Andvari

Árgangur

Andvari - 01.01.2011, Blaðsíða 85

Andvari - 01.01.2011, Blaðsíða 85
ANDVARI MYNDIN AF JÓNIFORSETA 83 Mörg bréfanna eru frá bláókunnugu fólki, sem biður Jón að hjálpa sér við að kaupa plóg eða sjal eða brjóstnál eða eyrnalokka eða öngla eða koma úri í við- gerð eða ættingja á spítala og þannig áfram þindarlaust. Til þessara snúninga virðist Jón hafa varið ómældum tíma án þess að telja það eftir sér. Vilhjálmur Þ. Gíslason segir um Jón: „Hann var safnari og grúskari á þjóð- legan fróðleik. ... Hefur það sennilega einmitt átt mikinn þátt í því, hversu vel hann var við alþýðuskap á ýmsa lund og átti ítök út um allar sveitir, þó að annars væri hann greinilegur fyrirmaður." Jón bar sig jafnan höfðinglega og þau hjónin bæði, hann klæddist klæðskerasaumuðum fötum og veitti vinum sínum vel, og þau voru höfðingjar heim að sækja. Honum þótti sopinn góður, en engum sögum fer af því, að hann hafi nokkru sinni drukkið vín sér til vansa. Hann gerði þvert á móti góðlátlegt grín að drykkjuskap íslendinga: „Mér skilst, að delerium tremens sé nú farið að verða conditio sine qua non til þess að geta heitið skynsamur maður á voru landi."10 Margir íslendingar í Kaupmannahöfn voru tíðir gestir á heimili Jóns og Ingibjargar, en þau bjuggu þó alla tíð við óviss kjör. „Ég er vanur fátækt," skrifar Jón að gefnu tilefni 1874, kominn yfir sextugt. Hann hafði sjaldan fastar tekjur, heldur lifði hann á styrkjum til útgáfu og lausatekjum fyrir skriftir. Tíl að mynda skrifaði hann nafnlausar greinar í norskt blað í allmörg ár til að drýgja tekjur heimilisins. Svo skærum Ijóma stafaði af Jóni og lífi hans í Kaupmannahöfn fjarri fásinninu á íslandi, að sumir fundu einhverra hluta vegna hjá sér þörf fyrir að leita með logandi ljósi að einhverju, sem gæti varpað skugga á glæsta ásýnd þjóðhetjunnar. Sumum fannst Jón hljóta að hafa verið heldur leiðinlegur af bréfum hans að dæma, og víst er, að bréf hans eru yfirleitt engin skemmtilesn- ing. Það vekur athygli við lestur þeirra, hversu lítið Jón gefur vinum sínum af sjálfum sér. Hann býr öll sín fullorðinsár í hjarta Kaupmannahafnar og nýtur þar margvíslegra lystisemda, sækir leikhús, listsýningar og óperusýningar í Konunglega leikhúsinu, að því er telja verður líklegt, en hann segir þó aldrei frá slíkum heimsóknum í bréfum sínum heim, þótt vinum hans á íslandi hefði áreiðanlega þótt fengur í slíkum frásögnum. Jón heyrði sænsku óperu- söngkonuna Jenny Lind, frægustu söngkonu sinnar tíðar (mynd hennar prýðir fimmtíu krónu seðilinn í Svíþjóð), syngja í Stokkhólmi 1841, en það vitum við vegna þess eins, að íslenzkur ferðafélagi Jóns skrifaði vinum sínum um atvikið. En þetta skiptir auðvitað engu máli fyrir stjórnmálasöguna. Jón var stjórnmálamaður og fræðimaður, ekki skemmtikraftur. I þessu ljósi þarf að skoða gamla flökkusögu um veikindi Jóns 1840, en skæðar tungur hvískruðu um, að Jón hefði þá ef til vill sýkzt af sárasótt, þótt engar traustar heimildir séu til um það. Þessi saga gengur enn, nú síðast í apvisögu Jóns eftir Guðjón Friðriksson,11 að vísu í viðtengingarhætti, studd tilvísun í bréf Jóns til vinar síns Gísla Hjálmarssonar læknanema. Hér er þó um að ræða einberar getgátur, sem eiga ekki heima í ævisögu nokkurs manns.
Blaðsíða 1
Blaðsíða 2
Blaðsíða 3
Blaðsíða 4
Blaðsíða 5
Blaðsíða 6
Blaðsíða 7
Blaðsíða 8
Blaðsíða 9
Blaðsíða 10
Blaðsíða 11
Blaðsíða 12
Blaðsíða 13
Blaðsíða 14
Blaðsíða 15
Blaðsíða 16
Blaðsíða 17
Blaðsíða 18
Blaðsíða 19
Blaðsíða 20
Blaðsíða 21
Blaðsíða 22
Blaðsíða 23
Blaðsíða 24
Blaðsíða 25
Blaðsíða 26
Blaðsíða 27
Blaðsíða 28
Blaðsíða 29
Blaðsíða 30
Blaðsíða 31
Blaðsíða 32
Blaðsíða 33
Blaðsíða 34
Blaðsíða 35
Blaðsíða 36
Blaðsíða 37
Blaðsíða 38
Blaðsíða 39
Blaðsíða 40
Blaðsíða 41
Blaðsíða 42
Blaðsíða 43
Blaðsíða 44
Blaðsíða 45
Blaðsíða 46
Blaðsíða 47
Blaðsíða 48
Blaðsíða 49
Blaðsíða 50
Blaðsíða 51
Blaðsíða 52
Blaðsíða 53
Blaðsíða 54
Blaðsíða 55
Blaðsíða 56
Blaðsíða 57
Blaðsíða 58
Blaðsíða 59
Blaðsíða 60
Blaðsíða 61
Blaðsíða 62
Blaðsíða 63
Blaðsíða 64
Blaðsíða 65
Blaðsíða 66
Blaðsíða 67
Blaðsíða 68
Blaðsíða 69
Blaðsíða 70
Blaðsíða 71
Blaðsíða 72
Blaðsíða 73
Blaðsíða 74
Blaðsíða 75
Blaðsíða 76
Blaðsíða 77
Blaðsíða 78
Blaðsíða 79
Blaðsíða 80
Blaðsíða 81
Blaðsíða 82
Blaðsíða 83
Blaðsíða 84
Blaðsíða 85
Blaðsíða 86
Blaðsíða 87
Blaðsíða 88
Blaðsíða 89
Blaðsíða 90
Blaðsíða 91
Blaðsíða 92
Blaðsíða 93
Blaðsíða 94
Blaðsíða 95
Blaðsíða 96
Blaðsíða 97
Blaðsíða 98
Blaðsíða 99
Blaðsíða 100
Blaðsíða 101
Blaðsíða 102
Blaðsíða 103
Blaðsíða 104
Blaðsíða 105
Blaðsíða 106
Blaðsíða 107
Blaðsíða 108
Blaðsíða 109
Blaðsíða 110
Blaðsíða 111
Blaðsíða 112
Blaðsíða 113
Blaðsíða 114
Blaðsíða 115
Blaðsíða 116
Blaðsíða 117
Blaðsíða 118
Blaðsíða 119
Blaðsíða 120
Blaðsíða 121
Blaðsíða 122
Blaðsíða 123
Blaðsíða 124
Blaðsíða 125
Blaðsíða 126
Blaðsíða 127
Blaðsíða 128
Blaðsíða 129
Blaðsíða 130
Blaðsíða 131
Blaðsíða 132
Blaðsíða 133
Blaðsíða 134
Blaðsíða 135
Blaðsíða 136
Blaðsíða 137
Blaðsíða 138
Blaðsíða 139
Blaðsíða 140
Blaðsíða 141
Blaðsíða 142
Blaðsíða 143
Blaðsíða 144
Blaðsíða 145
Blaðsíða 146
Blaðsíða 147
Blaðsíða 148
Blaðsíða 149
Blaðsíða 150
Blaðsíða 151
Blaðsíða 152
Blaðsíða 153
Blaðsíða 154
Blaðsíða 155
Blaðsíða 156
Blaðsíða 157
Blaðsíða 158
Blaðsíða 159
Blaðsíða 160
Blaðsíða 161
Blaðsíða 162
Blaðsíða 163
Blaðsíða 164

x

Andvari

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Andvari
https://timarit.is/publication/346

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.