Andvari

Árgangur

Andvari - 01.10.1960, Síða 23

Andvari - 01.10.1960, Síða 23
ANDVAHI JÓN ÞORKELSSON ÞJÓÐSKJALAVÖRÐUR 213 Eg hef marga yndisstund átt í gömlum tínrum, stytt mér tíð og létt mér lund ljóðum, sögum, rímum og fást við fyrri menn; þegar eg hóf það, þá var eg ungr, það er mér hugstætt enn. Að „fást við fyrri menn“, — það var yndi hans, bæði fræðimannsins og skáldsins. Mörg kvæði hans fjölluðu um þá, — einkum miðaldamenn i sögu íslands, sem ávallt voru honum kærastir: Ólöfu ríku, Björn í Ögri og Stefán biskup, Ögmund Pálsson og Jón Arason. En fleira varð honum að yrkisefni en slíkir stórhöfðingjar: Eitt fegursta Ijóð sitt orkti liann um Kvæða-Önnu, brenni- merkta förukonu, sem uppi var um 1400 og ekki er getið í heimildum nema örfáum orðum í einni annálsgrein. En að ekki þyrftu yrkisefnin endilega að vera sótt svo langt aftur í tímann til þess að hann kynni að gera þeim góð skil, sýndi hann eftirminnilega í kvæðinu um Minnu, sem fóstraði hann ungan austur í Hlíð i Skaftártungu. Ekkert kvæði, sem hann orkti, var eins fullkomið, í látleysi sínu og það. Það var sem fyndi Jón Þorkelsson það á sér sumarið 1923, að ekki myndi seinna vænna að hugsa til útgáfu á ljóðum ltans. Það sumar bjó hann þau loksins undir prentun og birti í lítilli hók, sem hann kallaði „Vísnakver Forn- ólfs“; kom það út rétt fyrir jólin það ár og vakti þá þegar mikla athygli. Engum duldist, að þar væri sérkennilegt skáld, og raunar einstætt í íslenzkum nútíðar- bókmenntum, lram komið; og lék það ekki lengi á tveimur tungum, hver það væri, — svo ótvírætt sór vísnakverið sig í ætt við alkunna söguskoðun Jóns Þor- kelssonar og mergjað mál hans. En óvænt uppgötvun var það fyrir margan, sem Jrekkti hrjúfa skurn þess skapmikla manns og vinnuþjarks, að á bak við bana byggi bæði stórbrotin og viðkvæm listamannssál, sem um langa ævi hefði orðið að lúta í lægra haldi fyrir þrotlausu striti fræðimannsins. Sjálfur minntist Jón Þorkelsson í öðru kvæði Vísnakversins, sem hann kallaði „Forspjallsorð", ekki alveg sársaukalaust á þetta leyndarmál lífs síns: Ég man þá daga æsku í, ég ætlaði að gera margt; en framkvæmt hef ég fæst af því, — hið fáa tæpt og vart. Nú líður á dag og lækkar sól, — hvað lengi er vinnuhjart?
Síða 1
Síða 2
Síða 3
Síða 4
Síða 5
Síða 6
Síða 7
Síða 8
Síða 9
Síða 10
Síða 11
Síða 12
Síða 13
Síða 14
Síða 15
Síða 16
Síða 17
Síða 18
Síða 19
Síða 20
Síða 21
Síða 22
Síða 23
Síða 24
Síða 25
Síða 26
Síða 27
Síða 28
Síða 29
Síða 30
Síða 31
Síða 32
Síða 33
Síða 34
Síða 35
Síða 36
Síða 37
Síða 38
Síða 39
Síða 40
Síða 41
Síða 42
Síða 43
Síða 44
Síða 45
Síða 46
Síða 47
Síða 48
Síða 49
Síða 50
Síða 51
Síða 52
Síða 53
Síða 54
Síða 55
Síða 56
Síða 57
Síða 58
Síða 59
Síða 60
Síða 61
Síða 62
Síða 63
Síða 64
Síða 65
Síða 66
Síða 67
Síða 68
Síða 69
Síða 70
Síða 71
Síða 72
Síða 73
Síða 74
Síða 75
Síða 76
Síða 77
Síða 78
Síða 79
Síða 80
Síða 81
Síða 82
Síða 83
Síða 84
Síða 85
Síða 86
Síða 87
Síða 88
Síða 89
Síða 90
Síða 91
Síða 92
Síða 93
Síða 94
Síða 95
Síða 96
Síða 97
Síða 98
Síða 99
Síða 100

x

Andvari

Beinleiðis leinki

Hvis du vil linke til denne avis/magasin, skal du bruge disse links:

Link til denne avis/magasin: Andvari
https://timarit.is/publication/346

Link til dette eksemplar:

Link til denne side:

Link til denne artikel:

Venligst ikke link direkte til billeder eller PDfs på Timarit.is, da sådanne webadresser kan ændres uden advarsel. Brug venligst de angivne webadresser for at linke til sitet.