Andvari

Árgangur

Andvari - 01.01.2011, Blaðsíða 19

Andvari - 01.01.2011, Blaðsíða 19
ANDVARl JÓN SIGURÐSSON 1811-2011 17 ætlaður til hagnaðar öðrum, þá er öll verslun það líka og með henni allir atvinnuvegir, því hún er undirstaða þeirra allra." Jón var þeirrar skoðunar að vöruvöndun í einstökum framleiðslugreinum, hvort sem væri í landbúnaði, sjávarútvegi eða iðnaði, væri háð því að samkeppni ríkti í verslun. Sumarið 1840 lenti Jón Sigurðsson í lang- varandi ritdeilu á síðum Kaupmannahafnarblaða við sinn gamla húsbónda, Reykjavíkurkaupmanninn P. C. Knudtzon, þar sem Jón krafðist fullkomins verslunarfrelsis fyrir íslendinga. Það voru hans fyrstu pólitísku afskipti. IV Eftir 1840 tók Jón afgerandi pólitíska forystu meðal íslendinga í Kaupmanna- höfn þrátt fyrir nokkra flokkadrætti, meðal annars milli hans og Fjölnis- manna, og tók á sama tíma að spana íslendinga heima til að gera margvíslegar kröfur til stjórnvalda í Kaupmannahöfn. Árið 1841 hóf hann ásamt fylgis- mönnum sínum útgáfu tímaritsins Nýrra félagsrita. I fyrsta árgangi birtist löng ritgerð eftir hann um endurreisn Alþingis þar sem hann hélt því fram að dönsk stjórn á íslandi væri ónáttúruleg vegna þess að hún byggðist á undir- okun einnar þjóðar á annarri. Hver þjóð ætti náttúrulegan rétt til að stjórna sér sjálf. Þetta var í anda rómantískra kenninga um þjóðir og þjóðerni. Islendingar, sem aðeins voru tæplega 60 þúsund um þessar mundir, voru flestir bláfátækir og dreifðir enda sáralítið um þéttbýli. Þeir voru óvanir að starfa saman í félögum og kunnu hvorki fundarsköp né að halda ræður. Algengast var að menn beygðu sig í knjánum fyrir öllu valdi. Með því að standa opinberlega uppi í hárinu á dönskum kaupmönnum og háttsettum konunglegum embættismönnum á íslandi varð Jón Sigurðsson fljótt átrún- aðargoð bænda. Úr Strandasýslu var skrifað til hans 1844: „almúgi allur er hér og annars staðar hreint forgapaður í þér." Og nú var þessi almúgi farinn að senda honum peningagjafir til styrktar honum í baráttunni. Þannig sendu til dæmis 160 einstaklingar úr sjö sóknum á Austfjörðum honum 76 ríkisdali haustið 1844, þeirra á meðal voru 30 vinnumenn og sex konur. Fólk var farið að líta til hans sem frelsara og foringja þjóðarinnar þó að hann væri aðeins 33 ára gamall. Jón taldi deyfð og sinnuleysi vera mesta óvin íslendinga og vildi ögra þeim til aðgerða og neyða þá til að hugsa. I Nýjum félagsritum hvatti hann þá til að skrifa bænarskrár og stofna félög um margs konar málefni, svo sem bænda- skóla, jarðrækt, fiskveiðar, verslun, bókasöfn og bindindi og æfa sig í ræðu- mennsku. I Kaupmannahöfn var hann potturinn og pannan í almennum fund- um Islendinga sem urðu mjög fjörugir undir hans stjórn. Hann sagði í bréfi 1843: „Við erum orðnir gróflega parlamentískir á fundum og mælskumenn
Blaðsíða 1
Blaðsíða 2
Blaðsíða 3
Blaðsíða 4
Blaðsíða 5
Blaðsíða 6
Blaðsíða 7
Blaðsíða 8
Blaðsíða 9
Blaðsíða 10
Blaðsíða 11
Blaðsíða 12
Blaðsíða 13
Blaðsíða 14
Blaðsíða 15
Blaðsíða 16
Blaðsíða 17
Blaðsíða 18
Blaðsíða 19
Blaðsíða 20
Blaðsíða 21
Blaðsíða 22
Blaðsíða 23
Blaðsíða 24
Blaðsíða 25
Blaðsíða 26
Blaðsíða 27
Blaðsíða 28
Blaðsíða 29
Blaðsíða 30
Blaðsíða 31
Blaðsíða 32
Blaðsíða 33
Blaðsíða 34
Blaðsíða 35
Blaðsíða 36
Blaðsíða 37
Blaðsíða 38
Blaðsíða 39
Blaðsíða 40
Blaðsíða 41
Blaðsíða 42
Blaðsíða 43
Blaðsíða 44
Blaðsíða 45
Blaðsíða 46
Blaðsíða 47
Blaðsíða 48
Blaðsíða 49
Blaðsíða 50
Blaðsíða 51
Blaðsíða 52
Blaðsíða 53
Blaðsíða 54
Blaðsíða 55
Blaðsíða 56
Blaðsíða 57
Blaðsíða 58
Blaðsíða 59
Blaðsíða 60
Blaðsíða 61
Blaðsíða 62
Blaðsíða 63
Blaðsíða 64
Blaðsíða 65
Blaðsíða 66
Blaðsíða 67
Blaðsíða 68
Blaðsíða 69
Blaðsíða 70
Blaðsíða 71
Blaðsíða 72
Blaðsíða 73
Blaðsíða 74
Blaðsíða 75
Blaðsíða 76
Blaðsíða 77
Blaðsíða 78
Blaðsíða 79
Blaðsíða 80
Blaðsíða 81
Blaðsíða 82
Blaðsíða 83
Blaðsíða 84
Blaðsíða 85
Blaðsíða 86
Blaðsíða 87
Blaðsíða 88
Blaðsíða 89
Blaðsíða 90
Blaðsíða 91
Blaðsíða 92
Blaðsíða 93
Blaðsíða 94
Blaðsíða 95
Blaðsíða 96
Blaðsíða 97
Blaðsíða 98
Blaðsíða 99
Blaðsíða 100
Blaðsíða 101
Blaðsíða 102
Blaðsíða 103
Blaðsíða 104
Blaðsíða 105
Blaðsíða 106
Blaðsíða 107
Blaðsíða 108
Blaðsíða 109
Blaðsíða 110
Blaðsíða 111
Blaðsíða 112
Blaðsíða 113
Blaðsíða 114
Blaðsíða 115
Blaðsíða 116
Blaðsíða 117
Blaðsíða 118
Blaðsíða 119
Blaðsíða 120
Blaðsíða 121
Blaðsíða 122
Blaðsíða 123
Blaðsíða 124
Blaðsíða 125
Blaðsíða 126
Blaðsíða 127
Blaðsíða 128
Blaðsíða 129
Blaðsíða 130
Blaðsíða 131
Blaðsíða 132
Blaðsíða 133
Blaðsíða 134
Blaðsíða 135
Blaðsíða 136
Blaðsíða 137
Blaðsíða 138
Blaðsíða 139
Blaðsíða 140
Blaðsíða 141
Blaðsíða 142
Blaðsíða 143
Blaðsíða 144
Blaðsíða 145
Blaðsíða 146
Blaðsíða 147
Blaðsíða 148
Blaðsíða 149
Blaðsíða 150
Blaðsíða 151
Blaðsíða 152
Blaðsíða 153
Blaðsíða 154
Blaðsíða 155
Blaðsíða 156
Blaðsíða 157
Blaðsíða 158
Blaðsíða 159
Blaðsíða 160
Blaðsíða 161
Blaðsíða 162
Blaðsíða 163
Blaðsíða 164

x

Andvari

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Andvari
https://timarit.is/publication/346

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.