Andvari

Árgangur

Andvari - 01.10.1960, Blaðsíða 21

Andvari - 01.10.1960, Blaðsíða 21
ANDVARI JÓN ÞORKELSSON ÞJÓÐSKJALAVÖRÐUR 21 1 saman, enda orðinn félaginu þungur baggi fjárhagslega, en byrjað í staðinn að gefa út þrjú stórmerk heimildarrit um sögu og bókmenntir þjóSarinnar á síðari öldum: „Bréfabók Guðbrands biskups Þorlákssonar", árið 1919, „Annála 1400—1800", árið 1922, og „Kvæðasafn eftir íslenzka menn frá miðöldum og síðari öldum", sama ár. Tók Jón Þorkelsson sjálfur að sér útgáfu Bréfabókar- innar og Kvæðasafnsins, þótt kominn væri á sjötugsaldur; varð þá að vísu nokkurt hlé á útgáfu Fornbréfasafnsins, vegna örðugleika, sem á því voru, að fá handrit til þess frá Kaupmannahöfn á árum heimsstyrjaldarinnar 1914— 1918 og fyrst eftir hana, svo að ekki varð sagt, að Bréfabókín legði honum, í bili að minnsta kosti, neinar nýjar byrðar á herðar; en Kvæðasafnið hinsvegar gamalt hugðarmál hans, sem hann hefur vænzt, að myndi ganga skafið, með kunnugleik hans á íslenzkum miðaldakveðskap. En nú voru árin, sem eftir voru, orðin fá; og afkastagetan og glöggskyggnin kannski ekki eins mikil og áður. Honum entist ekki aldur til að gefa út nema nokkurn hluta Bréfabókar- innar og tvö allstór hefti Kvæðasafnsins. Féll það löngu síðar í hlut Páls Eggerts Olasonar að ljúka „Bréfabók Guðbrands biskups Þorlákssonar", en við útgáfu Kvæðasafnsins var alveg hætt, eftir að Sigurður Nordal hafði fyllt eitt bindi þess fyrir Bókmenntafélagið. Sætti og útgáfa Jóns Þorkelssonar á því allharðri og raunar rökstuddri gagnrýni hinna yngri fræðimanna, einkum Jóns Helga- sonar, nú prófessors, sem síðar gaf sjálfur út „Islenzk miðaldakvæði" í Kaup- rnannahöfn, og gerði það af miklum lærdómi og myndarskap. Það var á þessum síðustu æviárum Jóns Þorkelssonar, að þáverandi stjómar- völdum landsins hugkvæmdist að bæta fjárhag þess með því að leggja niður embætti hans við þjóðskjalasafnið og gera það — skjalasafnið — að einskonar deild í annari óskyldri stofnun, landsbókasafni. Lét stjómin flytja frumvarp til laga um þetta á alþingi árið 1919, það ár, sem Jón Þorkelsson varð sextugur. ^að frumvarp var að vísu fellt í það sinn; og þótt það væri flutt á ný, nokkuð breytt, árið 1923, síðasta árið, sem hann lifði, og gert að lögum árið eftir, að honum látnum, varð það, því betur, aldrei nema dauður bókstafur, enda löngu síðar aftur úr lögum numið. En Jóni sárnaði það, segir Hannes Þorsteinsson, sem þá var aðstoðarmaður hans við skjalasafnið og mátti því vel um þetta vita, „að sjá starf sitt svo lítils metið af stjórn þessa lands", og „féll það þungt", er hann frétti í banalegunni, að fmmvarpið væri enn á ferð. Bar hann þessa skapraun að vísu frá byrjun í hljóði; en í álitsgerð um frumvarpið benti hann alþingi, strax árið 1919, hógværlega á það, að skjalasafn og bókasafn væri sitt hvað; og „þó að mér hafi", sagði hann, „á árabilinu 1899—1910, eftir hér um °il ellefu ára starf, tekizt að mestu að safna saman í eina heild öllum skjala- söfnum vomm og koma öllu skjalasafninu í það lag, að það sé nothæft . . .
Blaðsíða 1
Blaðsíða 2
Blaðsíða 3
Blaðsíða 4
Blaðsíða 5
Blaðsíða 6
Blaðsíða 7
Blaðsíða 8
Blaðsíða 9
Blaðsíða 10
Blaðsíða 11
Blaðsíða 12
Blaðsíða 13
Blaðsíða 14
Blaðsíða 15
Blaðsíða 16
Blaðsíða 17
Blaðsíða 18
Blaðsíða 19
Blaðsíða 20
Blaðsíða 21
Blaðsíða 22
Blaðsíða 23
Blaðsíða 24
Blaðsíða 25
Blaðsíða 26
Blaðsíða 27
Blaðsíða 28
Blaðsíða 29
Blaðsíða 30
Blaðsíða 31
Blaðsíða 32
Blaðsíða 33
Blaðsíða 34
Blaðsíða 35
Blaðsíða 36
Blaðsíða 37
Blaðsíða 38
Blaðsíða 39
Blaðsíða 40
Blaðsíða 41
Blaðsíða 42
Blaðsíða 43
Blaðsíða 44
Blaðsíða 45
Blaðsíða 46
Blaðsíða 47
Blaðsíða 48
Blaðsíða 49
Blaðsíða 50
Blaðsíða 51
Blaðsíða 52
Blaðsíða 53
Blaðsíða 54
Blaðsíða 55
Blaðsíða 56
Blaðsíða 57
Blaðsíða 58
Blaðsíða 59
Blaðsíða 60
Blaðsíða 61
Blaðsíða 62
Blaðsíða 63
Blaðsíða 64
Blaðsíða 65
Blaðsíða 66
Blaðsíða 67
Blaðsíða 68
Blaðsíða 69
Blaðsíða 70
Blaðsíða 71
Blaðsíða 72
Blaðsíða 73
Blaðsíða 74
Blaðsíða 75
Blaðsíða 76
Blaðsíða 77
Blaðsíða 78
Blaðsíða 79
Blaðsíða 80
Blaðsíða 81
Blaðsíða 82
Blaðsíða 83
Blaðsíða 84
Blaðsíða 85
Blaðsíða 86
Blaðsíða 87
Blaðsíða 88
Blaðsíða 89
Blaðsíða 90
Blaðsíða 91
Blaðsíða 92
Blaðsíða 93
Blaðsíða 94
Blaðsíða 95
Blaðsíða 96
Blaðsíða 97
Blaðsíða 98
Blaðsíða 99
Blaðsíða 100

x

Andvari

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Andvari
https://timarit.is/publication/346

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.