Skírnir

Ukioqatigiit
Ataaseq assigiiaat ilaat

Skírnir - 01.01.1971, Qupperneq 81

Skírnir - 01.01.1971, Qupperneq 81
SKÍRNXR SAGNAVAL JÓNS ÁRNASONAR 79 draugasögur, sögur um tilbera og önnur ráð til að draga að sér fé og að lokum biður hann um sögur um óskastund, búrdrífu, fólgið fé í jörðu, dalakúta, útisetur á krossgötum og vafurloga.1 Þegar Jón minnist á fornsögur í hugvekjunni, á hann í rauninni við gamlar munnmælasögur, en ekki sögur af fornmönnum í okkar skilningi. I hugvekjunni frá 1858 sleppir Jón Arnason nokkrum flokkum þjóðsagna. Ekki verður sannað að Jón hafi ætlað að sleppa sögum af ófreskigáfum - en hafi svo verið, hefur hann breytt þeirri skoðun sinni árið 1861, því að þá segir hann svo í hugvekju sinni, sem hann birti aukna og endurbætta í Islendingi árið 1861: „Yfirnáttúrlegar gáfur, skyggnleiki eða ofsjónir, ofheyrn, forspá, draumvitranir.“2 Hafi Jón verið á þeirri skoðun haustið 1858, að bezt væri að sleppa sögum af ófreskigáfum - er sennilegasta skýringin sú, að honum hafi ekki þótt þessar sögur nógu gamlar og þær hafi ekki gengið nógu lengi í munnmælum. Langflestar sögur af skyggnleika og draumum eru endurminningar, sem verða líklega heldur sjaldan að arfsögnum, sé miðað við það, hve draumar eru algengt frásagnar- efni. Þó má í þessu sambandi minna á arfsögnina um Starkað, sem vitjaði stúlku sinnar í draumi3 og fleiri sögur, en annars skipa draumar heldur lítið rúm í íslenzkum þjóðsögum, að öllum líkind- um vegna þess hve einstaklingsbundnir þeir eru oftast nær. Undir- staða þessara drauma er þó oft táknmál,4 og það gengur í erfðir, þó að sögurnar, sem það er uppistaðan í, geri það ekki. Enn má nefna það, að í hugvekjuna frá 1858 vantar kímnisögur, en um þær ræðir Jón ýtarlega í hinni auknu gerð sinni af hug- vekjunni. Vel má vera, að Jón hafi í fyrstu talið þær of persónulegar, og verið getur, að honum hafi ekki þótt liggja á því að safna þeim þá, enda komu þær ekki fyrr en í seinna bindi safnsins, sem kom fyrir almenningssj ónir árið 1864. I hugvekjunni frá 1858 er ævintýrum alveg sleppt, og er ekki auð- séð, hvers vegna hann hefur gert það, því að í bréfi til Jóns Borg- firðings 20. marz 1859 segir hann m. a., að hann verði að drífa upp söguna af Vilfríði Völufegri,5 en það er ekki þjóðsaga heldur ævin- týri og skyld sögunni af Mjallhvíti og dvergunum sjö. Úr þessu hefur hann bætt í seinni gerð hugvekjunnar, því að þar segir hann: „Æfintýri, eða sögur af kóngi og drottningu í ríki sínu og karli og
Qupperneq 1
Qupperneq 2
Qupperneq 3
Qupperneq 4
Qupperneq 5
Qupperneq 6
Qupperneq 7
Qupperneq 8
Qupperneq 9
Qupperneq 10
Qupperneq 11
Qupperneq 12
Qupperneq 13
Qupperneq 14
Qupperneq 15
Qupperneq 16
Qupperneq 17
Qupperneq 18
Qupperneq 19
Qupperneq 20
Qupperneq 21
Qupperneq 22
Qupperneq 23
Qupperneq 24
Qupperneq 25
Qupperneq 26
Qupperneq 27
Qupperneq 28
Qupperneq 29
Qupperneq 30
Qupperneq 31
Qupperneq 32
Qupperneq 33
Qupperneq 34
Qupperneq 35
Qupperneq 36
Qupperneq 37
Qupperneq 38
Qupperneq 39
Qupperneq 40
Qupperneq 41
Qupperneq 42
Qupperneq 43
Qupperneq 44
Qupperneq 45
Qupperneq 46
Qupperneq 47
Qupperneq 48
Qupperneq 49
Qupperneq 50
Qupperneq 51
Qupperneq 52
Qupperneq 53
Qupperneq 54
Qupperneq 55
Qupperneq 56
Qupperneq 57
Qupperneq 58
Qupperneq 59
Qupperneq 60
Qupperneq 61
Qupperneq 62
Qupperneq 63
Qupperneq 64
Qupperneq 65
Qupperneq 66
Qupperneq 67
Qupperneq 68
Qupperneq 69
Qupperneq 70
Qupperneq 71
Qupperneq 72
Qupperneq 73
Qupperneq 74
Qupperneq 75
Qupperneq 76
Qupperneq 77
Qupperneq 78
Qupperneq 79
Qupperneq 80
Qupperneq 81
Qupperneq 82
Qupperneq 83
Qupperneq 84
Qupperneq 85
Qupperneq 86
Qupperneq 87
Qupperneq 88
Qupperneq 89
Qupperneq 90
Qupperneq 91
Qupperneq 92
Qupperneq 93
Qupperneq 94
Qupperneq 95
Qupperneq 96
Qupperneq 97
Qupperneq 98
Qupperneq 99
Qupperneq 100
Qupperneq 101
Qupperneq 102
Qupperneq 103
Qupperneq 104
Qupperneq 105
Qupperneq 106
Qupperneq 107
Qupperneq 108
Qupperneq 109
Qupperneq 110
Qupperneq 111
Qupperneq 112
Qupperneq 113
Qupperneq 114
Qupperneq 115
Qupperneq 116
Qupperneq 117
Qupperneq 118
Qupperneq 119
Qupperneq 120
Qupperneq 121
Qupperneq 122
Qupperneq 123
Qupperneq 124
Qupperneq 125
Qupperneq 126
Qupperneq 127
Qupperneq 128
Qupperneq 129
Qupperneq 130
Qupperneq 131
Qupperneq 132
Qupperneq 133
Qupperneq 134
Qupperneq 135
Qupperneq 136
Qupperneq 137
Qupperneq 138
Qupperneq 139
Qupperneq 140
Qupperneq 141
Qupperneq 142
Qupperneq 143
Qupperneq 144
Qupperneq 145
Qupperneq 146
Qupperneq 147
Qupperneq 148
Qupperneq 149
Qupperneq 150
Qupperneq 151
Qupperneq 152
Qupperneq 153
Qupperneq 154
Qupperneq 155
Qupperneq 156
Qupperneq 157
Qupperneq 158
Qupperneq 159
Qupperneq 160
Qupperneq 161
Qupperneq 162
Qupperneq 163
Qupperneq 164
Qupperneq 165
Qupperneq 166
Qupperneq 167
Qupperneq 168
Qupperneq 169
Qupperneq 170
Qupperneq 171
Qupperneq 172
Qupperneq 173
Qupperneq 174
Qupperneq 175
Qupperneq 176
Qupperneq 177
Qupperneq 178
Qupperneq 179
Qupperneq 180
Qupperneq 181
Qupperneq 182
Qupperneq 183
Qupperneq 184
Qupperneq 185
Qupperneq 186
Qupperneq 187
Qupperneq 188
Qupperneq 189
Qupperneq 190
Qupperneq 191
Qupperneq 192
Qupperneq 193
Qupperneq 194
Qupperneq 195
Qupperneq 196
Qupperneq 197
Qupperneq 198
Qupperneq 199
Qupperneq 200
Qupperneq 201
Qupperneq 202
Qupperneq 203
Qupperneq 204
Qupperneq 205
Qupperneq 206
Qupperneq 207
Qupperneq 208
Qupperneq 209
Qupperneq 210
Qupperneq 211
Qupperneq 212
Qupperneq 213
Qupperneq 214
Qupperneq 215
Qupperneq 216
Qupperneq 217
Qupperneq 218
Qupperneq 219
Qupperneq 220
Qupperneq 221
Qupperneq 222
Qupperneq 223
Qupperneq 224
Qupperneq 225
Qupperneq 226
Qupperneq 227
Qupperneq 228

x

Skírnir

Direct Links

Hvis du vil linke til denne avis/magasin, skal du bruge disse links:

Link til denne avis/magasin: Skírnir
https://timarit.is/publication/59

Link til dette eksemplar:

Link til denne side:

Link til denne artikel:

Venligst ikke link direkte til billeder eller PDfs på Timarit.is, da sådanne webadresser kan ændres uden advarsel. Brug venligst de angivne webadresser for at linke til sitet.