Árbók Landsbókasafns Íslands - Nýr flokkur - 01.01.1991, Page 51

BROT ÚR BARNAPRÉDIKUNUM
51
tannhljóðasamböndum, en aldrei í hástigs- eða miðmyndarend-
ingum. Meðal þess sem einkennir skriftina er að stafirnir eru
afturhallir, yfir œ er oftast settur depill og yfir o oft lykkja, nær
alltaf í sambandinu vo (uo) (fyrir eldra ’vá’) og oft endranær þegar
stafurinn stendur fyrir V eða ’ó’, en síður þegar hann stendur fyrir
’ö’, sem reyndar er iðuglega skrifað au.31
Til samanburðar við skriftina á prédikanabrotinu XV hefur
verið farið yfir fornbréfí AM Dipl. Isl. Fasc. XLIX- LIX (bæði þau
sem vóru afhent Þjóðskjalasafni Islands 1928 og þau sem eru enn í
safni Arna Magnússonar), en í þessum öskjum er þorri þeirra
íslenskra bréfa sem eru varðveitt frá tímabilinu 1537-1600. Meðal
þessara bréfa er aðeins eitt, LVI 25, skrifað 1569,32 sem gæti verið
með sömu hendi og brotið XV, og raunar eru skriftarlíkindin svo
náin að varla getur farið á milli mála að sami maður hafi haldið á
penna; skriftin er afturhöll, og hver lítill stafur er að heita má eins
dreginn.
Bréfið LVI 25 hefur áður komið við íslenska handritasögu, því
að Heiko Uecker hefur talið að það væri með sömu hendi og
meginhluti íslenska textans í svonefndum Vínarsaltara, Cod.
Vind. 2713 - þar sem íslenskar þýðingar (’týperingar’) hafa verið
skrifaðar ofan við latneskan saltaratexta frá 13. öld - og jafnframt
með sömu hendi og AM 667 VI 4to, brotið úr Jesú Síraksbók sem
var nefnt hér að framan í nmgr. 24. Uecker hefur ekki fremur en
ég fundið íleiri bréf með sömu hendi.33
Westergárd-Nielsen haíði lýst stafsetningu brotsins VI í bók
sinni,34 og Uecker hefur lýst stafsetningu saltaraþýðingarinnar
rækilega með samanburði við brotið VI og bréfið LVI 25;35 sá
samanburður leiðir í ljós nauðalíkar ritvenjur.
Eftir að hafa borið skrift þessara fjegra rita saman, er ég
sannfærður um að þau séu öll með einni hendi, en jafnframt
verður ofurlítils munar vart, og á grundvelli hans er reynandi að
skipa þeim í tímaröð.
31 Þessum deplum og lykkjum er sleppt hér í prentun textans og dæma úr honum, enda er
skriftin sumstaðar svo dauf að ekki verður úr því skorið hvort þessi merki eru yfir stöfunum
eða ekki.
32 íslenzktfombréfasafn XV (Rv. 1947-50), nr. 222.
33 Der Wiener Psalter. Cod. Vind. 2713, útg. Heiko Uecker (Editiones Arnamagnæanæ B 27,
Kh. 1980), xl og lviii. Sbr. ljósprent úr saltaranum og brotinu VI og af bréfinu í bókarlok.
34 To bibelske visdomsbeger (sjá nmgr. 24), 104. Sbr. einnig ljósprent af VI í bókarlok,
planche 28-31.
35 Der Wiener Psalter (sjá nmgr. 33), xl-lviii.