Hugur - 01.01.2002, Blaðsíða 41

Hugur - 01.01.2002, Blaðsíða 41
Hugur, 12.-13. ár, 2000-2001 s. 39-53 W.V. Quine Merking og sannleikur Þegar einhver segir satt, hvað er það þá sem gerir fullyrðinguna sanna? Við segjum gjarnan að það séu tveir þættir sem þessu ráði, merking og staðreynd. Þjóðverji fullyrðir: „Der Schnee ist weiss", og segir þar með sannleikann þökk sé tveimur þáttum sem tvinnast snyrtilega saman: setningin merkir að snjór er hvítur og það vill svo til að snjór er í raun hvítur. Hefði merkingin verið önnur, hefði 'weiss' þýtt grænt, þá hefði Þjóðverjinn ekki sagt sannleikann og ef staðreyndin væri önnur, ef snjór væri rauður, þá hefði hann heldur ekki sagt sannleikann. Þetta hljómar eflaust eins og sjálfsagður hlutur, en á sama tíma má hér sjá hvimleið merki um heimspekilegt bruðl. Þjóðverjinn segir „Der Schnee ist weiss' og það er hvítur snjór allt í kring, látum það gott heita. En verðum við að halda áfram og vísa til óáþreifanlegra hluta sem liggja þarna á milli, merkingar og staðreyndar? Merking setningarinnar er að snjór er hvítur, og staðreyndin er að snjór er hvítur. Merking setningar- innar og staðreyndin eru söm, eða þau hafa að minnsta kosti sama nafh: að snjór er hvítur. Og það virðist vera vegna þessarar samsemdar, eða samnefnis, að við getum sagt að Þjóðverjinn hafi sagt satt. Merking þess sem hann segir fellur að staðreyndinni. Þetta minnir á samsvörunarkenningu um sannleikann, en sem kenn- ing er þetta tómt orðagjálfur. Samsvörunin er einungis á milli tveggja óáþreifanlegra hluta sem við höfum skírskotað til sem milliliða á milli þýsku setningarinnar og hvíts snjávarins. Nú kynni einhver að segja að ég taki þessa skírskotun til milliliðanna alltof bókstaflega. Hann kynni að andmæla og halda því fram að þegar sagt er að merking eigi þátt í að það sem Þjóðverjinn sagði var satt, þá sé einungis verið að segja á myndrænan hátt nokkuð sem enginn getur andmælt, nefnilega að ef orðið 'weiss' væri notað í þýsku um græna hluti en ekki hvíta, þá hefði það sem Þjóðverjinn sagði um snjóinn verið 39
Blaðsíða 1
Blaðsíða 2
Blaðsíða 3
Blaðsíða 4
Blaðsíða 5
Blaðsíða 6
Blaðsíða 7
Blaðsíða 8
Blaðsíða 9
Blaðsíða 10
Blaðsíða 11
Blaðsíða 12
Blaðsíða 13
Blaðsíða 14
Blaðsíða 15
Blaðsíða 16
Blaðsíða 17
Blaðsíða 18
Blaðsíða 19
Blaðsíða 20
Blaðsíða 21
Blaðsíða 22
Blaðsíða 23
Blaðsíða 24
Blaðsíða 25
Blaðsíða 26
Blaðsíða 27
Blaðsíða 28
Blaðsíða 29
Blaðsíða 30
Blaðsíða 31
Blaðsíða 32
Blaðsíða 33
Blaðsíða 34
Blaðsíða 35
Blaðsíða 36
Blaðsíða 37
Blaðsíða 38
Blaðsíða 39
Blaðsíða 40
Blaðsíða 41
Blaðsíða 42
Blaðsíða 43
Blaðsíða 44
Blaðsíða 45
Blaðsíða 46
Blaðsíða 47
Blaðsíða 48
Blaðsíða 49
Blaðsíða 50
Blaðsíða 51
Blaðsíða 52
Blaðsíða 53
Blaðsíða 54
Blaðsíða 55
Blaðsíða 56
Blaðsíða 57
Blaðsíða 58
Blaðsíða 59
Blaðsíða 60
Blaðsíða 61
Blaðsíða 62
Blaðsíða 63
Blaðsíða 64
Blaðsíða 65
Blaðsíða 66
Blaðsíða 67
Blaðsíða 68
Blaðsíða 69
Blaðsíða 70
Blaðsíða 71
Blaðsíða 72
Blaðsíða 73
Blaðsíða 74
Blaðsíða 75
Blaðsíða 76
Blaðsíða 77
Blaðsíða 78
Blaðsíða 79
Blaðsíða 80
Blaðsíða 81
Blaðsíða 82
Blaðsíða 83
Blaðsíða 84
Blaðsíða 85
Blaðsíða 86
Blaðsíða 87
Blaðsíða 88
Blaðsíða 89
Blaðsíða 90
Blaðsíða 91
Blaðsíða 92
Blaðsíða 93
Blaðsíða 94
Blaðsíða 95
Blaðsíða 96
Blaðsíða 97
Blaðsíða 98
Blaðsíða 99
Blaðsíða 100
Blaðsíða 101
Blaðsíða 102
Blaðsíða 103
Blaðsíða 104
Blaðsíða 105
Blaðsíða 106
Blaðsíða 107
Blaðsíða 108
Blaðsíða 109
Blaðsíða 110
Blaðsíða 111
Blaðsíða 112
Blaðsíða 113
Blaðsíða 114
Blaðsíða 115
Blaðsíða 116
Blaðsíða 117
Blaðsíða 118
Blaðsíða 119
Blaðsíða 120
Blaðsíða 121
Blaðsíða 122
Blaðsíða 123
Blaðsíða 124
Blaðsíða 125
Blaðsíða 126
Blaðsíða 127
Blaðsíða 128
Blaðsíða 129
Blaðsíða 130
Blaðsíða 131
Blaðsíða 132

x

Hugur

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Hugur
https://timarit.is/publication/603

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.