Andvari

Árgangur

Andvari - 01.01.2011, Blaðsíða 26

Andvari - 01.01.2011, Blaðsíða 26
24 GUÐJON FRIÐRIKSSON ANDVARI og sýndur ýmis annar sómi, meðal annars sæmdur riddarakrossi Danne- brogsorðunnar. Kannski var tilgangur dönsku stjórnarinnar í og með að reka fleyg milli foringja frelsisbaráttunnar og þjóðarinnar og henni virtist ætla að takast þetta því á Alþingi 1859 náði Jón ekki kjöri sem forseti Alþingis en því embætti hafði hann gegnt allt frá því á þinginu 1849. Ýmsir gamlir samherjar hans snerust nú og gegn honum. Má þar nefna þingmennina Arnljót Ólafsson, Gísla Brynjúlfsson og Jón Guðmundsson. Jón ferðaðist um landið sumarið og haustið 1859 ásamt dönskum dýra- læknum en þeir mættu hvarvetna mótstöðu. Þegar þau Ingibjörg héldu áleiðis til Kaupmannahafnar seint um haustið var Jón vonsvikinn og reiður. Hann átti ekki eftir að koma aftur til íslands næstu sex ár. Árið 1861var skipuð opinber nefnd í Kaupmannahöfn sem átti að gera til- lögur um fjárhagslegan aðskilnað Danmerkur og íslands. Jón var skipaður einn nefndarmanna en fór allt aðrar leiðir en hinir nefndarmennirnir sem allir voru danskir. Hann byggði álit sitt í nefndinni á sögulegum rannsóknum og komst að þeirri niðurstöðu að Danir skulduðu íslendingum álitlegar upp- hæðir, aðallega vegna andvirðis seldra jarða, sem konungur hafði náð undir sig á liðnum öldum, og vegna arðs Dana af einokunarversluninni. En fram að þessu hafði það verið viðtekin skoðun að ísland væri fjárhagslegur baggi á danska ríkinu. Með þessum röksemdum skapaði Jón sjálfstæðisbaráttunni nýja vígstöðu sem íslendingar gátu trúað á og staðið við uppréttir án þess að bera kinnroða fyrir því að vera þurfamenn gagnvart Dönum. Það var hið mikilverða í tillögum hans. Krafan var kölluð reikningskrafan. Þegar Jón sótti loks þing aftur árið 1865 var honum fagnað sem endur- heimtri þjóðhetju. Samt varð hann að berjast hart fyrir því að fá meirihluta þingmanna til að fella stjórnarfrumvarp sem lá fyrir þinginu og gekk öndvert gegn reikningskröfunni. Honum tókst með einkasamtölum og fundahöldum úti í bæ að fá nokkra þingmenn ofan af stuðningi við frumvarpið sem varð til þess að það var fellt að lokum með 14 atkvæðum gegn 11. Var það talinn einhver mesti sigurinn á þingferli hans. Á þessum árum og allt fram til 1871 gekk hvorki né rak með að skil- greina þjóðréttarlega stöðu íslands eða fá botn í fjárhagsaðilnað landanna. Að lokum leiddist Dönum þófið og settu þeir einhliða lög sem skilgreindu stöðu íslands í ríkinu, svokölluð stöðulög. Upphafsorð þeirra hljóðuðu svo: „ísland er óaðskiljanlegur hluti Danaveldis með sérstökum landsréttindum". Jón Sigurðsson og meirihluti þingmanna töldu stöðulögin ekki rétt lögð fram formlega þar sem gengið var fram hjá Alþingi. Þau hleyptu líka illu blóði í marga Islendinga og ný róttæknialda fór um landið og meðal íslendinga í Kaupmannahöfn. Yfirleitt voru það bændur sem stóðu fastast að baki Jóns Sigurðssyni á Alþingi og var óformlegur flokkur hans ýmist kallaður Bændaflokkurinn
Blaðsíða 1
Blaðsíða 2
Blaðsíða 3
Blaðsíða 4
Blaðsíða 5
Blaðsíða 6
Blaðsíða 7
Blaðsíða 8
Blaðsíða 9
Blaðsíða 10
Blaðsíða 11
Blaðsíða 12
Blaðsíða 13
Blaðsíða 14
Blaðsíða 15
Blaðsíða 16
Blaðsíða 17
Blaðsíða 18
Blaðsíða 19
Blaðsíða 20
Blaðsíða 21
Blaðsíða 22
Blaðsíða 23
Blaðsíða 24
Blaðsíða 25
Blaðsíða 26
Blaðsíða 27
Blaðsíða 28
Blaðsíða 29
Blaðsíða 30
Blaðsíða 31
Blaðsíða 32
Blaðsíða 33
Blaðsíða 34
Blaðsíða 35
Blaðsíða 36
Blaðsíða 37
Blaðsíða 38
Blaðsíða 39
Blaðsíða 40
Blaðsíða 41
Blaðsíða 42
Blaðsíða 43
Blaðsíða 44
Blaðsíða 45
Blaðsíða 46
Blaðsíða 47
Blaðsíða 48
Blaðsíða 49
Blaðsíða 50
Blaðsíða 51
Blaðsíða 52
Blaðsíða 53
Blaðsíða 54
Blaðsíða 55
Blaðsíða 56
Blaðsíða 57
Blaðsíða 58
Blaðsíða 59
Blaðsíða 60
Blaðsíða 61
Blaðsíða 62
Blaðsíða 63
Blaðsíða 64
Blaðsíða 65
Blaðsíða 66
Blaðsíða 67
Blaðsíða 68
Blaðsíða 69
Blaðsíða 70
Blaðsíða 71
Blaðsíða 72
Blaðsíða 73
Blaðsíða 74
Blaðsíða 75
Blaðsíða 76
Blaðsíða 77
Blaðsíða 78
Blaðsíða 79
Blaðsíða 80
Blaðsíða 81
Blaðsíða 82
Blaðsíða 83
Blaðsíða 84
Blaðsíða 85
Blaðsíða 86
Blaðsíða 87
Blaðsíða 88
Blaðsíða 89
Blaðsíða 90
Blaðsíða 91
Blaðsíða 92
Blaðsíða 93
Blaðsíða 94
Blaðsíða 95
Blaðsíða 96
Blaðsíða 97
Blaðsíða 98
Blaðsíða 99
Blaðsíða 100
Blaðsíða 101
Blaðsíða 102
Blaðsíða 103
Blaðsíða 104
Blaðsíða 105
Blaðsíða 106
Blaðsíða 107
Blaðsíða 108
Blaðsíða 109
Blaðsíða 110
Blaðsíða 111
Blaðsíða 112
Blaðsíða 113
Blaðsíða 114
Blaðsíða 115
Blaðsíða 116
Blaðsíða 117
Blaðsíða 118
Blaðsíða 119
Blaðsíða 120
Blaðsíða 121
Blaðsíða 122
Blaðsíða 123
Blaðsíða 124
Blaðsíða 125
Blaðsíða 126
Blaðsíða 127
Blaðsíða 128
Blaðsíða 129
Blaðsíða 130
Blaðsíða 131
Blaðsíða 132
Blaðsíða 133
Blaðsíða 134
Blaðsíða 135
Blaðsíða 136
Blaðsíða 137
Blaðsíða 138
Blaðsíða 139
Blaðsíða 140
Blaðsíða 141
Blaðsíða 142
Blaðsíða 143
Blaðsíða 144
Blaðsíða 145
Blaðsíða 146
Blaðsíða 147
Blaðsíða 148
Blaðsíða 149
Blaðsíða 150
Blaðsíða 151
Blaðsíða 152
Blaðsíða 153
Blaðsíða 154
Blaðsíða 155
Blaðsíða 156
Blaðsíða 157
Blaðsíða 158
Blaðsíða 159
Blaðsíða 160
Blaðsíða 161
Blaðsíða 162
Blaðsíða 163
Blaðsíða 164

x

Andvari

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Andvari
https://timarit.is/publication/346

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.