Andvari

Volume

Andvari - 01.10.1960, Page 36

Andvari - 01.10.1960, Page 36
226 APOSTOLOS DASCALAKIS ANDVAIU en honum tekst með undraverðum hætti að losna með hjálp bróður síns Ólafs helga. Hann tekur saman auðæfi sín, nemur Maríu á brott, kemst á skip og heldur út á Miðjarðarhaf. Síðan lætur hann hina brottnumdu konungsdóttur eftir á ströndum Bosporus, fer yfir Svarta- haf og síðan sem leið liggur aftur til Jarisleifs Garðakonungs og gengur að eiga Ellisif dóttur hans. Síðan hverfur hann aftur til Noregs og tekur þar kon- ungdóm að hálfu við Magnús bróðurson sinn, sem seinna varð konungur yfir öll- um Noregi eftir daga Haralds. Eftir margar tvísýnar brýnur í Danmörku og víðar ræðst hann á Harald Englakonung, rétt áður en Vilhjálmur bastarður, her- togi af Normandí, gerði innrás sína í England. Arið 1066 er hann drepinn í orustunni við Stafnfurðubryggju. Þótt vér hefðum engar aðrar heimildir um líf Haralds í austurvegi, væri ekki hægt að efast um sögulegan áreiðanleik Haralds sögu, þar eð hún greinir frá persónum og atburðum, sem sannanlega hafa verið til. Kunn eru til dæmis Zóe drottning og Georg Maniakes hershöfð- ingi, sem í herförum var með Haraldi, og þekktir sögulegir atburðir eru her- förin gegn Serkjum á Sikiley, uppreisn þjóðarinnar gegn keisaranum Michael kalafates, hlindun hans og margt annað. Svo virðist sem Haraldur hljóti að hafa verið hnepptur í dýflissu af valdaræn- ingjanum Michael, því að hann var trúr hinni löglegu landsstjórn, með öðrurn orðum Zóe drottningu, sem þá hafði verið hrakin frá völdum. Slík hollusta var ein- mitt eitt helzta einkenni Væringja. Kraftaverk heilags Ólafs og undankomu Haralds úr fangelsinu mætti kannske skýra sem skyndilegt og rnjög óvænt upp- hlaup lýðsins til þess að leysa Harald og hans menn og fá þeim forustuna gegn valdaræningjanum og til hjálpar Zóe drottningu. Haraldur virðist vissulega hafa verið viðstaddur, þegar uppreisnar- keisarinn Michael kalafates var blindað- ur að lýðnum ásjáandi. Og ekki væri ólíklegt, að orðasveimurinn um ástabrall Haralds við Zóe drottningu hefði við rök að styðjast. Þótt roskin væri, var hún allra kvenna vergjörnust og ástleitnust og olli hvað eftir annað hneyksli í Býzanz vegna ástamakks við unga menn. Einn þeirra var Michael Paflagonas, sem boðin var keisaratign eftir að Zóe hafði látið myrða eiginmann sinn og samstjórnanda. Það kæmi ekki á óvart, þótt slík kona hafi einnig lagzt á hugi við hinn fríða Norður- landamann og fjandskapazt við hann, þegar hún sá, að hann vildi heldur unga og fagra frænku hennar. Eini gallinn á gjöf Njarðar er sá, að María drottningar- frænka, sem sagt er frá í sögunni, er ekki nefnd í býzönzkum heimildum. Engin konungsdóttir að nafni María er nefnd í Býzanz um þessar mundir. Ef til vill hefur ævintýrið gerzt með einhverri óþekktri aðalskonu, sem verið hefur í keisarahöllinni, og hún orðið að drottn- ingarfrænku í sögunni til þess að varpa Ijóma á ástir konungssonarins. Þetta væri allt og surnt, sem vitað væri um líf Haralds í Miklagarði, ef ekki væri öðru til að dreifa en fornum íslenzkum sögum. En 1881 fannst grískt handrit frá 11. öld og ber nafnið „Heilræði til keisara". Handrit þetta fannst í Moskvu, og ekki er vitað hver skráð hefur. En sa hefur áreiðanlega verið hermaður og bar- izt með Haraldi, kynnzt honum vel og varðveitt merkilegan fróðleik um líf hans í Býzanz. í handriti þessu segir, að Araltes (þ. e. Haraldur) bróðir Júlavos (þ. e- Ólafs) konungs í Varangia, það er að segja Noregi, kæmi til Miklagarðs og réðist í þjónustu keisarans, Michaels

x

Andvari

Direct Links

If you want to link to this newspaper/magazine, please use these links:

Link to this newspaper/magazine: Andvari
https://timarit.is/publication/346

Link to this issue:

Link to this page:

Link to this article:

Please do not link directly to images or PDFs on Timarit.is as such URLs may change without warning. Please use the URLs provided above for linking to the website.