Andvari

Árgangur

Andvari - 01.10.1960, Blaðsíða 11

Andvari - 01.10.1960, Blaðsíða 11
AMDVARI JÓN ÞORKELSSON ÞJÓÐSKJALAVÖRÐUR 201 ritgerð sinni þó ekki í neina launkofa meS ágreining sinn við hefðbundna skoðun háskólans og flestra hinna eldri fræðimanna í þessu efni. „Það er gott og oft nauðsynlegt", sagði hann, „að fá nýjar og betri útgáfur á fornritum, sem búið er að prenta mörgum sinnum; en að mínum dómi er þó miklu nauðsynlegra, að hinar merkilegu, óþekktu og óprentuðu minjar miðaldabókmenntanna séu gefnar út. Meðan það er látið ógert, verður mikil gloppa í þekkingu vora á bókmenntum þjóSarinnar og máli yfirleitt". I doktorsritgerð Jóns kvað mjög við nýjan tón um miðaldabókmenntir lslands, sem hann taldi „verðskulda miklu meiri athygli, en þeim hefur verið veitt hingað til", ekki hvað sízt rímurnar, sem væru „mjög mikilvægur þáttur íslenzks skáldskapar", þótt fengið hefðu misjafna dóma. Kvað hann sögu íslenzkrar tungu og íslenzkrar menningar það mikið tjón, að hinar eldri rímur væru óprentaðar, og hvatti eindregið til heildar- útgáfu á þeim hið allra fyrsta. Hefur sú útgáfa að vísu látið lengur eftir sér bíða en Jón Þorkelsson ætlaði; en góð byrjun var gerð á henni með „Rímna- safni" Finns Jónssonar, sem fór að koma út í Kaupmannahöfn nokkru eftir aldamótin. Með doktorsritgerð sinni haslaði Jón Þorkelsson sér völl sem fræðimaður: Fornritin höfðu verið gefin út, sum mörgum sinnum, en miðaldabókmenntir þjóðarinnar og heimildir þjóSarsögunnar eftir 1400 voru gleymdar og grafnar. Hér var því verk að vinna; enda vonlaust, að saga Islands eða íslenzkra bók- mennta síðan á miðöldum yrði skráð af nokkru viti fyrr en heimildir hennar hefðu verið grafnar úr gleymsku og gefnar út. En það var einmitt þetta, sem Jón Þorkelsson færðist nú í fang og gerði sér að ævistarfi. Hann var líka sann- færður um, að miðaldirnar í sögu Islands hefðu verið hróplega vanmetnar, ekki aðeins af erlendum fræðimönnum, sem lítið eða ekkert vissu um þær, heldur og af Islendingum sjálfum, sem ekki sáu það fyrir glýju fomaldar- dýrkunarinnar í augum þeirra, að í raun og veru væru það miðaldamennirnir á Islandi, . . . er lýðs í þyngstu þrautum þjóðernisins hafa gætt, — eins og hann kvað, að vísu löngu síðar, þá kominn heim frá Kaupmannahöfn. Jón Þorkelsson var hvorki höfundur þessarar söguskoðunar, né heldur fyrstur til þess að hefja útgáfu á heimildum þjóSarsögunnar frá miðöldum. Jón Sigurðsson var um hvorttveggja fyrirrennari hans og lærifaðir. Hann hafði snemma á árum tekið að efast um vísdóm þeirrar söguskoðunar, sem hóf forn- öld íslendinga til skýjanna, þótt hún glataði frelsi þjóðarinnar, en leit niður á miðaldirnar og lét sér fált um þrautseiga baráttu þeirra fyrir þjóðerni og
Blaðsíða 1
Blaðsíða 2
Blaðsíða 3
Blaðsíða 4
Blaðsíða 5
Blaðsíða 6
Blaðsíða 7
Blaðsíða 8
Blaðsíða 9
Blaðsíða 10
Blaðsíða 11
Blaðsíða 12
Blaðsíða 13
Blaðsíða 14
Blaðsíða 15
Blaðsíða 16
Blaðsíða 17
Blaðsíða 18
Blaðsíða 19
Blaðsíða 20
Blaðsíða 21
Blaðsíða 22
Blaðsíða 23
Blaðsíða 24
Blaðsíða 25
Blaðsíða 26
Blaðsíða 27
Blaðsíða 28
Blaðsíða 29
Blaðsíða 30
Blaðsíða 31
Blaðsíða 32
Blaðsíða 33
Blaðsíða 34
Blaðsíða 35
Blaðsíða 36
Blaðsíða 37
Blaðsíða 38
Blaðsíða 39
Blaðsíða 40
Blaðsíða 41
Blaðsíða 42
Blaðsíða 43
Blaðsíða 44
Blaðsíða 45
Blaðsíða 46
Blaðsíða 47
Blaðsíða 48
Blaðsíða 49
Blaðsíða 50
Blaðsíða 51
Blaðsíða 52
Blaðsíða 53
Blaðsíða 54
Blaðsíða 55
Blaðsíða 56
Blaðsíða 57
Blaðsíða 58
Blaðsíða 59
Blaðsíða 60
Blaðsíða 61
Blaðsíða 62
Blaðsíða 63
Blaðsíða 64
Blaðsíða 65
Blaðsíða 66
Blaðsíða 67
Blaðsíða 68
Blaðsíða 69
Blaðsíða 70
Blaðsíða 71
Blaðsíða 72
Blaðsíða 73
Blaðsíða 74
Blaðsíða 75
Blaðsíða 76
Blaðsíða 77
Blaðsíða 78
Blaðsíða 79
Blaðsíða 80
Blaðsíða 81
Blaðsíða 82
Blaðsíða 83
Blaðsíða 84
Blaðsíða 85
Blaðsíða 86
Blaðsíða 87
Blaðsíða 88
Blaðsíða 89
Blaðsíða 90
Blaðsíða 91
Blaðsíða 92
Blaðsíða 93
Blaðsíða 94
Blaðsíða 95
Blaðsíða 96
Blaðsíða 97
Blaðsíða 98
Blaðsíða 99
Blaðsíða 100

x

Andvari

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Andvari
https://timarit.is/publication/346

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.