Tímarit Máls og menningar


Tímarit Máls og menningar - 01.06.1983, Blaðsíða 65

Tímarit Máls og menningar - 01.06.1983, Blaðsíða 65
Rauðhetta í munnlegri geymd (Hér er guðmóðir — marraine, meirineta — sama og amma þar sem algengt var að amman væri guðmóðir barnabarnanna). Allt þetta matargerðar- og átmunstur sem sótt er beint í grísa- slátrunina sýnir að hér er um að ræða fórnarmáltíð eða blót, þar sem úlfurinn fórnar ömmunni fyrir stúlkubarnið. Að þeir hlutar hennar sem stúlkan neytir — blóðið og brjóstin — eru tengdir æxluninni sýnir enn betur eðli fórnarinnar. Þessi kafli sögunnar sem einmitt kemur næst á eftir títuprjónunum fjallar þá um það hvernig litla stúlkan verður fullþroska kona. Hryllingsmáltíð Rauðhettu verður þannig skilin með hliðsjón af þrískiptu lífshlaupi konunnar þar sem mílusteinarnir eru kynþroskinn, móðurhlutverkið og tíðahvörfin. Æviskeiðin þrjú eru táknuð með þrenns konar heitum: ungmey, móðir, amma. Frá sjónar- hóli samfélagsins virðist hringurinn lokast þegar móðirin verður amma um leið og dóttirin verður móðir. Þær þrjár eru þátttakendur í sama leik. Þegar litla stúlkan kemst á kynþroskaskeið byrjar hún strax að ganga inn í hlutverk móður sinnar, ofurlítið lengra þegar hún kynnist kynlífinu, m. ö. o. jafnt og þétt eftir því sem fjölgunarhlutverk hennar verður greinilegra. En við sjáum hana líka í hlutverki blóðsugu: þegar blóð dótturinnar tekur að streyma — sem er fyrsta skilyrði þess að hún geti leikið sitt hlutverk sem barnamaskína — hlýtur það um leið að hverfa frá móðurinni sem missir hæfileikann til að fæða börn, þær eru eins og tvö samtengd ílát. Um leið segir sagan okkur að stúlkan sæki þennan hæfileika til móður sinnar, hún tekur hann frá henni, étur hana upp til agna í bókstaflegri merkingu. Annars blandast aldursskeið móður og ömmu iðulega saman í sögunum og það kemur oft fyrir að móðirin leikur hlutverk ömmunnar og er étin. Stundum lendir það á móðursyst- ur eða jafnvel guðmóður sem er gott dæmi um hina félagslegu vídd sögunnar því guðmóðirin, sem í bændasamfélaginu er einmitt móður- systirin eða amman, er sú sem vakir yfir framtíð stúlkunnar, gefur henni saumatösku þegar hún nær fjórtán ára aldrinum, tekur hana í læri í saumaskapnum og gefur henni krukkur og kastarholur þegar hún giftir sig. Hún er hinn félagslegi staðgengill móðurinnar og hlutverk hennar er að afhenda þær eignir sem tilheyra konunum. Boðskapur sögunnar er því sá að hinar líkamlegu ummyndanir kon- unnar leiði óhjákvæmilega til þess að þær gömlu verði að víkja fyrir hinum ungu. Dæturnar taka við hlutverki mæðranna og þegar barna- börnin koma er hringrásinni lokið. Ommurnar eru búnar að vera, þær verða étnar. 295
Blaðsíða 1
Blaðsíða 2
Blaðsíða 3
Blaðsíða 4
Blaðsíða 5
Blaðsíða 6
Blaðsíða 7
Blaðsíða 8
Blaðsíða 9
Blaðsíða 10
Blaðsíða 11
Blaðsíða 12
Blaðsíða 13
Blaðsíða 14
Blaðsíða 15
Blaðsíða 16
Blaðsíða 17
Blaðsíða 18
Blaðsíða 19
Blaðsíða 20
Blaðsíða 21
Blaðsíða 22
Blaðsíða 23
Blaðsíða 24
Blaðsíða 25
Blaðsíða 26
Blaðsíða 27
Blaðsíða 28
Blaðsíða 29
Blaðsíða 30
Blaðsíða 31
Blaðsíða 32
Blaðsíða 33
Blaðsíða 34
Blaðsíða 35
Blaðsíða 36
Blaðsíða 37
Blaðsíða 38
Blaðsíða 39
Blaðsíða 40
Blaðsíða 41
Blaðsíða 42
Blaðsíða 43
Blaðsíða 44
Blaðsíða 45
Blaðsíða 46
Blaðsíða 47
Blaðsíða 48
Blaðsíða 49
Blaðsíða 50
Blaðsíða 51
Blaðsíða 52
Blaðsíða 53
Blaðsíða 54
Blaðsíða 55
Blaðsíða 56
Blaðsíða 57
Blaðsíða 58
Blaðsíða 59
Blaðsíða 60
Blaðsíða 61
Blaðsíða 62
Blaðsíða 63
Blaðsíða 64
Blaðsíða 65
Blaðsíða 66
Blaðsíða 67
Blaðsíða 68
Blaðsíða 69
Blaðsíða 70
Blaðsíða 71
Blaðsíða 72
Blaðsíða 73
Blaðsíða 74
Blaðsíða 75
Blaðsíða 76
Blaðsíða 77
Blaðsíða 78
Blaðsíða 79
Blaðsíða 80
Blaðsíða 81
Blaðsíða 82
Blaðsíða 83
Blaðsíða 84
Blaðsíða 85
Blaðsíða 86
Blaðsíða 87
Blaðsíða 88
Blaðsíða 89
Blaðsíða 90
Blaðsíða 91
Blaðsíða 92
Blaðsíða 93
Blaðsíða 94
Blaðsíða 95
Blaðsíða 96
Blaðsíða 97
Blaðsíða 98
Blaðsíða 99
Blaðsíða 100
Blaðsíða 101
Blaðsíða 102
Blaðsíða 103
Blaðsíða 104
Blaðsíða 105
Blaðsíða 106
Blaðsíða 107
Blaðsíða 108
Blaðsíða 109
Blaðsíða 110
Blaðsíða 111
Blaðsíða 112
Blaðsíða 113
Blaðsíða 114
Blaðsíða 115
Blaðsíða 116
Blaðsíða 117
Blaðsíða 118
Blaðsíða 119
Blaðsíða 120
Blaðsíða 121
Blaðsíða 122
Blaðsíða 123
Blaðsíða 124

x

Tímarit Máls og menningar

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Tímarit Máls og menningar
https://timarit.is/publication/1109

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.