Andvari

Árgangur

Andvari - 01.01.2011, Blaðsíða 22

Andvari - 01.01.2011, Blaðsíða 22
20 GUÐJÓN FRIÐRIKSSON um svokallaðan þjóðskóla sem var hugmynd Jóns Sigurðssonar. Þar var hann undir áhrifum frá skólakenningum Grundtvigs. Þjóðskólinn átti ekki einungis að vera embættismannaskóli, heldur einnig sjómannaskóli, búnaðarskóli, iðn- skóli og verslunarskóli. Fátt af því sem þingmenn lögðu til á þessu fyrsta þingi náði fram að ganga því að þingið var einungis ráðgefandi og hinn einvaldi konungur eða ráðgjafar hans gátu hafnað málum eftir geðþótta. Jón og Ingibjörg Einarsdóttir gengu loks í hjónaband 4. september 1845 og fylgdi hún honum síðan til Kaupmannahafnar þar sem þau stofnuðu sitt fyrsta heimili. Alla tíð síðan var ástúðlegt milli þeirra hjóna og hún fylgdi honum jafnan á ferðum hans til íslands en alþingisferðir hans urðu alls fjórtán. Má segja að hún hafi aldrei litið af honum eftir þetta. Margir litu á hana sem fremstu konu íslands, líkt og þeir litu á hann sem fremsta mann íslands. Ekki var þeim barna auðið en árið 1859 tók þau til sín 8 ára gamlan dreng vestan af fjörðum. Hann hét Sigurður Jónsson og var sonur Margrétar á Steinanesi, systur Jóns. Ólu þau hann upp sem sitt eigið barn. Árið 1848 gerðust stórtíðindi í Danmörku. I kjölfar febrúarbyltingarinnar í París myndaðist byltingarástand í Danaveldi. Nýr konungur, Friðrik VII, varð að afsala sér einveldinu og gaf fyrirheit um stjórnarskrá þar sem kveðið væri á um þingbundna stjórn og almenn mannréttindi. Stjórnlagaþing sat að störfum í Danmörku veturinn 1848-1849 og var Jón Sigurðsson einn af fimm fulltrúum íslendinga á því. Stjórnarskrá fyrir Danmörku (Grundloven) var síðan fest í lög 5. júní 1849 og hefur það síðan verið þjóðhátíðardagur Dana. En hún gilti ekki fyrir ísland enda höfðu íslensku fulltrúarnir á stjórnlaga- þinginu barist fyrir því að svo yrði ekki. Jón leit svo á að íslendingar hefðu einungis svarið konungi sínum holl- ustueið en nú þegar hann hefði afsalað sér hluta af völdum sínum í hendur dönsku þjóðinni ætti hann einnig að afsala sér samsvarandi völdum til íslensku þjóðarinnar. Á þetta var fallist í hita augnabliksins 1848. Friðrik VII sendi frá sér bréf þar sem íslendingum var heitið eigin stjórnlagaþingi með fyrirheitum um sérstaka stjórnarskrá fyrir Island. VI Meðan byltingarástand var í Danmörku á útmánuðum 1848 samdi Jón Sigurðsson sína frægustu ritgerð sem hann nefndi Hugvekju til íslendinga. Hún hófst á hinum fleygu orðum: „Dagur er upp kominn." í ritgerðinni skil- greindi Jón stöðu Islendinga og lagði áherslu á að þeir næðu sömu réttindum gagnvart konungi og Danir sjálfir. Hann lagði mikla áherslu á að aðskilja fjárhag íslands og Danmerkur og vildi að á íslandi yrði skipaður jarl eða landstjóri en undir honum yrði landstjórn sem bæri konungsfrumvörp upp
Blaðsíða 1
Blaðsíða 2
Blaðsíða 3
Blaðsíða 4
Blaðsíða 5
Blaðsíða 6
Blaðsíða 7
Blaðsíða 8
Blaðsíða 9
Blaðsíða 10
Blaðsíða 11
Blaðsíða 12
Blaðsíða 13
Blaðsíða 14
Blaðsíða 15
Blaðsíða 16
Blaðsíða 17
Blaðsíða 18
Blaðsíða 19
Blaðsíða 20
Blaðsíða 21
Blaðsíða 22
Blaðsíða 23
Blaðsíða 24
Blaðsíða 25
Blaðsíða 26
Blaðsíða 27
Blaðsíða 28
Blaðsíða 29
Blaðsíða 30
Blaðsíða 31
Blaðsíða 32
Blaðsíða 33
Blaðsíða 34
Blaðsíða 35
Blaðsíða 36
Blaðsíða 37
Blaðsíða 38
Blaðsíða 39
Blaðsíða 40
Blaðsíða 41
Blaðsíða 42
Blaðsíða 43
Blaðsíða 44
Blaðsíða 45
Blaðsíða 46
Blaðsíða 47
Blaðsíða 48
Blaðsíða 49
Blaðsíða 50
Blaðsíða 51
Blaðsíða 52
Blaðsíða 53
Blaðsíða 54
Blaðsíða 55
Blaðsíða 56
Blaðsíða 57
Blaðsíða 58
Blaðsíða 59
Blaðsíða 60
Blaðsíða 61
Blaðsíða 62
Blaðsíða 63
Blaðsíða 64
Blaðsíða 65
Blaðsíða 66
Blaðsíða 67
Blaðsíða 68
Blaðsíða 69
Blaðsíða 70
Blaðsíða 71
Blaðsíða 72
Blaðsíða 73
Blaðsíða 74
Blaðsíða 75
Blaðsíða 76
Blaðsíða 77
Blaðsíða 78
Blaðsíða 79
Blaðsíða 80
Blaðsíða 81
Blaðsíða 82
Blaðsíða 83
Blaðsíða 84
Blaðsíða 85
Blaðsíða 86
Blaðsíða 87
Blaðsíða 88
Blaðsíða 89
Blaðsíða 90
Blaðsíða 91
Blaðsíða 92
Blaðsíða 93
Blaðsíða 94
Blaðsíða 95
Blaðsíða 96
Blaðsíða 97
Blaðsíða 98
Blaðsíða 99
Blaðsíða 100
Blaðsíða 101
Blaðsíða 102
Blaðsíða 103
Blaðsíða 104
Blaðsíða 105
Blaðsíða 106
Blaðsíða 107
Blaðsíða 108
Blaðsíða 109
Blaðsíða 110
Blaðsíða 111
Blaðsíða 112
Blaðsíða 113
Blaðsíða 114
Blaðsíða 115
Blaðsíða 116
Blaðsíða 117
Blaðsíða 118
Blaðsíða 119
Blaðsíða 120
Blaðsíða 121
Blaðsíða 122
Blaðsíða 123
Blaðsíða 124
Blaðsíða 125
Blaðsíða 126
Blaðsíða 127
Blaðsíða 128
Blaðsíða 129
Blaðsíða 130
Blaðsíða 131
Blaðsíða 132
Blaðsíða 133
Blaðsíða 134
Blaðsíða 135
Blaðsíða 136
Blaðsíða 137
Blaðsíða 138
Blaðsíða 139
Blaðsíða 140
Blaðsíða 141
Blaðsíða 142
Blaðsíða 143
Blaðsíða 144
Blaðsíða 145
Blaðsíða 146
Blaðsíða 147
Blaðsíða 148
Blaðsíða 149
Blaðsíða 150
Blaðsíða 151
Blaðsíða 152
Blaðsíða 153
Blaðsíða 154
Blaðsíða 155
Blaðsíða 156
Blaðsíða 157
Blaðsíða 158
Blaðsíða 159
Blaðsíða 160
Blaðsíða 161
Blaðsíða 162
Blaðsíða 163
Blaðsíða 164

x

Andvari

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Andvari
https://timarit.is/publication/346

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.