Uppeldi og menntun - 01.01.2000, Blaðsíða 149

Uppeldi og menntun - 01.01.2000, Blaðsíða 149
SIGURÐUR KRISTINSSON Til að standast ströngustu kröfur þyrfti skilgreiningin að staðhæfa bæði (iiia) og (iiib). En eru þessar staðhæfingar sennilegar? Mun auðveldara að er fallast á (iiia) en (iiib), enda segir hún minna. í fljótu bragði virðist tiltölulega auðvelt að fallast á að hafi manneskja staðist nægilegar og réttar kröfur námsbrautar sem veitir starfs- réttindi þá hafi hún öðlast eiginlega starfsmenntun á viðkomandi sviði. Erfiðara er að samþykkja þá staðhæfingu (iiib) að manneskja hafi því aðeins öðlast eiginlega starfsmenntun að hún hafi staðist nægilegar og réttar kröfur slíkrar námsbrautar. Gagndæmi við (iiib) væri einstaklingur sem hefur starfsmenntun án þess að hafa nokkurn tíma verið skráður í formlegt nám. Annað dæmi væri einstaklingur sem hefur starfsmenntun án þess að hafa lokið námi sem veitir starfsréttindi. Þessa möguleika er ekki hægt að útiloka með skilgreiningu. Athugið að spurningin er ekki hvort slík dæmi séu líkleg og þaðan af síður hvort snjallt sé fyrir fagstéttir að hafa hátt um þennan möguleika. Spumingin er eingöngu sú hvort þau séu möguleg; hvort réttur skilningur á hugtakinu starfs- mermtun útiloki þau. Mér sýnist þau vel möguleg. Ef tilvist almáttugs Guðs er möguleg má hugsa sér að hann (eða hún) fremji kraftaverk með því að skapa hinn fullkomna kennara, fullmótaðan án hjálpar frá þar til gerðum námsbrautum. Segjum að þetta gerðist og við fengjum tækifæri til að ræða við þennan einstakling um uppeldisfræði, þroskasálfræði, námssálfræði og aðrar bóklegar greinar sem tengjast kennarastarfi, einnig að fylgjast með kennsluaðferðum hans, leggja fyrir hann ýmis próf, kanna árangur og þroska nemenda hans o.s.frv. Mér virðist að ef þessi kennari uppfyllir allar þær væntingar sem gera má til góðs kennara þá hafi hann eiginlega starfsmenntun kennarans, alveg óháð því hvernig þessir hæfileikar hans urðu til. Ef þetta er samþykkt þá blasir við að starfsmenntun verður ekki skilgreind sem afurð tiltekins ferlis (procedural definition), heldur sem ástand sem sjálft hefur til- tekna eiginleika. Ferlisskilgreiningar eiga stundum rétt á sér. Til dæmis vilja sumir skilgreina réttlæti í skiptingu gæða með því að lýsa ferli en ekki útkomu. Einfalt dæmi til skýringar væri að ef peningar skipta um hendur vegna veðmáls sem gengið er til af fúsum og frjálsum vilja og þannig að allir eigi jafna möguleika til vinnings, þá sé endanlegur hlutur hvers og eins sanngjarn, sama hver útkoman er.2 Svo annað dæmi sé tekið kemur það viðhorf til álita að siðadómar séu réttir þá og því aðeins að þeir verði til við umræður sem uppfylla tiltekin skilyrði um leikreglur og þekkingu og teljist þannig frjálsar og skynsamlegar.3 En í ljósi dæmisins um 2 Sjá John Rawls, A Theory ofjustice, Oxford University Press 1973, s. 85-86. Rawls ber þetta saman við það þegar gengið er út frá því að ákveðin tegund skiptingar sé sanngjöm, t.d. jöfn skipting, og í ljósi þess reynt að upp- götva ferli sem tryggi þess konar útkomu. Til dæmis megi treysta því að útkoman í skiptingu tertu á milli hungraðra afmælisgesta verði jöfn ef þeirri reglu er fylgt að sá sem sker tertuna fái síðustu sneiðina (s. 85). 3 Þýski heimspekingurinn Júrgen Habermas er oft talinn helsti málsvari þessa viðhorfs. Kenningar hans um þetta efni eru í brennidepli í nýlegum skoðanaskiptum íslenskra heimspekinga um hlutverk heimspekilegrar siðfræði, sjá Vilhjálm Árnason, „Leikreglur og lífsgildi. Hugleiðing um hlutverk siðfræðinnar," Broddflugur, Háskólaútgáfan 1997, s. 194-204; „Hvers er siðfræðin megnug? Frekari hugleiðingar um leikreglur og lífs- gildi," í Jón Á. Kalmansson ritstj. Hvers er siðfræðin megnug? Siðfræðistofnun 2000, s. 145-168; og „Á rauðu ljósi: Andsvar við gagnrýni á „Leikreglur og lífegildi,"" í Hvcrs er siðfræðin megnug, s. 219-238; einnig Róbert H. Haraldsson, „Einræða, umræða og samræða: Um leikreglur og lífsgildi," í Hvers er siðfræðin megnug, s. 169-188 og Jón Á. Kalmansson, „Hlutverk siðfræðinnar?" í Hvers er siðfræðin megnug, s. 189-217. 147
Blaðsíða 1
Blaðsíða 2
Blaðsíða 3
Blaðsíða 4
Blaðsíða 5
Blaðsíða 6
Blaðsíða 7
Blaðsíða 8
Blaðsíða 9
Blaðsíða 10
Blaðsíða 11
Blaðsíða 12
Blaðsíða 13
Blaðsíða 14
Blaðsíða 15
Blaðsíða 16
Blaðsíða 17
Blaðsíða 18
Blaðsíða 19
Blaðsíða 20
Blaðsíða 21
Blaðsíða 22
Blaðsíða 23
Blaðsíða 24
Blaðsíða 25
Blaðsíða 26
Blaðsíða 27
Blaðsíða 28
Blaðsíða 29
Blaðsíða 30
Blaðsíða 31
Blaðsíða 32
Blaðsíða 33
Blaðsíða 34
Blaðsíða 35
Blaðsíða 36
Blaðsíða 37
Blaðsíða 38
Blaðsíða 39
Blaðsíða 40
Blaðsíða 41
Blaðsíða 42
Blaðsíða 43
Blaðsíða 44
Blaðsíða 45
Blaðsíða 46
Blaðsíða 47
Blaðsíða 48
Blaðsíða 49
Blaðsíða 50
Blaðsíða 51
Blaðsíða 52
Blaðsíða 53
Blaðsíða 54
Blaðsíða 55
Blaðsíða 56
Blaðsíða 57
Blaðsíða 58
Blaðsíða 59
Blaðsíða 60
Blaðsíða 61
Blaðsíða 62
Blaðsíða 63
Blaðsíða 64
Blaðsíða 65
Blaðsíða 66
Blaðsíða 67
Blaðsíða 68
Blaðsíða 69
Blaðsíða 70
Blaðsíða 71
Blaðsíða 72
Blaðsíða 73
Blaðsíða 74
Blaðsíða 75
Blaðsíða 76
Blaðsíða 77
Blaðsíða 78
Blaðsíða 79
Blaðsíða 80
Blaðsíða 81
Blaðsíða 82
Blaðsíða 83
Blaðsíða 84
Blaðsíða 85
Blaðsíða 86
Blaðsíða 87
Blaðsíða 88
Blaðsíða 89
Blaðsíða 90
Blaðsíða 91
Blaðsíða 92
Blaðsíða 93
Blaðsíða 94
Blaðsíða 95
Blaðsíða 96
Blaðsíða 97
Blaðsíða 98
Blaðsíða 99
Blaðsíða 100
Blaðsíða 101
Blaðsíða 102
Blaðsíða 103
Blaðsíða 104
Blaðsíða 105
Blaðsíða 106
Blaðsíða 107
Blaðsíða 108
Blaðsíða 109
Blaðsíða 110
Blaðsíða 111
Blaðsíða 112
Blaðsíða 113
Blaðsíða 114
Blaðsíða 115
Blaðsíða 116
Blaðsíða 117
Blaðsíða 118
Blaðsíða 119
Blaðsíða 120
Blaðsíða 121
Blaðsíða 122
Blaðsíða 123
Blaðsíða 124
Blaðsíða 125
Blaðsíða 126
Blaðsíða 127
Blaðsíða 128
Blaðsíða 129
Blaðsíða 130
Blaðsíða 131
Blaðsíða 132
Blaðsíða 133
Blaðsíða 134
Blaðsíða 135
Blaðsíða 136
Blaðsíða 137
Blaðsíða 138
Blaðsíða 139
Blaðsíða 140
Blaðsíða 141
Blaðsíða 142
Blaðsíða 143
Blaðsíða 144
Blaðsíða 145
Blaðsíða 146
Blaðsíða 147
Blaðsíða 148
Blaðsíða 149
Blaðsíða 150
Blaðsíða 151
Blaðsíða 152
Blaðsíða 153
Blaðsíða 154
Blaðsíða 155
Blaðsíða 156
Blaðsíða 157
Blaðsíða 158
Blaðsíða 159
Blaðsíða 160
Blaðsíða 161
Blaðsíða 162
Blaðsíða 163
Blaðsíða 164
Blaðsíða 165
Blaðsíða 166
Blaðsíða 167
Blaðsíða 168
Blaðsíða 169
Blaðsíða 170
Blaðsíða 171
Blaðsíða 172
Blaðsíða 173
Blaðsíða 174
Blaðsíða 175
Blaðsíða 176
Blaðsíða 177
Blaðsíða 178
Blaðsíða 179
Blaðsíða 180
Blaðsíða 181
Blaðsíða 182
Blaðsíða 183
Blaðsíða 184

x

Uppeldi og menntun

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Uppeldi og menntun
https://timarit.is/publication/581

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.