Andvari

Árgangur

Andvari - 01.01.2011, Blaðsíða 40

Andvari - 01.01.2011, Blaðsíða 40
38 GUNNAR KARLSSON ANDVARI Auðvitað var ekki farið yfir ævisöguna alla við undirbúning þessarar greinar. Líklega mun þó óhætt að segja að hvergi í henni sé hallað á söguhetjuna eða viðurkennt að hún hafi haft rangt fyrir sér í nokkru máli. Þar kemur fyrir beint og augljóst ofmat á Jóni og framlagi hans til þjóðríkismyndunar íslendinga. Þar má til dæmis benda á ummæli höfundar um fjárframlag Dana til land- sjóðs íslands sem var lögfest í stöðulögunum 1871:38 „fjártillagið; það sem það var, var verk Jóns Sigurðssonar." Ekki þarf annað en lesa frásögn Páls Eggerts sjálfs til að sjá að öll fjárhagsnefndin 1861, þrír Danir og tveir íslendingar, voru á einu máli um að íslendingar ættu að fá fjárframlag, og upphæðin fór næst því sem miðlunarmennirnir Oddgeir Stephensen og A.F. Tscherning höfðu lagt til.39 Líka kemur fyrir að Páll Eggert fegri hlut Jóns, samkvæmt eigin verðmætamati, með því að hafna heimildum sem vilja smækka hann. Þannig gerir hann lítið úr frásögn blaðsins Víkverja af Þingvallafundi 1873, sem var aðalheimildin um að Jón hefði beðið ósigur á fundinum.40 En síðar kom í ljós heimild sem sýndi að Víkverji hafði í meginatriðum haft rétt fyrir sér, eins og drepið er á hér á undan. Hins vegar mun ekki auðvelt að standa Pál Eggert að því að fara beinlínis rangt með til að fegra söguhetju sína. Aðdáun hans virðist svo einlæg að hann á til að benda lesendum sínum á efnisatriði sem hefði verið hægt að leggja Jóni út til lasts án þess að slíkt hvarfli að höfundi. Hann segir þannig frá því að Jón hafi komist framhjá ákvæði Alþingistilskipunarinnar um lágmarkseign til að vera kjörgengur til Alþingis: „En nú var sá hængur á, að hann var ekki jarðeigandi. Sýndi þá faðir hans honum þá sæmd, að hann lét honum eftir að skrifa sig fyrir einni jörðu eða jarðarparti sínum. Var þá fullnægt hinum ytri kröfum laganna."41 Að vísu segir Lúðvík Kristjánsson að þetta sé rangt; Jón hafi átt 10 jarðarhundruð síðan hann var drengur.42 En það breytir engu um það að Páll Eggert taldi sýnilega ekkert athugavert þótt þeir feðgar fölsuðu eignaskjöl til að Jón yrði kjörgengur. Um útgáfu Nýrra félagsrita virðist Jón hafa verið svo ráðríkur að hann ákvað nánast einn hverjir teldust félagar í útgáfufélagi þeirra hverju sinni. Frá því segir Páll Eggert athugasemdalaust.43 Einna vandræðalegast er það þegar Jón tók við fyrirframgreiðslum fyrir ritverk sem hann kom svo aldrei í verk að skrifa. Hvers vegna hann lét ekki verða af því að skrifa ævisögu Steingríms Jónssonar biskups, eftir að hafa fengið til þess þóknun frá fjölskyldu hans, afgreiðir Páll Eggert með vanga- veltum um að um það kunni að finnast gögn hjá fjölskyldu biskups, ef þau séu þá varðveitt.44 Vanrækslu Jóns að skrifa íslandssögu í sex bindum samkvæmt samningi við Englendinginn George E. Powell, sem hafði greitt honum 600 sterlingspunda upphafsgreiðslu til verksins, ræðir Páll Eggert rækilega og gerir það að niðurstöðu sinni, sem er haft eftir Powell sjálfum, að það sé sér nægileg greiðsla ef upphæðin hafi auðveldað Jóni að stunda sína göfugu stjórnmálabaráttu.45
Blaðsíða 1
Blaðsíða 2
Blaðsíða 3
Blaðsíða 4
Blaðsíða 5
Blaðsíða 6
Blaðsíða 7
Blaðsíða 8
Blaðsíða 9
Blaðsíða 10
Blaðsíða 11
Blaðsíða 12
Blaðsíða 13
Blaðsíða 14
Blaðsíða 15
Blaðsíða 16
Blaðsíða 17
Blaðsíða 18
Blaðsíða 19
Blaðsíða 20
Blaðsíða 21
Blaðsíða 22
Blaðsíða 23
Blaðsíða 24
Blaðsíða 25
Blaðsíða 26
Blaðsíða 27
Blaðsíða 28
Blaðsíða 29
Blaðsíða 30
Blaðsíða 31
Blaðsíða 32
Blaðsíða 33
Blaðsíða 34
Blaðsíða 35
Blaðsíða 36
Blaðsíða 37
Blaðsíða 38
Blaðsíða 39
Blaðsíða 40
Blaðsíða 41
Blaðsíða 42
Blaðsíða 43
Blaðsíða 44
Blaðsíða 45
Blaðsíða 46
Blaðsíða 47
Blaðsíða 48
Blaðsíða 49
Blaðsíða 50
Blaðsíða 51
Blaðsíða 52
Blaðsíða 53
Blaðsíða 54
Blaðsíða 55
Blaðsíða 56
Blaðsíða 57
Blaðsíða 58
Blaðsíða 59
Blaðsíða 60
Blaðsíða 61
Blaðsíða 62
Blaðsíða 63
Blaðsíða 64
Blaðsíða 65
Blaðsíða 66
Blaðsíða 67
Blaðsíða 68
Blaðsíða 69
Blaðsíða 70
Blaðsíða 71
Blaðsíða 72
Blaðsíða 73
Blaðsíða 74
Blaðsíða 75
Blaðsíða 76
Blaðsíða 77
Blaðsíða 78
Blaðsíða 79
Blaðsíða 80
Blaðsíða 81
Blaðsíða 82
Blaðsíða 83
Blaðsíða 84
Blaðsíða 85
Blaðsíða 86
Blaðsíða 87
Blaðsíða 88
Blaðsíða 89
Blaðsíða 90
Blaðsíða 91
Blaðsíða 92
Blaðsíða 93
Blaðsíða 94
Blaðsíða 95
Blaðsíða 96
Blaðsíða 97
Blaðsíða 98
Blaðsíða 99
Blaðsíða 100
Blaðsíða 101
Blaðsíða 102
Blaðsíða 103
Blaðsíða 104
Blaðsíða 105
Blaðsíða 106
Blaðsíða 107
Blaðsíða 108
Blaðsíða 109
Blaðsíða 110
Blaðsíða 111
Blaðsíða 112
Blaðsíða 113
Blaðsíða 114
Blaðsíða 115
Blaðsíða 116
Blaðsíða 117
Blaðsíða 118
Blaðsíða 119
Blaðsíða 120
Blaðsíða 121
Blaðsíða 122
Blaðsíða 123
Blaðsíða 124
Blaðsíða 125
Blaðsíða 126
Blaðsíða 127
Blaðsíða 128
Blaðsíða 129
Blaðsíða 130
Blaðsíða 131
Blaðsíða 132
Blaðsíða 133
Blaðsíða 134
Blaðsíða 135
Blaðsíða 136
Blaðsíða 137
Blaðsíða 138
Blaðsíða 139
Blaðsíða 140
Blaðsíða 141
Blaðsíða 142
Blaðsíða 143
Blaðsíða 144
Blaðsíða 145
Blaðsíða 146
Blaðsíða 147
Blaðsíða 148
Blaðsíða 149
Blaðsíða 150
Blaðsíða 151
Blaðsíða 152
Blaðsíða 153
Blaðsíða 154
Blaðsíða 155
Blaðsíða 156
Blaðsíða 157
Blaðsíða 158
Blaðsíða 159
Blaðsíða 160
Blaðsíða 161
Blaðsíða 162
Blaðsíða 163
Blaðsíða 164

x

Andvari

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Andvari
https://timarit.is/publication/346

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.