Andvari

Árgangur

Andvari - 01.10.1960, Blaðsíða 29

Andvari - 01.10.1960, Blaðsíða 29
VÆRINGJAR 219 hala veraldar . . . og hvernig stóð á því að þeir hjuggu þessa áletrun á Ijóníð í Pireus? . . . Allt slíkt var á huldu og ráðgáta eín, þótt um það væri skrifuð hver lærdómsritgerðin á fætur annarri. Og þannig stóðu sakir, þangað til 1856, þegar danski lærdómsmaðurinn Rafn gerði það heyrinkunnugt, að sér hefði nú tekizt að lagfæra hinn skemmda texta og áletrunin á ljóninu væri sú er nú skal greina. Á hægri hlið: „Hákon vann, þeir Úlfr ok Asmundr ok Örn hafn þessa; þeir menn lagðu á, ok Haraldr háfi, og fébóta uppreistar vegna Grikkjaþýfis. Varþ Dálkr nauðugr í fjarri landum. Egill var í faru með Ragnari til Rúmaníu . . . ok Armeníu". A vinstri hlið: „Asmundr hjó rúnar þessar, þeir Asgeir ok Þorleifr, Þórþr ok ívar, at bón Haralds háfa, þó at Grikkir (of) hugsaðu (og bannaðuV'. Eg mun ekki hér fara mörgum orðum um áletrunina á ljóninu. Um það efni hafa löngum staðið deilur meðal hinna ágætu rúnafræðinga á Norðurlöndum, og ég tel víst að íslenzkir fræðimenn séu því kunnugri en ég. Þegar öllu er á botninn hvolft er aðalatriðið það, að vissulega voru norrænir sæfarar í Grikk- landi á fyrri hluta II. aldar, og foringi þeirra var um skeið Haraldur harðráði, hin fræga forna hetja, sem síðar varð konungur í Noregi. I íslenzkum forn- sögum er talað um hetjudáðir þessa manns í austurlöndum. Því hef ég talið rétt í þessum inngangi að víkja að hinu forna minnismerki, sem áþreifanlega sýnir, að norrænir menn komu til Grikk- lands. En það staðfesta sögulegar grískar miðaldaheimildir, sem fjalla um þessa Norðurlandamenn og Harald sjálfan. Arið 860 varð borgin Konstantínópel fyrir áhlaupum og innrásum frá Svarta- hafi. Svo segja býzanzkir sagnaritarar, að hávaxnir striðsmenn, bláeygir og síð- hærðír, í hlekkjabrynjum og með geíg- vænlegar axir, hafi komið á smábátum einhvers staðar innan úr Rússlandi. Þeir sigldu eftir stórfljótunum á löngum margrónum skipum, skeyttu Iítt um stormana á Svartahafi, sigldu inn í Bos- porus og settust um Konstantínópel. En drottning borganna var girt háum virkis- múrum, og þaðan var eldfimum efnum eins og til dæmis hinum fræga „fljótandi eldi" þeytt gegn óvinunum. Þessi fljót- andi eldur bjargaði Býzanz mörgum sinn- um með því að kveikja í árásarskipun- um. Innrásarmennirnir voru æfðar sjó- hetjur og snjallir bardagamenn, en hvorki höfðu þeir nauðsynlega leikni né reynslu til þess að taka svona rambyggilegt vigi, sjálfa höfuðborg býzanzka heimsveldis- ins: borgin stóð af sér öll áhlaup inn- rásarmanna vegna hagstæðrar legu sinnar og hárra virkja og turna og enn annarra varnarráðstafana. Innrásarmennirnir urðu fyrir miklu manntjóni og skelfdusc af hinum hræðilega fljótandi eldi, sem brenndi bæði menn og skip. Þeir voru því til neyddir að sigla aftur inn í Svarta- haf, og þaðan héldu þeir upp eftir fljót- unum og hurfu sömu leið og þeir komu. En íbúarnir í Býzanz voru reynslunni ríkari, þeir höfðu í fyrsta sinn staðið augliti til auglitis við hina nýju fagur- leitu en hræðilegu óvini og höfðu þó öldum saman átt í stöðugum átökum við óvinaheri frá flestum löndum hins þekkta heims. Þeir efuðust ekki um að verndar- dýrlingur borgarinnar, María guðsmóðir, hefði haldið hh'fiskildi yfir borginni, og fullir þakklætis sungu þeir henni lof og dýrð. Býzanzkir sagnaritarar kalla þessa inn- rásarmenn rúss. Þetta nafn minnir á nútímanafn Rússlands, og auk þess komu þessir menn frá Rússlandi, svo að ekki var furða þó að þeir væru fyrrum taldir
Blaðsíða 1
Blaðsíða 2
Blaðsíða 3
Blaðsíða 4
Blaðsíða 5
Blaðsíða 6
Blaðsíða 7
Blaðsíða 8
Blaðsíða 9
Blaðsíða 10
Blaðsíða 11
Blaðsíða 12
Blaðsíða 13
Blaðsíða 14
Blaðsíða 15
Blaðsíða 16
Blaðsíða 17
Blaðsíða 18
Blaðsíða 19
Blaðsíða 20
Blaðsíða 21
Blaðsíða 22
Blaðsíða 23
Blaðsíða 24
Blaðsíða 25
Blaðsíða 26
Blaðsíða 27
Blaðsíða 28
Blaðsíða 29
Blaðsíða 30
Blaðsíða 31
Blaðsíða 32
Blaðsíða 33
Blaðsíða 34
Blaðsíða 35
Blaðsíða 36
Blaðsíða 37
Blaðsíða 38
Blaðsíða 39
Blaðsíða 40
Blaðsíða 41
Blaðsíða 42
Blaðsíða 43
Blaðsíða 44
Blaðsíða 45
Blaðsíða 46
Blaðsíða 47
Blaðsíða 48
Blaðsíða 49
Blaðsíða 50
Blaðsíða 51
Blaðsíða 52
Blaðsíða 53
Blaðsíða 54
Blaðsíða 55
Blaðsíða 56
Blaðsíða 57
Blaðsíða 58
Blaðsíða 59
Blaðsíða 60
Blaðsíða 61
Blaðsíða 62
Blaðsíða 63
Blaðsíða 64
Blaðsíða 65
Blaðsíða 66
Blaðsíða 67
Blaðsíða 68
Blaðsíða 69
Blaðsíða 70
Blaðsíða 71
Blaðsíða 72
Blaðsíða 73
Blaðsíða 74
Blaðsíða 75
Blaðsíða 76
Blaðsíða 77
Blaðsíða 78
Blaðsíða 79
Blaðsíða 80
Blaðsíða 81
Blaðsíða 82
Blaðsíða 83
Blaðsíða 84
Blaðsíða 85
Blaðsíða 86
Blaðsíða 87
Blaðsíða 88
Blaðsíða 89
Blaðsíða 90
Blaðsíða 91
Blaðsíða 92
Blaðsíða 93
Blaðsíða 94
Blaðsíða 95
Blaðsíða 96
Blaðsíða 97
Blaðsíða 98
Blaðsíða 99
Blaðsíða 100

x

Andvari

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Andvari
https://timarit.is/publication/346

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.