Andvari

Árgangur

Andvari - 01.01.1998, Blaðsíða 118

Andvari - 01.01.1998, Blaðsíða 118
116 KRISTJÁN B. JÓNASSON ANDVARI ar miðlunarforma. Sveitin getur ekki staðið á sannfærandi hátt fyrir náttúr- una, einfaldlega vegna þess að tæknin hefur þegar haldið innreið sína inn í hana, þjóðvegurinn færir bílinn mitt inn í þetta óspjallaða rými og breytir öllum aðstæðum. Sveitin er fremur samsafn menja um samfélagsform sem byggir á frumstæðri landbúnaðartækni, frumstæðum samgöngum og ein- földu lífi, gagnabanki sem geymir „minni“ gamla samfélagsins. Til að geta tryggt heilindi fólks, vissu þess um að það sé enn eitt með umhverfi sínu og að ekkert geti raskað jafnvæginu þarna á milli, hafa upplýsingar verið skráðar í náttúruna sem hægt er að kalla fram hvenær sem nauðsyn er á að styrkja tengsl sjálfsins og þess sem það skilgreinir sig út frá. Náttúran verð- ur að skrásetningartæki. Hún gegnir því hlutverki að vera afþrykking at- burða og geymsla fyrir þá og úr skauti hennar kallar Ólafur fram fortíðina eða lífheildina með því að leggja við hlustir í morgunkyrrðinni: í kyrrðinni heyrði hann niðinn, sem alltaf umlukti hann í logni eins og núna, hlýlegur og lágróma en ekki æstur og hraður eins og í vatnavöxtum á vorin, eða dúandi af kvaki fugla í gróandanum eða þungorður forboði harðra veðra þegar landið var freð- ið og hvítt á veturna, en allt að einu samróma þeim þúsund röddum byggðarinnar [skál. KBJ] sem stöðugt töluðu til hans frá læk, holti og lyngmó (bls. 6-7). Náttúruleg fyrirbæri eins og lækur, holt og lyngmór eru ekki í textanum á forsendum náttúrunnar, heldur er Ólafur einskonar móttökustöð fyrir boð „byggðarinnar“ sem send eru í gegnum náttúruna. Náttúran sem líffræði- legt eða vistfræðilegt fyrirbæri geymir sögu sveitasamfélags sem „efnisger- ist“, ef svo má að orði komast, í náttúrunni. Náttúran talar ekki til manns- ins sem slík, heldur sem vettvangur sögulegs tilverugrundvallar hans. Breytingar á landbúnaðarframleiðslunni hljóta því óhjákvæmilega að raska þessu jafnvægi manns og hefðar, manns og sögu. En Ólafur er að deyja og lesandinn veit (ekki síst ef hann veit af raunverulegri stöðu landbúnaðarins á ritunartíma sögunnar) að með honum deyr þessi sögulega náttúruheild. Það er verið að kveðja skrásetningu sögunnar og samfélagsins í gegnum náttúruna. Raddirnar sem þar tala verða aðeins numdar undir rökkvuðum morgunhimni af manni sem eytt hefur ævinni við að hlusta á þær og ráða í fínlega merkingu þeirra. Um leið og þessi túlkandi hverfur af sjónarsviðinu þagna þær fyrir fullt og allt og fá ekki að hljóma nema sem daufur endur- ómur í texta skrásetjarans, skrásetjara prenttækninnar. Skrásetjarinn er að festa það á blað sem náttúran sagði horfnu samfélagi sem sá í henni menjar og spor alls þess sem það hafði lifað, en þetta tungumál sögunnar er nú að- eins til sem texti, ekki sem „lifuð heild“. Upplýsingarnar sem hún geymir eru bundnar ákveðnu skipulagi sem er svo viðkvæmt að þegar búið er að breyta ásýnd náttúrunnar er ekki lengur hægt að kalla þær fram. Um leið og nútímavæðingin þurrkar minnið út úr náttúrunni þurrkar hún burt sjálf
Blaðsíða 1
Blaðsíða 2
Blaðsíða 3
Blaðsíða 4
Blaðsíða 5
Blaðsíða 6
Blaðsíða 7
Blaðsíða 8
Blaðsíða 9
Blaðsíða 10
Blaðsíða 11
Blaðsíða 12
Blaðsíða 13
Blaðsíða 14
Blaðsíða 15
Blaðsíða 16
Blaðsíða 17
Blaðsíða 18
Blaðsíða 19
Blaðsíða 20
Blaðsíða 21
Blaðsíða 22
Blaðsíða 23
Blaðsíða 24
Blaðsíða 25
Blaðsíða 26
Blaðsíða 27
Blaðsíða 28
Blaðsíða 29
Blaðsíða 30
Blaðsíða 31
Blaðsíða 32
Blaðsíða 33
Blaðsíða 34
Blaðsíða 35
Blaðsíða 36
Blaðsíða 37
Blaðsíða 38
Blaðsíða 39
Blaðsíða 40
Blaðsíða 41
Blaðsíða 42
Blaðsíða 43
Blaðsíða 44
Blaðsíða 45
Blaðsíða 46
Blaðsíða 47
Blaðsíða 48
Blaðsíða 49
Blaðsíða 50
Blaðsíða 51
Blaðsíða 52
Blaðsíða 53
Blaðsíða 54
Blaðsíða 55
Blaðsíða 56
Blaðsíða 57
Blaðsíða 58
Blaðsíða 59
Blaðsíða 60
Blaðsíða 61
Blaðsíða 62
Blaðsíða 63
Blaðsíða 64
Blaðsíða 65
Blaðsíða 66
Blaðsíða 67
Blaðsíða 68
Blaðsíða 69
Blaðsíða 70
Blaðsíða 71
Blaðsíða 72
Blaðsíða 73
Blaðsíða 74
Blaðsíða 75
Blaðsíða 76
Blaðsíða 77
Blaðsíða 78
Blaðsíða 79
Blaðsíða 80
Blaðsíða 81
Blaðsíða 82
Blaðsíða 83
Blaðsíða 84
Blaðsíða 85
Blaðsíða 86
Blaðsíða 87
Blaðsíða 88
Blaðsíða 89
Blaðsíða 90
Blaðsíða 91
Blaðsíða 92
Blaðsíða 93
Blaðsíða 94
Blaðsíða 95
Blaðsíða 96
Blaðsíða 97
Blaðsíða 98
Blaðsíða 99
Blaðsíða 100
Blaðsíða 101
Blaðsíða 102
Blaðsíða 103
Blaðsíða 104
Blaðsíða 105
Blaðsíða 106
Blaðsíða 107
Blaðsíða 108
Blaðsíða 109
Blaðsíða 110
Blaðsíða 111
Blaðsíða 112
Blaðsíða 113
Blaðsíða 114
Blaðsíða 115
Blaðsíða 116
Blaðsíða 117
Blaðsíða 118
Blaðsíða 119
Blaðsíða 120
Blaðsíða 121
Blaðsíða 122
Blaðsíða 123
Blaðsíða 124
Blaðsíða 125
Blaðsíða 126
Blaðsíða 127
Blaðsíða 128
Blaðsíða 129
Blaðsíða 130
Blaðsíða 131
Blaðsíða 132
Blaðsíða 133
Blaðsíða 134
Blaðsíða 135
Blaðsíða 136
Blaðsíða 137
Blaðsíða 138
Blaðsíða 139
Blaðsíða 140
Blaðsíða 141
Blaðsíða 142
Blaðsíða 143
Blaðsíða 144
Blaðsíða 145
Blaðsíða 146
Blaðsíða 147
Blaðsíða 148
Blaðsíða 149
Blaðsíða 150
Blaðsíða 151
Blaðsíða 152
Blaðsíða 153
Blaðsíða 154
Blaðsíða 155
Blaðsíða 156
Blaðsíða 157
Blaðsíða 158
Blaðsíða 159
Blaðsíða 160
Blaðsíða 161
Blaðsíða 162
Blaðsíða 163
Blaðsíða 164
Blaðsíða 165
Blaðsíða 166
Blaðsíða 167
Blaðsíða 168
Blaðsíða 169
Blaðsíða 170
Blaðsíða 171
Blaðsíða 172

x

Andvari

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Andvari
https://timarit.is/publication/346

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.