneq 25
Qupperneq 26
Qupperneq 27
Qupperneq 28
Qupperneq 29
Qupperneq 30
Qupperneq 31
Qupperneq 32
Qupperneq 33
Qupperneq 34
Qupperneq 35
Qupperneq 36
Qupperneq 37
Qupperneq 38
Qupperneq 39
Qupperneq 40
Qupperneq 41
Qupperneq 42
Qupperneq 43
Qupperneq 44
Qupperneq 45
Qupperneq 46
Qupperneq 47
Qupperneq 48
Qupperneq 49
Qupperneq 50
Qupperneq 51
Qupperneq 52
Qupperneq 53
Qupperneq 54
Qupperneq 55
Qupperneq 56
Qupperneq 57
Qupperneq 58
Qupperneq 59
Qupperneq 60
Qupperneq 61
Qupperneq 62
Qupperneq 63
Qupperneq 64
Qupperneq 65
Qupperneq 66
Qupperneq 67
Qupperneq 68
Qupperneq 69
Qupperneq 70
Qupperneq 71
Qupperneq 72
Qupperneq 73
Qupperneq 74
Qupperneq 75
Qupperneq 76
Qupperneq 77
Qupperneq 78
Qupperneq 79
Qupperneq 80
Qupperneq 81
Qupperneq 82
Qupperneq 83
Qupperneq 84
Qupperneq 85
Qupperneq 86
Qupperneq 87
Qupperneq 88
Qupperneq 89
Qupperneq 90
Qupperneq 91
Qupperneq 92
Qupperneq 93
Qupperneq 94
Qupperneq 95
Qupperneq 96
Qupperneq 97
Qupperneq 98
Qupperneq 99
Qupperneq 100
Qupperneq 101
Qupperneq 102
Qupperneq 103
Qupperneq 104
Qupperneq 105
Qupperneq 106
Qupperneq 107
Qupperneq 108
Qupperneq 109
Qupperneq 110
Qupperneq 111
Qupperneq 112
Qupperneq 113
Qupperneq 114
Qupperneq 115
Qupperneq 116
Qupperneq 117
Qupperneq 118
Qupperneq 119
Qupperneq 120
Qupperneq 121
Qupperneq 122
Qupperneq 123
Qupperneq 124
Qupperneq 125
Qupperneq 126
Qupperneq 127
Qupperneq 128
Qupperneq 129
Qupperneq 130
Qupperneq 131
Qupperneq 132
Qupperneq 133
Qupperneq 134
Qupperneq 135
Qupperneq 136
Qupperneq 137
Qupperneq 138
Qupperneq 139
Qupperneq 140
Qupperneq 141
Qupperneq 142
Qupperneq 143
Qupperneq 144

x

Tímarit Máls og menningar

Direct Links

Hvis du vil linke til denne avis/magasin, skal du bruge disse links:

Link til denne avis/magasin: Tímarit Máls og menningar
https://timarit.is/publication/1109

Link til dette eksemplar:

Link til denne side:

Link til denne artikel:

Venligst ikke link direkte til billeder eller PDfs på Timarit.is, da sådanne webadresser kan ændres uden advarsel. Brug venligst de angivne webadresser for at linke til sitet.