Andvari

Árgangur

Andvari - 01.01.2011, Blaðsíða 157

Andvari - 01.01.2011, Blaðsíða 157
ANDVARI MANNTAFL SJÁLFSTÆÐISBARÁTTUNNAR 155 endur Menníaskólans gáfu honum afsteypu af frægri forn-grískri styttu af Pallas Aþenu. Hún stendur við syðri gafl skólabyggingarinnar.57 Eins og fram hefur komið hefur valið á mörgum þessum kennileitum minninganna vakið deilur enda eiga þau ríkan þátt í að móta sögulegt minni íslensku þjóðarinnar í lengd og bráð, vafalaust enn ríkari en við gerum okkur grein fyrir. Sú söguskoðun sem þessi kennileiti miðla er vitanlega umdeilan- leg. I þessu sambandi má rifja upp grein sem „gamall landvarnarmaður" birti í Alþýðublaðinu viku eftir að líkneski Hannesar Hafstein hafði verið afhjúpað á fullveldisdaginn 1931. Að sögn greinarhöfundar fannst mörgum þeirra sem fylgdust með stjórnmálabaráttunni á fyrsta áratug aldarinnar valið á þessum degi spaugilegt þar sem Hannes hefði verið í fararbroddi þeirra sem vildu að íslendingar samþykktu uppkastið svonefnda árið 1908. „Þá var það álit mikils meirihluta þjóðarinnar, að í uppkastinu fælist afsal á rétti íslendinga til að vera fullvalda ríki. Enn í dag er sú skoðun óbreytt. Og vafalaust þyrfti nú ekki að vera að hafa fyrir því að halda neinn fullveldisdag hátíðlegan, ef vilji H. H., Jóns Þorl. og fleiri uppkastsmanna hefði náð fram að ganga." Greinarhöfundur taldi að auk Jóns Sigurðssonar ættu þeir Skúli Thoroddsen og Bjarni Jónsson frá Vogi mestan þátt í því að fullveldisbaráttunni lauk farsællega. „Og enn er autt rúm (eða illa skipað) hjá stjórnarráðshúsinu, þar sem viðeigandi væri að hafa minnisvarða Sk. Th., þess manns, sem hindraði réttindaafsalið 1908 og bar fram kröfuna um fullkomið sjálfstæði vort, þá kröfu, sem í aðalatriðum var fullnægt tíu árum síðar."58 í verki sínu The Political Lives ofDeadBodies. Reburial and Postsocialist Change fjallar bandaríski mannfræðingurinn Katherine Verdery um það hvernig fall kommúnismans í Austur-Evrópu hafði í för með sér róttækar breytingar á opinberu rými í einstökum löndum. Þegar búið var að steypa styttum af Lenín, Stalín og öðrum kommúnistaleiðtogum af stalli skapaðist tómarúm sem nauðsynlegt var fylla með einhverjum öðrum hætti; það þurfti að endurskapa merkingar- og menningarheim samfélagsins. Verdery beinir sérstaklega athyglinni að dæmum þar sem líkamar látinna einstaklinga hafa verið grafnir upp og þeim veitt opinber útför annars staðar. Stundum er um að ræða fórnarlömb kommúnistatímans, en líka andófsmenn, útlaga og þekkta listmenn. Eitt meginatriðið í málflutningi Verdery er að táknræn merking þessara einstaklinga er yfirleitt á reiki; það er ekkert einfalt svar til við því hvaða viðhorf eða gildi eru þarna að fá uppreisn æru og þess vegna geta margir fylkt sér um einstakar táknmyndir af mörgum og mismunandi ástæðum. Um leið og líkaminn er í ótvíræðum tengslum við hinn látna er hann þögult og þar af leiðandi margvísandi tákn.59 Sömu sögu er að segja af líkneskjum eins og þeim sem hér hafa verið til umræðu. Þannig er líklegt að stytta Jón Sigurðssonar geti haft ólíka merkingu í huga áhorfenda, eftir því hvar hún stendur en ekki síður hvaðan og hve-
Blaðsíða 1
Blaðsíða 2
Blaðsíða 3
Blaðsíða 4
Blaðsíða 5
Blaðsíða 6
Blaðsíða 7
Blaðsíða 8
Blaðsíða 9
Blaðsíða 10
Blaðsíða 11
Blaðsíða 12
Blaðsíða 13
Blaðsíða 14
Blaðsíða 15
Blaðsíða 16
Blaðsíða 17
Blaðsíða 18
Blaðsíða 19
Blaðsíða 20
Blaðsíða 21
Blaðsíða 22
Blaðsíða 23
Blaðsíða 24
Blaðsíða 25
Blaðsíða 26
Blaðsíða 27
Blaðsíða 28
Blaðsíða 29
Blaðsíða 30
Blaðsíða 31
Blaðsíða 32
Blaðsíða 33
Blaðsíða 34
Blaðsíða 35
Blaðsíða 36
Blaðsíða 37
Blaðsíða 38
Blaðsíða 39
Blaðsíða 40
Blaðsíða 41
Blaðsíða 42
Blaðsíða 43
Blaðsíða 44
Blaðsíða 45
Blaðsíða 46
Blaðsíða 47
Blaðsíða 48
Blaðsíða 49
Blaðsíða 50
Blaðsíða 51
Blaðsíða 52
Blaðsíða 53
Blaðsíða 54
Blaðsíða 55
Blaðsíða 56
Blaðsíða 57
Blaðsíða 58
Blaðsíða 59
Blaðsíða 60
Blaðsíða 61
Blaðsíða 62
Blaðsíða 63
Blaðsíða 64
Blaðsíða 65
Blaðsíða 66
Blaðsíða 67
Blaðsíða 68
Blaðsíða 69
Blaðsíða 70
Blaðsíða 71
Blaðsíða 72
Blaðsíða 73
Blaðsíða 74
Blaðsíða 75
Blaðsíða 76
Blaðsíða 77
Blaðsíða 78
Blaðsíða 79
Blaðsíða 80
Blaðsíða 81
Blaðsíða 82
Blaðsíða 83
Blaðsíða 84
Blaðsíða 85
Blaðsíða 86
Blaðsíða 87
Blaðsíða 88
Blaðsíða 89
Blaðsíða 90
Blaðsíða 91
Blaðsíða 92
Blaðsíða 93
Blaðsíða 94
Blaðsíða 95
Blaðsíða 96
Blaðsíða 97
Blaðsíða 98
Blaðsíða 99
Blaðsíða 100
Blaðsíða 101
Blaðsíða 102
Blaðsíða 103
Blaðsíða 104
Blaðsíða 105
Blaðsíða 106
Blaðsíða 107
Blaðsíða 108
Blaðsíða 109
Blaðsíða 110
Blaðsíða 111
Blaðsíða 112
Blaðsíða 113
Blaðsíða 114
Blaðsíða 115
Blaðsíða 116
Blaðsíða 117
Blaðsíða 118
Blaðsíða 119
Blaðsíða 120
Blaðsíða 121
Blaðsíða 122
Blaðsíða 123
Blaðsíða 124
Blaðsíða 125
Blaðsíða 126
Blaðsíða 127
Blaðsíða 128
Blaðsíða 129
Blaðsíða 130
Blaðsíða 131
Blaðsíða 132
Blaðsíða 133
Blaðsíða 134
Blaðsíða 135
Blaðsíða 136
Blaðsíða 137
Blaðsíða 138
Blaðsíða 139
Blaðsíða 140
Blaðsíða 141
Blaðsíða 142
Blaðsíða 143
Blaðsíða 144
Blaðsíða 145
Blaðsíða 146
Blaðsíða 147
Blaðsíða 148
Blaðsíða 149
Blaðsíða 150
Blaðsíða 151
Blaðsíða 152
Blaðsíða 153
Blaðsíða 154
Blaðsíða 155
Blaðsíða 156
Blaðsíða 157
Blaðsíða 158
Blaðsíða 159
Blaðsíða 160
Blaðsíða 161
Blaðsíða 162
Blaðsíða 163
Blaðsíða 164

x

Andvari

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Andvari
https://timarit.is/publication/346

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.