Ritið : tímarit Hugvísindastofnunar - 01.01.2012, Blaðsíða 11

Ritið : tímarit Hugvísindastofnunar - 01.01.2012, Blaðsíða 11
11 prússnesku styrjaldanna við lok nítjándu aldar og upphaf þeirrar tuttug- ustu var staða Íslands sem ríkulegt forðabúr norrænnar fornmenningar miðlæg í dönsku menningarlífi.9 Staða Íslands sem auðlind með skírskot- un til hins upprunalega var í vissu samhengi mikilvæg og menningarleg en í öðru var fortíðin hvorki mikils metin né tengd völdum á þeim tíma. Sem dæmi má nefna að í ljóðum dönsku skáldanna N.F.S. Grundtvig og Adams Oehlenschläger var Íslandi lýst sem allt að því goðsögulegum stað en þó framar öllu sem stað þar sem fornar sagnir og menningararf væri að finna. Þennan eiginleika kallar Foucault fjórða lögmál heterótópíunn- ar, en heterókrónískir eiginleikar hennar gera það mögulegt að upplifa annan tíma,10 í þessu tilfelli samnorræna fortíð.11 Í fortíðardýrkuninni má einnig skynja hugsjón um Danmörku sem framtíðar-menningarveldi í Norður-Evrópu. Hugsjónin tengdist hugmyndum um hið upprunalega og hefur öldum saman átt sinn þátt í því að íslenskur menningararfur, einkum Íslendingasögurnar og forn þingræðishefð, virtist upprunalegur.12 Það að tengja Ísland við danska eða norræna fortíð byggir á hugmynd- um um íslenska tungu og bókmenntirnar sem frummenningu sem hægt er 9 Áhersla nágrannalandanna á íslenska tungu og Íslendingasögurnar sem verðmætan arf hefur Sumarliði Ísleifsson sagt sprottna af þörf í Norður-Evrópu fyrir „hliðstæðu við Heródótus og Hómer“. Sjá Sumarliði Ísleifsson, „Iceland“, Imagology. The cul- tural construction and literary representation of national characters. A critical survey, Studia Imagologica vol.13, ritstj. Manfred Beller og Joep Leerssen, Amsterdam / New York, 2007, bls. 177–179. Í annarri grein, Icelandic National images in the 19th and 20th Centuries, bendir Sumarliði á hugmyndina um Ísland sem Hellas Norðurs- ins. Sjá: http://www.inor.is/index.php?m=N&id=M_SUMARLGR1&type=&auth or=&category=&cid=SUMARLGR1 [sótt 23. ágúst 2010]. Í ljóðinu Island (1805) eftir A. Oehlenschläger má sjá dæmi um það þegar norrænni fornöld er stillt upp sem andstæðu rómverskrar og grískrar fornaldar en í því renna dansk-íslenski lista- maðurinn Bertel Thorvaldsen (1770–1844) og guðinn Þór saman í eitt. Sjá nánar Ann-Sofie N. Gremaud, „The Vikings are coming. A modern Icelandic self-image in the light of the economic crisis“, NORDEUROPAforum Berlin 1–2/2010, 20. árg., bls. 87–106. 10 Michel Foucault, „Of Other Spaces“, bls. 26. 11 Ámóta sjónarmið varðandi hugmyndir um forna germanska menningu er að finna í þýskri menningarsögu. Julia Zernack er sérfræðingur í málefnum Skandinavíu og hefur rannsakað hugmyndir Þjóðverja um Ísland. Sjá m.a. Julia Zernack, „Old Norse-Icelandic Literature and German Culture“, Iceland and Images of the North, ritstj. Sumarliði R. Ísleifsson og Daniel Chartier, Québec: Presses de l’Université du Québec, 2011. 12 Sjá t.d. umfjöllun um lýsingu Ólafs Ragnars Grímssonar á erfðaeiginleikum Íslend- inga í Ann-Sofie N. Gremaud, „The Vikings are coming. A modern Icelandic self-image in the light of the economic crisis“, bls. 87–106. ÍSLAND SEM RýMI ANNARLEIKANS
Blaðsíða 1
Blaðsíða 2
Blaðsíða 3
Blaðsíða 4
Blaðsíða 5
Blaðsíða 6
Blaðsíða 7
Blaðsíða 8
Blaðsíða 9
Blaðsíða 10
Blaðsíða 11
Blaðsíða 12
Blaðsíða 13
Blaðsíða 14
Blaðsíða 15
Blaðsíða 16
Blaðsíða 17
Blaðsíða 18
Blaðsíða 19
Blaðsíða 20
Blaðsíða 21
Blaðsíða 22
Blaðsíða 23
Blaðsíða 24
Blaðsíða 25
Blaðsíða 26
Blaðsíða 27
Blaðsíða 28
Blaðsíða 29
Blaðsíða 30
Blaðsíða 31
Blaðsíða 32
Blaðsíða 33
Blaðsíða 34
Blaðsíða 35
Blaðsíða 36
Blaðsíða 37
Blaðsíða 38
Blaðsíða 39
Blaðsíða 40
Blaðsíða 41
Blaðsíða 42
Blaðsíða 43
Blaðsíða 44
Blaðsíða 45
Blaðsíða 46
Blaðsíða 47
Blaðsíða 48
Blaðsíða 49
Blaðsíða 50
Blaðsíða 51
Blaðsíða 52
Blaðsíða 53
Blaðsíða 54
Blaðsíða 55
Blaðsíða 56
Blaðsíða 57
Blaðsíða 58
Blaðsíða 59
Blaðsíða 60
Blaðsíða 61
Blaðsíða 62
Blaðsíða 63
Blaðsíða 64
Blaðsíða 65
Blaðsíða 66
Blaðsíða 67
Blaðsíða 68
Blaðsíða 69
Blaðsíða 70
Blaðsíða 71
Blaðsíða 72
Blaðsíða 73
Blaðsíða 74
Blaðsíða 75
Blaðsíða 76
Blaðsíða 77
Blaðsíða 78
Blaðsíða 79
Blaðsíða 80
Blaðsíða 81
Blaðsíða 82
Blaðsíða 83
Blaðsíða 84
Blaðsíða 85
Blaðsíða 86
Blaðsíða 87
Blaðsíða 88
Blaðsíða 89
Blaðsíða 90
Blaðsíða 91
Blaðsíða 92
Blaðsíða 93
Blaðsíða 94
Blaðsíða 95
Blaðsíða 96
Blaðsíða 97
Blaðsíða 98
Blaðsíða 99
Blaðsíða 100
Blaðsíða 101
Blaðsíða 102
Blaðsíða 103
Blaðsíða 104
Blaðsíða 105
Blaðsíða 106
Blaðsíða 107
Blaðsíða 108
Blaðsíða 109
Blaðsíða 110
Blaðsíða 111
Blaðsíða 112
Blaðsíða 113
Blaðsíða 114
Blaðsíða 115
Blaðsíða 116
Blaðsíða 117
Blaðsíða 118
Blaðsíða 119
Blaðsíða 120
Blaðsíða 121
Blaðsíða 122
Blaðsíða 123
Blaðsíða 124
Blaðsíða 125
Blaðsíða 126
Blaðsíða 127
Blaðsíða 128
Blaðsíða 129
Blaðsíða 130
Blaðsíða 131
Blaðsíða 132
Blaðsíða 133
Blaðsíða 134
Blaðsíða 135
Blaðsíða 136
Blaðsíða 137
Blaðsíða 138
Blaðsíða 139
Blaðsíða 140
Blaðsíða 141
Blaðsíða 142
Blaðsíða 143
Blaðsíða 144
Blaðsíða 145
Blaðsíða 146
Blaðsíða 147
Blaðsíða 148
Blaðsíða 149
Blaðsíða 150
Blaðsíða 151
Blaðsíða 152
Blaðsíða 153
Blaðsíða 154
Blaðsíða 155
Blaðsíða 156
Blaðsíða 157
Blaðsíða 158
Blaðsíða 159
Blaðsíða 160
Blaðsíða 161
Blaðsíða 162
Blaðsíða 163
Blaðsíða 164
Blaðsíða 165
Blaðsíða 166
Blaðsíða 167
Blaðsíða 168
Blaðsíða 169
Blaðsíða 170
Blaðsíða 171
Blaðsíða 172
Blaðsíða 173
Blaðsíða 174
Blaðsíða 175
Blaðsíða 176
Blaðsíða 177
Blaðsíða 178
Blaðsíða 179
Blaðsíða 180
Blaðsíða 181
Blaðsíða 182
Blaðsíða 183
Blaðsíða 184
Blaðsíða 185
Blaðsíða 186

x

Ritið : tímarit Hugvísindastofnunar

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Ritið : tímarit Hugvísindastofnunar
https://timarit.is/publication/1098

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.