Andvari

Árgangur

Andvari - 01.01.2011, Blaðsíða 39

Andvari - 01.01.2011, Blaðsíða 39
ANDVARI FORSETINN í SÖGURITUN ÍSLENDINGA 37 því fram að eitthvað sé rangt eða óviðeigandi við að fara svona að heldur til að sýna leið til að skapa meiri háttar söguhetju, líklega ekki síðri en þá að hlaða lofi á hana. Það verður svo að vera hlutverk hvers höfundar að meta hverjir verðskulda það að verða meiri háttar söguhetjur. Síðasta stóra yfirlitsritið um íslandssögu á athafnatímabili Jóns Sigurðs- sonar er níunda bindi af Sögu íslands sem kom út árið 2008. Þar heldur hann enn stöðu sinni, er nefndur á 60 blaðsíðum samkvæmt nafnaskrá, á fimm síðum í bókarhlutanum sem nær til 1830, á 50 síðum í kaflanum um almenna Islandssögu 1830-74 og fimm í bókmenntasögukafla.35 Varla mun þar brydda verulega á nýrri túlkun á söguhetjunni. Þegar kemur að fræðiritum þar sem saga Jóns Sigurðssonar er könnuð í þrengra samhengi hefur þegar verið nefnt greinasafn um hann í Skírni árið 1911. Annars er varla ástæða til að byrja fyrr en með fimm binda ævisögu hans eftir Pál Eggert Ólason sem kom út á árunum 1929-33, samtals 2.311 blaðsíður. Ef eitthvað hefur verið farið að draga úr hóli manna eins og Jóns Aðils um söguhetjuna ber ekkert á því hjá Páli Eggert. Hér er stunduð feimnislaus hetjudýrkun. í aðfaraorðum fyrsta bindis má lesa þetta:36 Þeir menn einir, sem ótrauðir eru og kvíðalausir, geta hrundið nokkuru áleiðis, og ef þeir eru framsýnir með forsjá, verða þeir sem vitar, er birtu bera, svo vítt sem tekur Ijósmagn þeirra. Það er gifta hvers þjóðfélags að eign sem flesta slíkra þegna. Ef þessir kostir eru samfara miklu viti, víðtækri þekkingu, ríkri þjóðhollustu, góðgirni og drengskap, þá lýsir þar sem af kyndli alþjóð allri samtímis og síðan, því að það er eðli sannra mikilmenna, að gagn stendur af þeim eigi öld þeirra einní, heldur einníg óbornum kynslóðum. Þeir menn eru afreksmenn, sem hefjast upp úr öld sinni og benda þjóð eða þjóðum á leiðir til framfara og umbóta. Á þeim hvílir forsjá mannkyns. Þeir kippa þjóðum fram um set. Þeir valda aldahvörfum. Víst leikur það ekki á tveim tungum, að Jón Sigurðsson var einn slíkur afreksmaður þjóð sinni. Síðasta bindinu lýkur á Niðurlagsorðum.37 Þau hefjast á orðunum: „Þá höfum vér að hinztu hvíldum fylgt ferli þess manns, er mikilhæfastur hefir verið allra þeirra, er þjóðmálum hafa sinnt á íslandi, að fornu og nýju." Hér má líka lesa þessa staðhæfingu: Afreksmenn eru seint lofaðir um skör fram. Og þessi maður verður aldrei oflofi borinn; jafnvel öfundsjúkir menn og illgjarnir munu seint voga að láta til sín heyra, að þeir sjái eftir sannmæli um hann, þótt ekkí værí vegna annars en hagsmuna sjálfra þeirra. Því mun ritað verða um þann mann öld eftir öld, meðan íslendingar halda þjóðerni sínu og meðan þeir muna, að á honum hvílir þjóðartilvera þeirra.
Blaðsíða 1
Blaðsíða 2
Blaðsíða 3
Blaðsíða 4
Blaðsíða 5
Blaðsíða 6
Blaðsíða 7
Blaðsíða 8
Blaðsíða 9
Blaðsíða 10
Blaðsíða 11
Blaðsíða 12
Blaðsíða 13
Blaðsíða 14
Blaðsíða 15
Blaðsíða 16
Blaðsíða 17
Blaðsíða 18
Blaðsíða 19
Blaðsíða 20
Blaðsíða 21
Blaðsíða 22
Blaðsíða 23
Blaðsíða 24
Blaðsíða 25
Blaðsíða 26
Blaðsíða 27
Blaðsíða 28
Blaðsíða 29
Blaðsíða 30
Blaðsíða 31
Blaðsíða 32
Blaðsíða 33
Blaðsíða 34
Blaðsíða 35
Blaðsíða 36
Blaðsíða 37
Blaðsíða 38
Blaðsíða 39
Blaðsíða 40
Blaðsíða 41
Blaðsíða 42
Blaðsíða 43
Blaðsíða 44
Blaðsíða 45
Blaðsíða 46
Blaðsíða 47
Blaðsíða 48
Blaðsíða 49
Blaðsíða 50
Blaðsíða 51
Blaðsíða 52
Blaðsíða 53
Blaðsíða 54
Blaðsíða 55
Blaðsíða 56
Blaðsíða 57
Blaðsíða 58
Blaðsíða 59
Blaðsíða 60
Blaðsíða 61
Blaðsíða 62
Blaðsíða 63
Blaðsíða 64
Blaðsíða 65
Blaðsíða 66
Blaðsíða 67
Blaðsíða 68
Blaðsíða 69
Blaðsíða 70
Blaðsíða 71
Blaðsíða 72
Blaðsíða 73
Blaðsíða 74
Blaðsíða 75
Blaðsíða 76
Blaðsíða 77
Blaðsíða 78
Blaðsíða 79
Blaðsíða 80
Blaðsíða 81
Blaðsíða 82
Blaðsíða 83
Blaðsíða 84
Blaðsíða 85
Blaðsíða 86
Blaðsíða 87
Blaðsíða 88
Blaðsíða 89
Blaðsíða 90
Blaðsíða 91
Blaðsíða 92
Blaðsíða 93
Blaðsíða 94
Blaðsíða 95
Blaðsíða 96
Blaðsíða 97
Blaðsíða 98
Blaðsíða 99
Blaðsíða 100
Blaðsíða 101
Blaðsíða 102
Blaðsíða 103
Blaðsíða 104
Blaðsíða 105
Blaðsíða 106
Blaðsíða 107
Blaðsíða 108
Blaðsíða 109
Blaðsíða 110
Blaðsíða 111
Blaðsíða 112
Blaðsíða 113
Blaðsíða 114
Blaðsíða 115
Blaðsíða 116
Blaðsíða 117
Blaðsíða 118
Blaðsíða 119
Blaðsíða 120
Blaðsíða 121
Blaðsíða 122
Blaðsíða 123
Blaðsíða 124
Blaðsíða 125
Blaðsíða 126
Blaðsíða 127
Blaðsíða 128
Blaðsíða 129
Blaðsíða 130
Blaðsíða 131
Blaðsíða 132
Blaðsíða 133
Blaðsíða 134
Blaðsíða 135
Blaðsíða 136
Blaðsíða 137
Blaðsíða 138
Blaðsíða 139
Blaðsíða 140
Blaðsíða 141
Blaðsíða 142
Blaðsíða 143
Blaðsíða 144
Blaðsíða 145
Blaðsíða 146
Blaðsíða 147
Blaðsíða 148
Blaðsíða 149
Blaðsíða 150
Blaðsíða 151
Blaðsíða 152
Blaðsíða 153
Blaðsíða 154
Blaðsíða 155
Blaðsíða 156
Blaðsíða 157
Blaðsíða 158
Blaðsíða 159
Blaðsíða 160
Blaðsíða 161
Blaðsíða 162
Blaðsíða 163
Blaðsíða 164

x

Andvari

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Andvari
https://timarit.is/publication/346

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.