Andvari

Árgangur

Andvari - 01.01.2011, Blaðsíða 61

Andvari - 01.01.2011, Blaðsíða 61
ANDVARI_______________ UM FRÆÐASTÖRF JÓNS SIGURÐSSONAR 59 Noregskonungi árið 1302.44 Er sú skoðun nú einnig ríkjandi meðal íslenskra fræðimanna.45 Jón taldi að allar breytingar sem hefðu verið gerðar á sátt- málanum miðuðu til að gjöra sambandið frjálsara fyrir íslendínga, skattgjaldið óákveðið að upphæð, skuldbindíngar konúngs sterkari og lögbundnari, höfðíngjavaldið á íslandi fastara og óháðara vilja konúngsins, uppsagnarrétt íslendínga á sambandinu ljósari en áðr ar, eptir sáttmála þeim sem saminn var árið fyrir. Það getr varla verið efa undirorpið, að þessar breytingar sé gjörðar af Oddaverjum og samþykktar af konúngs hendi til að vinna þá ... Rök Jóns fyrir þessu eru þó ekki veigamikil, en honum finnst mikilsvert að Oddaverjar hafi verið frændmargir og ríkir og að ættin „hafði liðið minni mannskaða í vígum en Sturlungar og Haukdælir".47 Stærsta höfðingjaættin hlaut því að geta sett konungi ýmis skilyrði. Efnisgreinar Jóns um skjölin í íslenzku fornbréfasafni eru því af tvennum meiði. Annars vegar eru lærðar greinargerðir í þeim anda sem hann hafði unnið fyrir útgáfur Árnasafns og Fornfræðafélagsins.48 Hins vegar var það sögulegt úttekt hans á t.d. Gamla sáttmála, sem er mun frekar í þeim anda sem ritgerðir hans í Nýjum félagsritum höfðu verið. I útgáfu Jóns á Islenzku fornbréfasafni sameinast þannig tveir angar fræðistarfa hans og að ýmsu leyti er sú útgáfa endapunkturinn aftan við allt fræðastarf Jóns. Nidurstödur Fræðimennsku Jóns Sigurðssonar hefur iðulega verið minni gaumur gefinn en skyldi. Því veldur auðvitað ljóminn af þeim störfum sem hann sinnti í hjáverkum sem stjórnmálamaður og leiðtogi þjóðfrelsisbaráttu íslendinga. Það er þó ekki að ástæðulausu að Jón var mikils metinn fyrir fræðastörf sín og að hann skyldi njóta ríkulegs stuðnings danskra yfirvalda við þau. Á fyrri hluta starfsævinnar (1835-1855) voru það störf hans fyrir Árnasafn og Fornfræðafélagið sem hæst bar, en síðari hlutinn (eftir 1855) hnitast um útgáfu hans á íslenzku fornbréfasafni og Lovsamling for Island. Nokkrum sinnum var Jón fenginn til að rita yfirlitsrit um sögu íslands en aldrei varð þó af því. Árið 1863 fól Fornfræðafélagið t.d. Jóni að semja íslandslýsingu og yfirlit yfir sögu íslands fram að 1800 „en óhlutdrægum manni skyldi falið að semja söguna eftir 1814". Þetta rit kom þó aldrei út.49 Á svipuðum tíma ákvað Englendingurinn George Powell að styrkja Jón til ritunar íslandssögu, en árið 1874 hafði Jón ennþá ekki komið sér að því verki, en vonaðist til að væntanlegur vísindastyrkur frá alþingi myndi gera honum kleift að hefja verkið. Þá voru kraftar Jóns hins vegar á þrotum og aldrei var sú saga rituð.50
Blaðsíða 1
Blaðsíða 2
Blaðsíða 3
Blaðsíða 4
Blaðsíða 5
Blaðsíða 6
Blaðsíða 7
Blaðsíða 8
Blaðsíða 9
Blaðsíða 10
Blaðsíða 11
Blaðsíða 12
Blaðsíða 13
Blaðsíða 14
Blaðsíða 15
Blaðsíða 16
Blaðsíða 17
Blaðsíða 18
Blaðsíða 19
Blaðsíða 20
Blaðsíða 21
Blaðsíða 22
Blaðsíða 23
Blaðsíða 24
Blaðsíða 25
Blaðsíða 26
Blaðsíða 27
Blaðsíða 28
Blaðsíða 29
Blaðsíða 30
Blaðsíða 31
Blaðsíða 32
Blaðsíða 33
Blaðsíða 34
Blaðsíða 35
Blaðsíða 36
Blaðsíða 37
Blaðsíða 38
Blaðsíða 39
Blaðsíða 40
Blaðsíða 41
Blaðsíða 42
Blaðsíða 43
Blaðsíða 44
Blaðsíða 45
Blaðsíða 46
Blaðsíða 47
Blaðsíða 48
Blaðsíða 49
Blaðsíða 50
Blaðsíða 51
Blaðsíða 52
Blaðsíða 53
Blaðsíða 54
Blaðsíða 55
Blaðsíða 56
Blaðsíða 57
Blaðsíða 58
Blaðsíða 59
Blaðsíða 60
Blaðsíða 61
Blaðsíða 62
Blaðsíða 63
Blaðsíða 64
Blaðsíða 65
Blaðsíða 66
Blaðsíða 67
Blaðsíða 68
Blaðsíða 69
Blaðsíða 70
Blaðsíða 71
Blaðsíða 72
Blaðsíða 73
Blaðsíða 74
Blaðsíða 75
Blaðsíða 76
Blaðsíða 77
Blaðsíða 78
Blaðsíða 79
Blaðsíða 80
Blaðsíða 81
Blaðsíða 82
Blaðsíða 83
Blaðsíða 84
Blaðsíða 85
Blaðsíða 86
Blaðsíða 87
Blaðsíða 88
Blaðsíða 89
Blaðsíða 90
Blaðsíða 91
Blaðsíða 92
Blaðsíða 93
Blaðsíða 94
Blaðsíða 95
Blaðsíða 96
Blaðsíða 97
Blaðsíða 98
Blaðsíða 99
Blaðsíða 100
Blaðsíða 101
Blaðsíða 102
Blaðsíða 103
Blaðsíða 104
Blaðsíða 105
Blaðsíða 106
Blaðsíða 107
Blaðsíða 108
Blaðsíða 109
Blaðsíða 110
Blaðsíða 111
Blaðsíða 112
Blaðsíða 113
Blaðsíða 114
Blaðsíða 115
Blaðsíða 116
Blaðsíða 117
Blaðsíða 118
Blaðsíða 119
Blaðsíða 120
Blaðsíða 121
Blaðsíða 122
Blaðsíða 123
Blaðsíða 124
Blaðsíða 125
Blaðsíða 126
Blaðsíða 127
Blaðsíða 128
Blaðsíða 129
Blaðsíða 130
Blaðsíða 131
Blaðsíða 132
Blaðsíða 133
Blaðsíða 134
Blaðsíða 135
Blaðsíða 136
Blaðsíða 137
Blaðsíða 138
Blaðsíða 139
Blaðsíða 140
Blaðsíða 141
Blaðsíða 142
Blaðsíða 143
Blaðsíða 144
Blaðsíða 145
Blaðsíða 146
Blaðsíða 147
Blaðsíða 148
Blaðsíða 149
Blaðsíða 150
Blaðsíða 151
Blaðsíða 152
Blaðsíða 153
Blaðsíða 154
Blaðsíða 155
Blaðsíða 156
Blaðsíða 157
Blaðsíða 158
Blaðsíða 159
Blaðsíða 160
Blaðsíða 161
Blaðsíða 162
Blaðsíða 163
Blaðsíða 164

x

Andvari

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Andvari
https://timarit.is/publication/346

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.