Andvari

Árgangur

Andvari - 01.01.2011, Blaðsíða 151

Andvari - 01.01.2011, Blaðsíða 151
ANDVARI MANNTAFL SJÁLFSTÆÐISBARÁTTUNNAR 149 styrks af opinberu fé og þyrfti að „vinna fyrir lífinu".31 í grein sem birtist í Norðra undir lok ársins 1906 voru þessi miklu áform rædd frá ýmsum hliðum. Greinarhöfundur taldi æði kostnaðarsamt fyrir fátæka þjóð að heiðra minningu allra þessara manna með því að láta steypa þá í eir. Lagði hann til að Kristjáns IX. væri minnst með öðrum og hagkvæmari hætti, enda virtist honum sem að landsmenn hefðu sýnt samskotum vegna málsins svo lítinn áhuga að einboðið væri að landssjóður þyrfti að hlaupa undir bagga. „Önnur blöð er um málið hafa rætt, hafa lagt til að vér reistum minnismerkið með því, að vér kæmum á fót einhverri líknarstofnun er bæri nafn þessa nýlátna konungs vors. - Það þætti oss eiga mjög vel við og viljum styðja þá tillögu af fremsta megni."32 Niðurstaðan var samt sem áður sú að stytta Einars Jónssonar af Kristjáni konungi var afhjúpuð framan við Stjórnarráðið við hátíðlega athöfn 26. sept- ember 1915. Klemens Jónsson landritari flutti ávarp af þessu tilefni. Þar kom fram að samskot vegna styttunnar hefðu farið vel af stað en bakslag komið í þau þegar einhverjir hefðu risið upp til andmæla. Samt hefði komið „tals- vert fé víða að frá landinu og jafnvel frá löndum í Vesturheimi, og það má með sanni segja, að þessi myndastytta sé bygð fyrir íslenzkt fé, því öll sam- skotin stafa annaðhvort frá íslandi beinlínis, eða frá íslenzkum viðskiftum."33 Klemens varði nokkru púðri í að ræða muninn á því að vera kóngsþræll og drottinhollur („loyal"), enda taldi hann ástæðu til að útskýra fyrir yngri kynslóðum hve mikils virði stjórnarskráin 1874 og lögin um heimastjórnina frá 1903 hefðu verið fyrir þjóðina og sjálfstæðisbaráttuna. I niðurlagi setti hann líkneski konungsins jafnframt í samband við hitt líkneskið framan við Stjórnarráðið og túlkaði þau sem eitt samsett tákn: Og nú standa þeir hér fyrir framan aðsetur æðstu stjórnar þessa lands, þeir tveír menn, sem mestan og beztan þátt áttu í því að reisa grundvöllinn undir sjálfstæði landsins, annarsvegar hinn einvaldi konungur íslands, eftir vorum skilningi á sambandinu, sem staðfestingarvaldið hafði, og hins vegar fulltrúi þjóðarinnar, sómi íslands, sverð og skjöldur, hann sem bar höfuð og herðar yfir alla samtíðarmenn sína. Þeir standa nú hér hvor við hliðina á öðrum, eg veit að þeir menn eru til, sem álíta þetta óviðeigandi af ýmsum ástæðum; um það má auðvitað deila, en eftir minni skoðun er það vel til fallið, ekki sízt frá voru sjónarmiði, Islendinga. Þeir standa hér báðir eins og á verði fyrir framan stjórnarráðshúsið, á verði fyrir frelsi landsins, og þeir eru sýnilegt tákn frelsis þess.34 í þessum orðum má greina visst óöryggi, ekki aðeins gagnvart þeim Islendingum sem töldu tímaskekkju að reisa erlendum kóngi líkneski á lokaspretti sjálfstæðisbaráttunnar heldur einnig og ekki síður gagnvart þeim Dönum sem hugsanlega töldu helgispjöll að tefla kónginum og Jóni Sigurðssyni fram sem jafningjum.
Blaðsíða 1
Blaðsíða 2
Blaðsíða 3
Blaðsíða 4
Blaðsíða 5
Blaðsíða 6
Blaðsíða 7
Blaðsíða 8
Blaðsíða 9
Blaðsíða 10
Blaðsíða 11
Blaðsíða 12
Blaðsíða 13
Blaðsíða 14
Blaðsíða 15
Blaðsíða 16
Blaðsíða 17
Blaðsíða 18
Blaðsíða 19
Blaðsíða 20
Blaðsíða 21
Blaðsíða 22
Blaðsíða 23
Blaðsíða 24
Blaðsíða 25
Blaðsíða 26
Blaðsíða 27
Blaðsíða 28
Blaðsíða 29
Blaðsíða 30
Blaðsíða 31
Blaðsíða 32
Blaðsíða 33
Blaðsíða 34
Blaðsíða 35
Blaðsíða 36
Blaðsíða 37
Blaðsíða 38
Blaðsíða 39
Blaðsíða 40
Blaðsíða 41
Blaðsíða 42
Blaðsíða 43
Blaðsíða 44
Blaðsíða 45
Blaðsíða 46
Blaðsíða 47
Blaðsíða 48
Blaðsíða 49
Blaðsíða 50
Blaðsíða 51
Blaðsíða 52
Blaðsíða 53
Blaðsíða 54
Blaðsíða 55
Blaðsíða 56
Blaðsíða 57
Blaðsíða 58
Blaðsíða 59
Blaðsíða 60
Blaðsíða 61
Blaðsíða 62
Blaðsíða 63
Blaðsíða 64
Blaðsíða 65
Blaðsíða 66
Blaðsíða 67
Blaðsíða 68
Blaðsíða 69
Blaðsíða 70
Blaðsíða 71
Blaðsíða 72
Blaðsíða 73
Blaðsíða 74
Blaðsíða 75
Blaðsíða 76
Blaðsíða 77
Blaðsíða 78
Blaðsíða 79
Blaðsíða 80
Blaðsíða 81
Blaðsíða 82
Blaðsíða 83
Blaðsíða 84
Blaðsíða 85
Blaðsíða 86
Blaðsíða 87
Blaðsíða 88
Blaðsíða 89
Blaðsíða 90
Blaðsíða 91
Blaðsíða 92
Blaðsíða 93
Blaðsíða 94
Blaðsíða 95
Blaðsíða 96
Blaðsíða 97
Blaðsíða 98
Blaðsíða 99
Blaðsíða 100
Blaðsíða 101
Blaðsíða 102
Blaðsíða 103
Blaðsíða 104
Blaðsíða 105
Blaðsíða 106
Blaðsíða 107
Blaðsíða 108
Blaðsíða 109
Blaðsíða 110
Blaðsíða 111
Blaðsíða 112
Blaðsíða 113
Blaðsíða 114
Blaðsíða 115
Blaðsíða 116
Blaðsíða 117
Blaðsíða 118
Blaðsíða 119
Blaðsíða 120
Blaðsíða 121
Blaðsíða 122
Blaðsíða 123
Blaðsíða 124
Blaðsíða 125
Blaðsíða 126
Blaðsíða 127
Blaðsíða 128
Blaðsíða 129
Blaðsíða 130
Blaðsíða 131
Blaðsíða 132
Blaðsíða 133
Blaðsíða 134
Blaðsíða 135
Blaðsíða 136
Blaðsíða 137
Blaðsíða 138
Blaðsíða 139
Blaðsíða 140
Blaðsíða 141
Blaðsíða 142
Blaðsíða 143
Blaðsíða 144
Blaðsíða 145
Blaðsíða 146
Blaðsíða 147
Blaðsíða 148
Blaðsíða 149
Blaðsíða 150
Blaðsíða 151
Blaðsíða 152
Blaðsíða 153
Blaðsíða 154
Blaðsíða 155
Blaðsíða 156
Blaðsíða 157
Blaðsíða 158
Blaðsíða 159
Blaðsíða 160
Blaðsíða 161
Blaðsíða 162
Blaðsíða 163
Blaðsíða 164

x

Andvari

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Andvari
https://timarit.is/publication/346

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.