Andvari

Árgangur

Andvari - 01.01.2011, Blaðsíða 52

Andvari - 01.01.2011, Blaðsíða 52
50 SVERRIR JAKOBSSON konungs á sjöundu öld eftir eldri heimildum og segir frá þeim en því næst frá íslensku sögunni sem hann tengir við 15. öldina og tengsl við Englendinga á þeim tíma.15 Áhugi Jóns á skrifum íslendinga um önnur lönd og þjóðir (eink- um Stóra-Bretland) er athyglisverður, en menntun Jóns í klassísku málunum var honum nytsamleg í umfjöllun um evrópskar ritheimildir miðalda. Tengja má þessa útgáfu störfum Jóns fyrir Fornfræðafélagið en hann var skjalavörður þess til 1849 og á biðlaunum hjá því til 1852. Ný félagsrit: Lœrdómur sögunnar Jafnframt því sem Jón Sigurðsson helgaði sig því verkefni að koma skipan á íslensk handrit og gefa út fornsögur hóf hann að sinna þjóðmálum. Þar munaði mest um tímaritið Ný félagsrit sem Jón var forvígismaður fyrir og kom út nánast á hverju ári frá 1841. Jón skrifaði sjálfur mest af efninu í ritinu en í þremur fyrstu árgöngum þess birti hann langar og ítarlegar ritgerðir um alþingi, skólamál og verslunarmál. Allar byggja þessar ritgerðir á sögulegum grunni. í grein sinni um alþingi rekur Jón til dæmis stjórnhætti fornþjóða og ber saman: Asíumenn hafa lengst kunnað því, að konúngar þeirra lifðu ósýnilegu lífi, og birtust eigi þjóðinni nema í ljóma dýrðar sinnar. Af þeim lærðu enir dramblátu sigurvegarar í fornöld, Alexander og erfíngjar hans, og síðan Rómaborgar keisarar, einkum í enu austlæga veldi. Gyðíngum var ætlað að hafa sjálfan guð fyrir konúng, en stjórn hans var gjört ráð fyrir að væri viðlíkt löguð og stjórn konúnganna í Austurálfu, og prestana hafði hann fyrir meðalgaungumenn. Á Egiptalandi og Indlandi voru stéttirnar strengilega aðskildar, og rammar skorður reistar við, að nokkurr sá sem var borinn í einni stétt gengi í nokkra aðra síðan. Hjá Grikkjum lýsa sér stjórnarvísindin einna merkilegast: Allt sýnist þar að vera sundrað í fyrsta áliti, en þegar á reynir halda allir undrunarlega saman, meðan þjóðarandinn var óspilltur, og þó er mesti munur á stjórnarlögun hverrar borgar um sig: þar sem hverr maður er í Spörtu alinn upp á alþjóðlegan kostnað, eða á sveit, sem vér mættum kalla, og enginn á ráð á sjálfum sér því síður öðrum, þar er í Atenuborg hverjum einum leyft að tala um og leggja ráð á sérhvað það sem öllum kom við. Þetta tóku Rómverjar eptir Atenumönnum, en þá vantaði djúpsærni og reynslu til að laga það að sínum þörfum, og því hlaut það, þegar fram liðu tímar og aðkvæðarétturinn varð mjög margskiptur, að steypast, og kollvarpa þjóðfrelsinu með sér. Eptir lok Rómaveldis var lengi dauft, og flokkadrættir smærri og stærri komu fram um öll vesturlönd, einsog sinadrættir í líkama þeim, hvar líf og dauði eiga stríð saman. Þá sjáum vér fyrst lífið dafna í borgum þeim á ltalíu, sem einsog af hendíngu höfðu orðið útundan eða staðið uppúr Rómveldisins óttalegu brotum. Verzlanin blómgaði hag þessara borga, iðjusemi og dugnaður, friður og ánægja voru þar drottnandi meðan allt fór vel fram, og frelsisgyðjan tók sér þar aðsetur. í Þýzkalandi bryddi þvínæst á staðalífinu á 13du öld. Þaðan er uppruni Bandastaðanna (Hansastaðanna), sem á 14du, 15du og 16du öld lögðu undir sig verzlanina á öllum norðurlöndum og víða annarstaðar, þángað til stjórnendur fóru að efla kaupstaðina í ríkjum sjálfra þeirra, og efna til innlendrar verzlunar og handiðna.1
Blaðsíða 1
Blaðsíða 2
Blaðsíða 3
Blaðsíða 4
Blaðsíða 5
Blaðsíða 6
Blaðsíða 7
Blaðsíða 8
Blaðsíða 9
Blaðsíða 10
Blaðsíða 11
Blaðsíða 12
Blaðsíða 13
Blaðsíða 14
Blaðsíða 15
Blaðsíða 16
Blaðsíða 17
Blaðsíða 18
Blaðsíða 19
Blaðsíða 20
Blaðsíða 21
Blaðsíða 22
Blaðsíða 23
Blaðsíða 24
Blaðsíða 25
Blaðsíða 26
Blaðsíða 27
Blaðsíða 28
Blaðsíða 29
Blaðsíða 30
Blaðsíða 31
Blaðsíða 32
Blaðsíða 33
Blaðsíða 34
Blaðsíða 35
Blaðsíða 36
Blaðsíða 37
Blaðsíða 38
Blaðsíða 39
Blaðsíða 40
Blaðsíða 41
Blaðsíða 42
Blaðsíða 43
Blaðsíða 44
Blaðsíða 45
Blaðsíða 46
Blaðsíða 47
Blaðsíða 48
Blaðsíða 49
Blaðsíða 50
Blaðsíða 51
Blaðsíða 52
Blaðsíða 53
Blaðsíða 54
Blaðsíða 55
Blaðsíða 56
Blaðsíða 57
Blaðsíða 58
Blaðsíða 59
Blaðsíða 60
Blaðsíða 61
Blaðsíða 62
Blaðsíða 63
Blaðsíða 64
Blaðsíða 65
Blaðsíða 66
Blaðsíða 67
Blaðsíða 68
Blaðsíða 69
Blaðsíða 70
Blaðsíða 71
Blaðsíða 72
Blaðsíða 73
Blaðsíða 74
Blaðsíða 75
Blaðsíða 76
Blaðsíða 77
Blaðsíða 78
Blaðsíða 79
Blaðsíða 80
Blaðsíða 81
Blaðsíða 82
Blaðsíða 83
Blaðsíða 84
Blaðsíða 85
Blaðsíða 86
Blaðsíða 87
Blaðsíða 88
Blaðsíða 89
Blaðsíða 90
Blaðsíða 91
Blaðsíða 92
Blaðsíða 93
Blaðsíða 94
Blaðsíða 95
Blaðsíða 96
Blaðsíða 97
Blaðsíða 98
Blaðsíða 99
Blaðsíða 100
Blaðsíða 101
Blaðsíða 102
Blaðsíða 103
Blaðsíða 104
Blaðsíða 105
Blaðsíða 106
Blaðsíða 107
Blaðsíða 108
Blaðsíða 109
Blaðsíða 110
Blaðsíða 111
Blaðsíða 112
Blaðsíða 113
Blaðsíða 114
Blaðsíða 115
Blaðsíða 116
Blaðsíða 117
Blaðsíða 118
Blaðsíða 119
Blaðsíða 120
Blaðsíða 121
Blaðsíða 122
Blaðsíða 123
Blaðsíða 124
Blaðsíða 125
Blaðsíða 126
Blaðsíða 127
Blaðsíða 128
Blaðsíða 129
Blaðsíða 130
Blaðsíða 131
Blaðsíða 132
Blaðsíða 133
Blaðsíða 134
Blaðsíða 135
Blaðsíða 136
Blaðsíða 137
Blaðsíða 138
Blaðsíða 139
Blaðsíða 140
Blaðsíða 141
Blaðsíða 142
Blaðsíða 143
Blaðsíða 144
Blaðsíða 145
Blaðsíða 146
Blaðsíða 147
Blaðsíða 148
Blaðsíða 149
Blaðsíða 150
Blaðsíða 151
Blaðsíða 152
Blaðsíða 153
Blaðsíða 154
Blaðsíða 155
Blaðsíða 156
Blaðsíða 157
Blaðsíða 158
Blaðsíða 159
Blaðsíða 160
Blaðsíða 161
Blaðsíða 162
Blaðsíða 163
Blaðsíða 164

x

Andvari

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Andvari
https://timarit.is/publication/346

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.