Andvari

Árgangur

Andvari - 01.01.2011, Blaðsíða 15

Andvari - 01.01.2011, Blaðsíða 15
ANDVARI JÓN SIGURÐSSON 1811-2011 13 hneigður og skarpur en ekki var hann samt sendur í Bessastaðaskóla, eina lærða skólann á landinu, heldur nam hann til stúdentsprófs heima hjá karli föður sínum. Munu búhyggindi séra Sigurðar hafa ráðið en dýrt var að senda strákling í skóla suður á Álftanes. I uppvexti Jóns Sigurðssonar voru hugmyndir Upplýsingarinnar orðnar ráðandi hjá flestum málsmetandi íslendingum. Trúin á skynsemi mannsins, svokallaður rationalismi, tók að svífa æ meira yfir vötnum og menn teknir að trúa því að vísindalegar aðgerðir og skynsemi geti bætt mannfélagið til mikilla muna. í stað svartsýni og strangleika hins lútherska réttrúnaðar, sem ríkjandi hafði verið um nærfellt tveggja alda skeið á íslandi, kom með Upplýsingunni ákveðin bjartsýni, mannúð og framfarahugur. Meðal annars var þar boðað frelsi einstaklingsins. Upplýsingarmennirnir lögðu ofuráherslu á fræðslu og ber stefnan nafn sitt af því. Rit Lærdómslistafélagsins, sem komu út í 15 bindum á árunum 1791-1798, boðuðu hugsjónir Upplýsingarmanna. Margt bendir til að þau hafi verið til á Hrafnseyri á uppvaxtarárum Jóns Sigurðssonar og mótað hugmyndaheim hans. Ritin voru í daglegu tali kölluð Félagsritin en síðar þegar Jón stofnaði sitt eigið tímarit kallaði hann það Ný félagsrit eins og þau væru hugsuð sem framhald hinna fyrri. Hér má bæta við að ömmubróðir Jóns Sigurðssonar, Olafur Olavius, var einn af stofnendum Lærdómslistafélagsins og meðal boðbera Upplýsingarstefnunnar á íslandi. Ólafur skrifaði merka ferðabók og fjölda ritgerða og bæklinga um garðyrkju, búnaðarmál og fiskveiðar. Hann var aðalstofnandi Hrappseyjarprentsmiðju árið 1773 en sú prentsmiðja var fyrsta veraldlega prentsmiðjan á íslandi og sú fyrsta í einkaeign. // Þegar Jón var 18 ára gamall, vorið 1829, hleypti hann heimdraganum til að þreyta stúdentspróf í Reykjavík. Hann gekkst undir prófið hjá séra Gunnlaugi Oddssyni dómkirkjupresti. í vottorði prestsins segir að kennsla séra Sigurðar á Hrafnseyri hafi borið svo góðan ávöxt að stúdentinn verðskuldi mikið og jafnvel afburðalof. Séra Gunnlaugur segir ennfremur að Jón hafi reynst sér siðaður og kurteis, hann sé gæddur skörpum gáfum, ágætri athyglisgáfu og honum veitist frábærlega auðvelt að velja rétt og skýrt þau orð sem við eigi. Föðurbróðir Jóns, Einar Jónsson, kallaður borgari, var um þessar mundir verslunarstjóri hjá voldugasta danska kaupmanninum í Reykjavík, P. C. Knudtzon. Hjá Einari bjó Jón eftir að hann kom suður og gerðist síðan búðar- strákur hjá honum um eins árs skeið. Þar kynntist hann náið verslunarháttum danskra íslandskaupmanna. Síðar átti hann eftir að velgja P. C. Knudtzon rækilega undir uggum.
Blaðsíða 1
Blaðsíða 2
Blaðsíða 3
Blaðsíða 4
Blaðsíða 5
Blaðsíða 6
Blaðsíða 7
Blaðsíða 8
Blaðsíða 9
Blaðsíða 10
Blaðsíða 11
Blaðsíða 12
Blaðsíða 13
Blaðsíða 14
Blaðsíða 15
Blaðsíða 16
Blaðsíða 17
Blaðsíða 18
Blaðsíða 19
Blaðsíða 20
Blaðsíða 21
Blaðsíða 22
Blaðsíða 23
Blaðsíða 24
Blaðsíða 25
Blaðsíða 26
Blaðsíða 27
Blaðsíða 28
Blaðsíða 29
Blaðsíða 30
Blaðsíða 31
Blaðsíða 32
Blaðsíða 33
Blaðsíða 34
Blaðsíða 35
Blaðsíða 36
Blaðsíða 37
Blaðsíða 38
Blaðsíða 39
Blaðsíða 40
Blaðsíða 41
Blaðsíða 42
Blaðsíða 43
Blaðsíða 44
Blaðsíða 45
Blaðsíða 46
Blaðsíða 47
Blaðsíða 48
Blaðsíða 49
Blaðsíða 50
Blaðsíða 51
Blaðsíða 52
Blaðsíða 53
Blaðsíða 54
Blaðsíða 55
Blaðsíða 56
Blaðsíða 57
Blaðsíða 58
Blaðsíða 59
Blaðsíða 60
Blaðsíða 61
Blaðsíða 62
Blaðsíða 63
Blaðsíða 64
Blaðsíða 65
Blaðsíða 66
Blaðsíða 67
Blaðsíða 68
Blaðsíða 69
Blaðsíða 70
Blaðsíða 71
Blaðsíða 72
Blaðsíða 73
Blaðsíða 74
Blaðsíða 75
Blaðsíða 76
Blaðsíða 77
Blaðsíða 78
Blaðsíða 79
Blaðsíða 80
Blaðsíða 81
Blaðsíða 82
Blaðsíða 83
Blaðsíða 84
Blaðsíða 85
Blaðsíða 86
Blaðsíða 87
Blaðsíða 88
Blaðsíða 89
Blaðsíða 90
Blaðsíða 91
Blaðsíða 92
Blaðsíða 93
Blaðsíða 94
Blaðsíða 95
Blaðsíða 96
Blaðsíða 97
Blaðsíða 98
Blaðsíða 99
Blaðsíða 100
Blaðsíða 101
Blaðsíða 102
Blaðsíða 103
Blaðsíða 104
Blaðsíða 105
Blaðsíða 106
Blaðsíða 107
Blaðsíða 108
Blaðsíða 109
Blaðsíða 110
Blaðsíða 111
Blaðsíða 112
Blaðsíða 113
Blaðsíða 114
Blaðsíða 115
Blaðsíða 116
Blaðsíða 117
Blaðsíða 118
Blaðsíða 119
Blaðsíða 120
Blaðsíða 121
Blaðsíða 122
Blaðsíða 123
Blaðsíða 124
Blaðsíða 125
Blaðsíða 126
Blaðsíða 127
Blaðsíða 128
Blaðsíða 129
Blaðsíða 130
Blaðsíða 131
Blaðsíða 132
Blaðsíða 133
Blaðsíða 134
Blaðsíða 135
Blaðsíða 136
Blaðsíða 137
Blaðsíða 138
Blaðsíða 139
Blaðsíða 140
Blaðsíða 141
Blaðsíða 142
Blaðsíða 143
Blaðsíða 144
Blaðsíða 145
Blaðsíða 146
Blaðsíða 147
Blaðsíða 148
Blaðsíða 149
Blaðsíða 150
Blaðsíða 151
Blaðsíða 152
Blaðsíða 153
Blaðsíða 154
Blaðsíða 155
Blaðsíða 156
Blaðsíða 157
Blaðsíða 158
Blaðsíða 159
Blaðsíða 160
Blaðsíða 161
Blaðsíða 162
Blaðsíða 163
Blaðsíða 164

x

Andvari

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Andvari
https://timarit.is/publication/346

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.