Árbók Hins íslenzka fornleifafélags

Volume

Árbók Hins íslenzka fornleifafélags - 01.01.1967, Page 44

Árbók Hins íslenzka fornleifafélags - 01.01.1967, Page 44
48 ÁRBÓK FORNLEIFAFÉLAGSINS Á bls. 312 í þeirri bók birtist mynd, sem á að vera af Jörgen Jíirgen- sen, sögð í eigu Frederiksborgarsafns á Sjálandi. Þegar þetta spurð- ist hingað á Þjóðminjasafnið, þótti það nokkrum tíðindum sæta, því að ekki var safnmönnum kunnugt um aðra mynd af Jörundi en sjálfsmyndina, sem áður getur. Af þessu tilefni leitaði Kristján Eldjárn þjóðminjavörður nánari upplýsinga hjá Povl Eller, safn- verði í Frederiksborg. 1 tveimur bréfum, dags. 13. 9. 1966 og 24. 10. 1967, gerir Eller grein fyrir því litla, sem þar er vitað um þessa mynd. 1 skýrslu safnsins er myndin (nr. A 1825) skráð á þessa leið: „Jörgen Jiirgensen, hirðúrsmiður (1745—1811). Brjóstmynd, hæð 36,5, breidd 29 cm. Keypt af Winkel & Magnussen, sýningarnr. [þ. e. númer í sýningarskrá 1943] 10394. Máluð af C. W. Eckersberg (?).“ Eins og þetta ber með sér, hefur safnið veitt myndinni viðtöku í þeirri trú, að hún væri af Jörgen Júrgensen eldra, föður Jörundar hunda- dagakóngs. Sú hugmynd, að málverkið sé af Jörundi, er seinna til komin. Eller segir, að Carl Roos hafi vakið athygli á því, þegar hann kom í safnið 1952, að ósennilegt væri tímans vegna („pá grund af tidspunkterne“), að myndin væri af Jiirgensen hirðúrsmið, en lík- legra, að hún væri af einhverjum sona hans. Ennfremur hafi Roos virzt klæði mannsins minna á einkennisbúning, og styrkti það hann í þeirri skoðun, að hún væri af skipstjóranum (þ. e. Jörundi), en ekki úrmakaranum, föður hans og alnafna. Nú er ekki alveg ljóst, hvað Roos átti við, þegar hann bar brigður á, að myndin gæti tímans vegna verið af Júrgensen eldra, en ef hann hefur talið víst, að hún væri eftir C. W. Eckersberg, er sú ályktun eðlileg. Myndin er af ungum manni, varla miklu eldri en hálfþrítugum. Júrgensen hirðúrsmiður er hins vegar nærri fjórum áratugum eldri en Eckersberg, sem er fæddur 1783. Hitt ætti að geta staðizt, að Eckersberg hafi málað mynd af Jörundi hundadagakóngi á þeim aldri, t. d. í Khöfn 1806—07. Þó að raunar sé ósannað, að Eckersberg hafi málað myndina, má ekki gleyma því, að þetta er tilgáta manna, sem eru handgengnir verkum hans. Eckersberg var á sinni tíð einn mesti og mikilvirkasti „portrait“-málari Dana, og er alkunn hér á landi mynd hans af Bertel Thorvaldsen. Rökin fyrir því, að málverkið sé af Jörundi, virðast í fljótu bragði heldur veigalítil. En safnverðir í Frederiksborg, sem ættu ekki að vera neinir viðvaningar í að vega og meta slík rök, telja þó líkurnar nógu sterkar til að hafa þetta fyrir satt, þar til annað kann að koma á daginn. Ekki er það einsdæmi, að menn hafi villzt á þeim Júrgensens-feðg-
Page 1
Page 2
Page 3
Page 4
Page 5
Page 6
Page 7
Page 8
Page 9
Page 10
Page 11
Page 12
Page 13
Page 14
Page 15
Page 16
Page 17
Page 18
Page 19
Page 20
Page 21
Page 22
Page 23
Page 24
Page 25
Page 26
Page 27
Page 28
Page 29
Page 30
Page 31
Page 32
Page 33
Page 34
Page 35
Page 36
Page 37
Page 38
Page 39
Page 40
Page 41
Page 42
Page 43
Page 44
Page 45
Page 46
Page 47
Page 48
Page 49
Page 50
Page 51
Page 52
Page 53
Page 54
Page 55
Page 56
Page 57
Page 58
Page 59
Page 60
Page 61
Page 62
Page 63
Page 64
Page 65
Page 66
Page 67
Page 68
Page 69
Page 70
Page 71
Page 72
Page 73
Page 74
Page 75
Page 76
Page 77
Page 78
Page 79
Page 80
Page 81
Page 82
Page 83
Page 84
Page 85
Page 86
Page 87
Page 88
Page 89
Page 90
Page 91
Page 92
Page 93
Page 94
Page 95
Page 96
Page 97
Page 98
Page 99
Page 100
Page 101
Page 102
Page 103
Page 104
Page 105
Page 106
Page 107
Page 108
Page 109
Page 110
Page 111
Page 112
Page 113
Page 114
Page 115
Page 116
Page 117
Page 118
Page 119
Page 120
Page 121
Page 122
Page 123
Page 124
Page 125
Page 126
Page 127
Page 128
Page 129
Page 130
Page 131
Page 132
Page 133
Page 134
Page 135
Page 136
Page 137
Page 138
Page 139
Page 140

x

Árbók Hins íslenzka fornleifafélags

Direct Links

If you want to link to this newspaper/magazine, please use these links:

Link to this newspaper/magazine: Árbók Hins íslenzka fornleifafélags
https://timarit.is/publication/97

Link to this issue:

Link to this page:

Link to this article:

Please do not link directly to images or PDFs on Timarit.is as such URLs may change without warning. Please use the URLs provided above for linking to the website.