Hugur - 01.01.2002, Blaðsíða 48

Hugur - 01.01.2002, Blaðsíða 48
 Hugur W.V. Quine játum eða neitum öðrum setningum. Vegna þessara vanabundnu hátta mun hver sá sem hafhar einni tilgátu hafha öðrum setningum með henni. Sú aðferð vísindamannsins að ráðast gegn afmörkuðum vandamálum þjónar vísindunum vel, en hún sýnir okkur ekki hvernig megi tengja af- mörkuð reynslugögn við tilteknar setningar. Við getum tengt afmörkuð reynslugögn við tilteknar athugunarsetningar, en lengra komumst við ekki. Staðhæfíngar gefhar upp á bátinn Það er til marks um útbreidda goðsögn um merkingu að heimspekingar skuli gleypa við staðhæfingum sem merkingu setninga. Það er eins og komið sé inn í sýningarsal fullan af hugmyndum og á hverri hugmynd hangir orðmynd sem merkir þessa hugmynd; og sumar hugmyndirnar eru staðhæfingar og þær eru merktar með viðeigandi setningum. Til að gagnrýna þessi viðhorf hef ég beint sjónum mínum að vandanum við að afmarka (e. individuate) staðhæfingar. Á sínum tíma virtist raunhyggja um merkingu vera aðlaðandi einmitt í þessu tilliti þar sem hún hafði skýra hugmynd um afmörkun staðhæfinga í krafti skynreynslu. En síð- an höfum við séð ástæðu til að gefa þá leið upp á bátinn. Spurningin um hvernig afmarka skuli staðhæfingar er spurningin um hvernig megi skilgreina jafhgildisvensl milli setninga - ef ekki sem reynslujafngildi þá allavega sem jafngildi inntaks3 byggt á sannkjörum. Til að gera vandann sem við okkur blasir enn ljósari er ekki úr vegi að minnast á og hafha annarri hugmynd um jafhgildi setninga. Ætla mætti að hægt væri að gefa nákvæma skilgreiningu á samheiti fyrir einstök orð einfaldlega sem víxlun að óbreyttu sanngildi. Tvö orð eru jafhgild ef sanngildi setningarsniðs helst alltaf óbreytt þegar öðru orðinu er skipt út fyrir hitt; setningarsnið sem eru sönn verða áfram sönn og þau sem eru ósönn verða áfram ósönn. Við getum víkkað skilgreininguna þannig að orð og orðasamband, til dæmis 'piparsveinn' og 'ókvæntur karlmaður', kallist samheiti ef alltaf er hægt að víxla þeim að óbreyttu sanngildi. Og með þessa skilgreiningu að vopni getum við nú sagt að setningar séu jafngildar í ströngum skilningi þess orðs þegar þær eru settar saman úr hlutum sem eru samsvarandi og jafhgildir ofangreindum skilningi. Hér hafa þau einföldu vensl sem felast í sama sanngildi verið blásin upp í ströng jafhgildisvensl með viðsjárverðum hætti. Jafhgildar setn- ingar hafa samskonar byggingu og samsvarandi hlutar setninganna 3 Quine segir' 'cognitive' equivalence'. [þýð.] 46
Blaðsíða 1
Blaðsíða 2
Blaðsíða 3
Blaðsíða 4
Blaðsíða 5
Blaðsíða 6
Blaðsíða 7
Blaðsíða 8
Blaðsíða 9
Blaðsíða 10
Blaðsíða 11
Blaðsíða 12
Blaðsíða 13
Blaðsíða 14
Blaðsíða 15
Blaðsíða 16
Blaðsíða 17
Blaðsíða 18
Blaðsíða 19
Blaðsíða 20
Blaðsíða 21
Blaðsíða 22
Blaðsíða 23
Blaðsíða 24
Blaðsíða 25
Blaðsíða 26
Blaðsíða 27
Blaðsíða 28
Blaðsíða 29
Blaðsíða 30
Blaðsíða 31
Blaðsíða 32
Blaðsíða 33
Blaðsíða 34
Blaðsíða 35
Blaðsíða 36
Blaðsíða 37
Blaðsíða 38
Blaðsíða 39
Blaðsíða 40
Blaðsíða 41
Blaðsíða 42
Blaðsíða 43
Blaðsíða 44
Blaðsíða 45
Blaðsíða 46
Blaðsíða 47
Blaðsíða 48
Blaðsíða 49
Blaðsíða 50
Blaðsíða 51
Blaðsíða 52
Blaðsíða 53
Blaðsíða 54
Blaðsíða 55
Blaðsíða 56
Blaðsíða 57
Blaðsíða 58
Blaðsíða 59
Blaðsíða 60
Blaðsíða 61
Blaðsíða 62
Blaðsíða 63
Blaðsíða 64
Blaðsíða 65
Blaðsíða 66
Blaðsíða 67
Blaðsíða 68
Blaðsíða 69
Blaðsíða 70
Blaðsíða 71
Blaðsíða 72
Blaðsíða 73
Blaðsíða 74
Blaðsíða 75
Blaðsíða 76
Blaðsíða 77
Blaðsíða 78
Blaðsíða 79
Blaðsíða 80
Blaðsíða 81
Blaðsíða 82
Blaðsíða 83
Blaðsíða 84
Blaðsíða 85
Blaðsíða 86
Blaðsíða 87
Blaðsíða 88
Blaðsíða 89
Blaðsíða 90
Blaðsíða 91
Blaðsíða 92
Blaðsíða 93
Blaðsíða 94
Blaðsíða 95
Blaðsíða 96
Blaðsíða 97
Blaðsíða 98
Blaðsíða 99
Blaðsíða 100
Blaðsíða 101
Blaðsíða 102
Blaðsíða 103
Blaðsíða 104
Blaðsíða 105
Blaðsíða 106
Blaðsíða 107
Blaðsíða 108
Blaðsíða 109
Blaðsíða 110
Blaðsíða 111
Blaðsíða 112
Blaðsíða 113
Blaðsíða 114
Blaðsíða 115
Blaðsíða 116
Blaðsíða 117
Blaðsíða 118
Blaðsíða 119
Blaðsíða 120
Blaðsíða 121
Blaðsíða 122
Blaðsíða 123
Blaðsíða 124
Blaðsíða 125
Blaðsíða 126
Blaðsíða 127
Blaðsíða 128
Blaðsíða 129
Blaðsíða 130
Blaðsíða 131
Blaðsíða 132

x

Hugur

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Hugur
https://timarit.is/publication/603

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.