Hugur - 01.01.2002, Blaðsíða 77

Hugur - 01.01.2002, Blaðsíða 77
„Sálin í Hrafnkötlu" Hugur þess að ég stundi sparðatíning sem nálgist meira fílólógíu en eiginlega bókmenntatúlkun. Svo gæti hann bætt við að ekki verði séð að staðsetn- ing Zemblu komi bókinni við sem bókmenntaverki.50 Mitt svar er að staðsetningin sem slík er ekki aðalmálið. Kjarni málsins er að ef norð- urtilgátan er sönn þá styrkist sú túlkun á Pale Fire að ekkert sé sem sýnist í sögunni, enginn skortur á fólskum „assjúrönsum" (það sýnir líka að túlkunin inniheldur meira en sjálfsögð sannindi). Þess vegna fellur „norðurtilgátan" undir síðari lið þeirrar skilgreiningar sem ég gaf á túlk- un fyrr í þessum texta. Norðurtilgátan er nefnilega kenning um eina af mikilsverðum hliðum verksins. Þess utan verður ekki séð að hún sé bein lýsing á verkinu því hún er tilgáta um þætti sögunnar sem ekki liggja ljósir fyrir. Af ofansögðu verður ekki annað séð en að túlkun mín falli bæði undir skilgreiningu mína á bókmenntatúlkun og skilgreiningu mína á skyn- samlegri túlkun. Sigurinn er því unninn, til er að minnsta kosti ein skynsamleg túlkun og erfitt að sjá að hún sé ein á báti. Almenn efa- hyggja á ekki við rök að styðjast og hið sama gildir um efahyggju al- mennt. Lokaorð Niðurstaða mín er því sú að efahyggjumenn hafi í megindráttum á röngu að standa. Við getum stutt og hrakið túlkanir með rökum sem hafa al- tækt gildi. Eins og við munum þá skilgreindi ég efahyggju sem þá skoð- un að túlkanir verði hvorki rökstuddar né hraktar með rökum sem hafa altækt gildi. Samt er hlutlægnishyggja ekki góður kostur, vandséð er hvernig sanna megi að bókmenntaverk hafi hlutlægt eðli og að til séu óvéfengjanlegar túlkanir. Játað skal að það er sannleikskjarni í efa- hyggju, líklega er bæði huglægur og afstæður þáttur í flestum, jafnvel öllum túlkunum. Vafalaust skáldum við í eyður textans en skáldskapur- inn sá er misgóður eins og gengur. Og víst er um að túlka má texta með ýmsum hætti og sjálfsagt eru túlkanir okkar fallvaltar. Þótt hin eina sanna túlkun væri til og við slysuðumst til að höndla hana er ekki þar með sagt að við hefðum pottþéttar aðferðir til að sanna að svo væri. Hug- myndin um hina einu réttu túlkun getur aldrei orðið annað en leiðsögu- hugmynd, markmið sem við reynum að stefna að en fáum tæpast náð. En við getum greint hismið frá kjarnanum, við erum ekki rígbundin á klafa samtíma og samfélags. Rétt er að fylgja því sem ég kalla „skynsam- 50 Segja má að Livingston hafi svarað ásökunum um sparðatíning fyrir mína hönd. 75
Blaðsíða 1
Blaðsíða 2
Blaðsíða 3
Blaðsíða 4
Blaðsíða 5
Blaðsíða 6
Blaðsíða 7
Blaðsíða 8
Blaðsíða 9
Blaðsíða 10
Blaðsíða 11
Blaðsíða 12
Blaðsíða 13
Blaðsíða 14
Blaðsíða 15
Blaðsíða 16
Blaðsíða 17
Blaðsíða 18
Blaðsíða 19
Blaðsíða 20
Blaðsíða 21
Blaðsíða 22
Blaðsíða 23
Blaðsíða 24
Blaðsíða 25
Blaðsíða 26
Blaðsíða 27
Blaðsíða 28
Blaðsíða 29
Blaðsíða 30
Blaðsíða 31
Blaðsíða 32
Blaðsíða 33
Blaðsíða 34
Blaðsíða 35
Blaðsíða 36
Blaðsíða 37
Blaðsíða 38
Blaðsíða 39
Blaðsíða 40
Blaðsíða 41
Blaðsíða 42
Blaðsíða 43
Blaðsíða 44
Blaðsíða 45
Blaðsíða 46
Blaðsíða 47
Blaðsíða 48
Blaðsíða 49
Blaðsíða 50
Blaðsíða 51
Blaðsíða 52
Blaðsíða 53
Blaðsíða 54
Blaðsíða 55
Blaðsíða 56
Blaðsíða 57
Blaðsíða 58
Blaðsíða 59
Blaðsíða 60
Blaðsíða 61
Blaðsíða 62
Blaðsíða 63
Blaðsíða 64
Blaðsíða 65
Blaðsíða 66
Blaðsíða 67
Blaðsíða 68
Blaðsíða 69
Blaðsíða 70
Blaðsíða 71
Blaðsíða 72
Blaðsíða 73
Blaðsíða 74
Blaðsíða 75
Blaðsíða 76
Blaðsíða 77
Blaðsíða 78
Blaðsíða 79
Blaðsíða 80
Blaðsíða 81
Blaðsíða 82
Blaðsíða 83
Blaðsíða 84
Blaðsíða 85
Blaðsíða 86
Blaðsíða 87
Blaðsíða 88
Blaðsíða 89
Blaðsíða 90
Blaðsíða 91
Blaðsíða 92
Blaðsíða 93
Blaðsíða 94
Blaðsíða 95
Blaðsíða 96
Blaðsíða 97
Blaðsíða 98
Blaðsíða 99
Blaðsíða 100
Blaðsíða 101
Blaðsíða 102
Blaðsíða 103
Blaðsíða 104
Blaðsíða 105
Blaðsíða 106
Blaðsíða 107
Blaðsíða 108
Blaðsíða 109
Blaðsíða 110
Blaðsíða 111
Blaðsíða 112
Blaðsíða 113
Blaðsíða 114
Blaðsíða 115
Blaðsíða 116
Blaðsíða 117
Blaðsíða 118
Blaðsíða 119
Blaðsíða 120
Blaðsíða 121
Blaðsíða 122
Blaðsíða 123
Blaðsíða 124
Blaðsíða 125
Blaðsíða 126
Blaðsíða 127
Blaðsíða 128
Blaðsíða 129
Blaðsíða 130
Blaðsíða 131
Blaðsíða 132

x

Hugur

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Hugur
https://timarit.is/publication/603

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.