Andvari

Volume

Andvari - 01.01.1998, Page 61

Andvari - 01.01.1998, Page 61
ANDVARI AÐ YRKJA SIG ÚT ÚR BÓKMENNTASÖGUNNI 59 ráði og Jónasi sjálfdæmi um að færa mál og stíl til betri vegar, og einkum stóð traust hans til Jónasar í þessum efnum alla tíð. Oft hafði Tómas þurft að sæta strangri ritstjórn þeirra félaga, og lét sér það oftast vel líka, þó hon- um hafi stundum þótt þeir fága málið um of á kostnað efnisins. En hér hafði annað og meira gerst. „Pið hafið sleppt öllu sem sagt var um rímurn- ar,“2 segir Tómas. Og hvað skyldi svo hafa staðið í hinum horfna kafla um rímur á íslandi árið 1835? Jú, þar fór einn ritstjóra Fjölnis lofsainlegum orðum um Sigurð Breiðfjörð. Tómas gerir sér að sjálfsögðu grein fyrir því hvað veldur og átelur félaga sína fyrir heift í garð Sigurðar. Hann rekur fyrir þeim söguna af því að Sig- urður hafi verið keyptur til að yrkja níð um Fjölni, væntanlega af sunn- lensku höfðingjunum sem gáfu út tímaritið Sunnanpóstinn, og iðrist þess nú. Því sé ómaklegt að ganga í skrokk á veslings Sigurði. Athyglisverðari er samt rökstuðningur hans fyrir því að efnið hefði átt að birta. Hann segir, í fyrsta lagi, að þetta sé bagalegt vegna þess að „Sunnanpósturinn hefir hrært við sama efni og hefði mér þótt dágott, að publicum hefði séð, þó ei væri nema á einu dæmi, að við ekki divergerum svo mjög í öllu.“3 Þetta eru merkileg menningarpólitísk rök því þau sýna viðleitni Tómasar til þess að skipa Fjölni við hlið þess tímarits sem Jónas og Konráð hefja miklar árásir á, frá og með þessu hefti. Tómasi þykir mikilvægt að íslenskur almenningur sjái að ritin eigi eitthvað sameiginlegt, hafi sameiginlega menningarlega viðmiðun. Og þessi skurðpunktur íslenskrar menningar er enginn annar en rímnaskáldið Sigurður Breiðfjörð sem hér stígur fram í svipuðu hlutverki °g Halldór Laxness sníður honum löngu síðar í Heimsljósi: hann er tákn- gervingur og samnefnari hins íslenska alþýðuskálds. Jónas Hallgrímsson hafnar hins vegar þessari hugmynd Tómasar og strikar kafla hans um Breiðfjörð út í heilu lagi. Þeir Konráð beita Tómas þöggun, eins og nú er sagt. Jónas rökstyður ákvörðun sína síðar með rímnadómnum. Ritdómur- inn um Breiðfjörð er þannig öðrum þræði svar Jónasar við skoðun Tóm- asar. Hann hafnar þessari hefð sem sameiginlegri viðmiðun í bókmenntum °g heimtar nýja. Tómas segir í bréfi sínu: „Ég þykist skilja að þið hafið ekki viljað halda uppi lofi Sigurðar Breiðfjörðs, en það mátti þá draga dálítið úr því,“4 og sú setning segir okkur alveg klárlega að Breiðfjörð hafi í hinum útstrikaða kafla verið leiddur til öndvegis í íslenskum bókmenntum og tal- lnn til hins besta, líkt og verið hafði í Sunnanpóstinum. Auðvitað má velta vöngum yfir því hversu meðvituð taktík þetta er hjá Tómasi. Hann segir í fyrrnefndu bréfi: „Mér sýnist líka Sigurður greyið, ems og hver annar, eiga sitt,“5 sem vottar um réttlætiskennd prófastsins á Breiðabólstað. Tómas meinar það sem hann segir og hvað bókmenntir snertir stóð hann örugglega nær Sunnanpóstinum í skoðunum en Jónas og Konráð. Hins vegar liggur undir niðri alveg augljóslega tímaritspólitík af
Page 1
Page 2
Page 3
Page 4
Page 5
Page 6
Page 7
Page 8
Page 9
Page 10
Page 11
Page 12
Page 13
Page 14
Page 15
Page 16
Page 17
Page 18
Page 19
Page 20
Page 21
Page 22
Page 23
Page 24
Page 25
Page 26
Page 27
Page 28
Page 29
Page 30
Page 31
Page 32
Page 33
Page 34
Page 35
Page 36
Page 37
Page 38
Page 39
Page 40
Page 41
Page 42
Page 43
Page 44
Page 45
Page 46
Page 47
Page 48
Page 49
Page 50
Page 51
Page 52
Page 53
Page 54
Page 55
Page 56
Page 57
Page 58
Page 59
Page 60
Page 61
Page 62
Page 63
Page 64
Page 65
Page 66
Page 67
Page 68
Page 69
Page 70
Page 71
Page 72
Page 73
Page 74
Page 75
Page 76
Page 77
Page 78
Page 79
Page 80
Page 81
Page 82
Page 83
Page 84
Page 85
Page 86
Page 87
Page 88
Page 89
Page 90
Page 91
Page 92
Page 93
Page 94
Page 95
Page 96
Page 97
Page 98
Page 99
Page 100
Page 101
Page 102
Page 103
Page 104
Page 105
Page 106
Page 107
Page 108
Page 109
Page 110
Page 111
Page 112
Page 113
Page 114
Page 115
Page 116
Page 117
Page 118
Page 119
Page 120
Page 121
Page 122
Page 123
Page 124
Page 125
Page 126
Page 127
Page 128
Page 129
Page 130
Page 131
Page 132
Page 133
Page 134
Page 135
Page 136
Page 137
Page 138
Page 139
Page 140
Page 141
Page 142
Page 143
Page 144
Page 145
Page 146
Page 147
Page 148
Page 149
Page 150
Page 151
Page 152
Page 153
Page 154
Page 155
Page 156
Page 157
Page 158
Page 159
Page 160
Page 161
Page 162
Page 163
Page 164
Page 165
Page 166
Page 167
Page 168
Page 169
Page 170
Page 171
Page 172

x

Andvari

Direct Links

If you want to link to this newspaper/magazine, please use these links:

Link to this newspaper/magazine: Andvari
https://timarit.is/publication/346

Link to this issue:

Link to this page:

Link to this article:

Please do not link directly to images or PDFs on Timarit.is as such URLs may change without warning. Please use the URLs provided above for linking to the website.