Andvari

Árgangur

Andvari - 01.10.1960, Blaðsíða 86

Andvari - 01.10.1960, Blaðsíða 86
276 BALDUR LINDAL öflun fersks vatns úr sjó. Auk þessa eru slíkar aðferðir í örri þróun víða annars staðar. Enda þótt tilgangurinn sé allt annar, miðast öfkui fersks vatns úr sjó og frumvinnsla sú, sem hér er rætt um, að miklu við það sama. Það er hvort tveggja sundurgreining á vatni og salti sjávarins. Verður nú skýrt í stuttu máli frá nokkrum þeim aðferðum, sem nú eru efst á baugi á sviði öflunar fersks vatns úr sjónum. Við skulum byrja á eimingaraðferðun- um, sem í höfuðatriðum eru tvær. I fyrsta sæti eru margþrepa cimar. A þá var minnzt að framaxi í sambandi við salt- gerð. Mjög stórar stöðvar til þess að vinna ferskt vatn hafa verið byggðar með þeim sem aðaltækjum. Fengizt hefir mikil- væg reynsla, sem nota má í sambandi við frumvinnslu í saltvinnslu. Þessir eimar eru að sjálfsögðu gufuhitaðir. Hin aðferðin er hin svokallaða gufu- þjöppunareiming. Hugsum okkur, að við höfum fyrir framan okkur eitt þrepið úr venjulegri margþrcpa eimingarsam- stæðu. En í stað þess að gufan frá sjónum í því fer venjulega í næsta þrep við, til þess að valda þar uppgufun, þjöppum við henni saman með dælu og látum hana valda viðbótaruppgufun í sama þrepi og hún átti uppruna sinn. Slík eímíng krefst fyrst og fremst hreyfíorku til að knýja þjöppuna, en sára lítillar varmaorku. Þessi aðferð var mikið notuð í síðustu heimsstyrjöld til þess að afla fersks vatns úr sjó. Japanir hafa notað þessa aðferð til þess að vinna salt úr sjó. Rétt er að geta hér um svonefnda raf- síun á söltu vatni, sem hefir verið mikið reynd síðastliðin 10 ár. Með þessari að- ferð er unnt að kljúfa sjó í ferskan og rnikið saltan hluta. Þetta byggist á jóna- tilfærslu í gegnum þunnar himnur, sem gerðar eru úr vissum jónaskiptiefnum. Notuð er raforka til þess að halda til- færslunni við, Þessi aðferð hefir vcrið töluvert notuð til þess að afla fersks vatns, þar scm allt að hálfsaltur sjór er fáanleg- ur. Ennfremur hefir verið skýrt frá til- raun, sem verið er að gera í Japan til að nota þessa aðferð til frumvinnslu sjávar fyrir saltverksmiðju. Frysting sjávarins í því skyni að afla fersks vatns vekur nú orðið mikla athygli. Það hcfir löngum vcrið ljóst, að þegar sjór frýs, innihalda ískristallarnir sjálfir ekki salt. Sú aðferð hefir meira að segja eitt- hvað verið notuð við að frumvinna sjó við náttúrleg skilyrði vegna saltgerðar, og er aðferðin ævagömul. Það, sem fyrst og fremst hefir vakið athygli sérfræðinga á þessu fyrirbrigði nú, er að frysting á sjó þarf aðeins einn sjöunda hluta þeirrar orku, sem upp- gufun krefst. Við myndum að vísu geta svarað þessu því til að í margþrepa eim- um má minnka inntaks orku tækjanna svo mjög með mörgum einingum, að hún verði ekki öllu meiri en við frystingu. En við megum ekki gleyma því, að það eyk- ur stofnkostnað eimingartækjanna, sem er nærri hlutfallslegur við fjölda þrepanna. Nú er verið að reyna tvær megin- aðferðir við frystingu sjávar. 1 annarri fer frystingin fram við mjög lágan loft- þrýsting. Lágþrýstiaðferðín byggist á því, að með loftþynningu má fá vatn til þess að sjóða, jafnvel við frostmark. Ef enginn hiti kemst inn í það rúm, þar sem vatn sýður á þann hátt, tekur nokkur hluti vatnsins að frjósa. Hið ferska vatn er numið burtu bæði sem gufa og með því að skilja ískristallana frá lokaleginum. Hin frystiaðferðin styðst við frystiefni, sem er óleysanlegt í vatni. Fljótandi frysti- efni, svo sem butan, er blandað saman við sjóinn. Butanið sýður við frostmark vatns, sé þrýstingurinn nálægt loftþunga. Við suðu þess myndast ískristallar í vatn-
Blaðsíða 1
Blaðsíða 2
Blaðsíða 3
Blaðsíða 4
Blaðsíða 5
Blaðsíða 6
Blaðsíða 7
Blaðsíða 8
Blaðsíða 9
Blaðsíða 10
Blaðsíða 11
Blaðsíða 12
Blaðsíða 13
Blaðsíða 14
Blaðsíða 15
Blaðsíða 16
Blaðsíða 17
Blaðsíða 18
Blaðsíða 19
Blaðsíða 20
Blaðsíða 21
Blaðsíða 22
Blaðsíða 23
Blaðsíða 24
Blaðsíða 25
Blaðsíða 26
Blaðsíða 27
Blaðsíða 28
Blaðsíða 29
Blaðsíða 30
Blaðsíða 31
Blaðsíða 32
Blaðsíða 33
Blaðsíða 34
Blaðsíða 35
Blaðsíða 36
Blaðsíða 37
Blaðsíða 38
Blaðsíða 39
Blaðsíða 40
Blaðsíða 41
Blaðsíða 42
Blaðsíða 43
Blaðsíða 44
Blaðsíða 45
Blaðsíða 46
Blaðsíða 47
Blaðsíða 48
Blaðsíða 49
Blaðsíða 50
Blaðsíða 51
Blaðsíða 52
Blaðsíða 53
Blaðsíða 54
Blaðsíða 55
Blaðsíða 56
Blaðsíða 57
Blaðsíða 58
Blaðsíða 59
Blaðsíða 60
Blaðsíða 61
Blaðsíða 62
Blaðsíða 63
Blaðsíða 64
Blaðsíða 65
Blaðsíða 66
Blaðsíða 67
Blaðsíða 68
Blaðsíða 69
Blaðsíða 70
Blaðsíða 71
Blaðsíða 72
Blaðsíða 73
Blaðsíða 74
Blaðsíða 75
Blaðsíða 76
Blaðsíða 77
Blaðsíða 78
Blaðsíða 79
Blaðsíða 80
Blaðsíða 81
Blaðsíða 82
Blaðsíða 83
Blaðsíða 84
Blaðsíða 85
Blaðsíða 86
Blaðsíða 87
Blaðsíða 88
Blaðsíða 89
Blaðsíða 90
Blaðsíða 91
Blaðsíða 92
Blaðsíða 93
Blaðsíða 94
Blaðsíða 95
Blaðsíða 96
Blaðsíða 97
Blaðsíða 98
Blaðsíða 99
Blaðsíða 100

x

Andvari

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Andvari
https://timarit.is/publication/346

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.