Jón á Bægisá - 01.04.1997, Blaðsíða 21

Jón á Bægisá - 01.04.1997, Blaðsíða 21
,Kalda stríðið skýrar fram í lengri verkum sínum. Átökin eru á milli framsækinnar hugsunar, sem miðar markvisst að tæknivaldi, og hugarfars frið- semdar og sjálfsþurfta sem lýtur hrynjandi náttúrunnar. Vandinn er sá, eins og Kristjana gerir best skil í The Prowler, að framsæknin á rætur sínar í sjálfsbjargarhvöt, en skrifast iðulega á kostnað náttúr- unnar eða þeirra sem ekki standa jafnfætis í völdum eða tæknivæð- ingu; viðleitni sjálfsþurftarhugarfarsins til að lifa í sátt og hlúa að náttúrunni getur aftur á móti hindrað eigin velferð og afkomu. Textatengsl og orðfar „The Song of the Reindeer" á ensku skilar boðmerkjum um að sagan snúist táknrænt um þessi frásagnar- og hugmyndafræðilegu átök, en nánari vísanir hennar í íslenska sögu, menningu og frásagnarhefð eru ekki líklegar til að skila sér til enskra lesenda. Smásagan er því sérlega skýrt dæmi um þá endurheimt sem á sér stað í flestum verka Kristjönu þegar þau eru lesin í íslensku sam- hengi. í bókinni Um þýðingar víkja Heimir Pálsson og Höskuldur Þrá- insson að endurheimt við íslenskun á Fjallkirkju Gunnars Gunnars- sonar, sem vísar í Jónas Hallgrímsson í upphafi verksins. Þeir segja að gera megi „ráð fýrir að lesendur þýðinganna skilji það sem lesendum frumtextans er lokuð bók!“ en það staðfesti „að Gunnar Gunnarsson var íslendingur og hugmyndir hans áttu sér rætur í íslenskum veru- leika þó svo hann skrifaði þær á dönsku.“27 Sama má segja um Kristjönu. Staðreyndin er sú að flest verka hennar hafa tvöfaida ásýnd; á ensku gætir íslensks framandleika í verkum hennar en við þýðingu yfir á íslensku er líklegt að þau beri framandlegt yfirbragð sökum bókmenntafræðilegrar skólunar hennar og skáldskaparlegrar mótunar í Norður-Ameríku. En í því innra „landslagi" íslenskrar frásögu sem endurheimtist í verkum Kristjönu við íslenska þýðingu er það ekki tíðarandi líðandi stundar sem er mest áberandi, heldur ís- lenskrar fortíðar og mótunarára hennar sjálfrar, kaldastríðsáranna. Þýðing Margrétar Björgvinsdóttur á Játningum landnemadóttur og formáli hennar virðast hafa gefið til kynna að rétt sé að binda enda á „kalda stríðið" milli íslenskrar og kanadískrar túlkunar á íslenskum veruleika, fornum og nýjum. En segja má að þessi útgáfa Jóns á Bæg- isá marki endanlegt fall þagnarmúrsins. Án efa þykir íslenskum les- endum fengur í skáldverkum þeirra höfunda sem hér eru kynntir - ekki einungis þrátt fyrir sögusýn sem er iðulega frábrugðin viðtekn- um íslenskum söguskilningi, heldur einmitt sökum þess að túlkun þeirra á kunnuglegu efni er ýmist að einhverju eða öllu leyti mótuð af framandi aðstæðum og uppvexti í annarri heimsálfu. hreindýra á Reykjanesskaga mætti einungis rekja til ofveiði. Ólafur benti á að dýrin hefðu verið alfriðuð frá aldamótum, þegar hreindýr var enn að finna á skaganum, en fæðuskortur sökum offjölgunar karldýra hafi loks riðið stofnin- um að fullu. 27 Heimir Pálsson og Höskuldur Þráinsson, Um þýðingar (Reykjavík: Iðunn, 1988) 109. á Æœyáá - HVAT? TALA THU ISLENZKU? 19
Blaðsíða 1
Blaðsíða 2
Blaðsíða 3
Blaðsíða 4
Blaðsíða 5
Blaðsíða 6
Blaðsíða 7
Blaðsíða 8
Blaðsíða 9
Blaðsíða 10
Blaðsíða 11
Blaðsíða 12
Blaðsíða 13
Blaðsíða 14
Blaðsíða 15
Blaðsíða 16
Blaðsíða 17
Blaðsíða 18
Blaðsíða 19
Blaðsíða 20
Blaðsíða 21
Blaðsíða 22
Blaðsíða 23
Blaðsíða 24
Blaðsíða 25
Blaðsíða 26
Blaðsíða 27
Blaðsíða 28
Blaðsíða 29
Blaðsíða 30
Blaðsíða 31
Blaðsíða 32
Blaðsíða 33
Blaðsíða 34
Blaðsíða 35
Blaðsíða 36
Blaðsíða 37
Blaðsíða 38
Blaðsíða 39
Blaðsíða 40
Blaðsíða 41
Blaðsíða 42
Blaðsíða 43
Blaðsíða 44
Blaðsíða 45
Blaðsíða 46
Blaðsíða 47
Blaðsíða 48
Blaðsíða 49
Blaðsíða 50
Blaðsíða 51
Blaðsíða 52
Blaðsíða 53
Blaðsíða 54
Blaðsíða 55
Blaðsíða 56
Blaðsíða 57
Blaðsíða 58
Blaðsíða 59
Blaðsíða 60
Blaðsíða 61
Blaðsíða 62
Blaðsíða 63
Blaðsíða 64
Blaðsíða 65
Blaðsíða 66
Blaðsíða 67
Blaðsíða 68
Blaðsíða 69
Blaðsíða 70
Blaðsíða 71
Blaðsíða 72
Blaðsíða 73
Blaðsíða 74
Blaðsíða 75
Blaðsíða 76
Blaðsíða 77
Blaðsíða 78
Blaðsíða 79
Blaðsíða 80
Blaðsíða 81
Blaðsíða 82
Blaðsíða 83
Blaðsíða 84
Blaðsíða 85
Blaðsíða 86
Blaðsíða 87
Blaðsíða 88
Blaðsíða 89
Blaðsíða 90
Blaðsíða 91
Blaðsíða 92
Blaðsíða 93
Blaðsíða 94
Blaðsíða 95
Blaðsíða 96
Blaðsíða 97
Blaðsíða 98
Blaðsíða 99
Blaðsíða 100
Blaðsíða 101
Blaðsíða 102
Blaðsíða 103
Blaðsíða 104
Blaðsíða 105
Blaðsíða 106
Blaðsíða 107
Blaðsíða 108
Blaðsíða 109
Blaðsíða 110
Blaðsíða 111
Blaðsíða 112
Blaðsíða 113
Blaðsíða 114
Blaðsíða 115
Blaðsíða 116
Blaðsíða 117
Blaðsíða 118
Blaðsíða 119
Blaðsíða 120
Blaðsíða 121
Blaðsíða 122
Blaðsíða 123
Blaðsíða 124

x

Jón á Bægisá

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Jón á Bægisá
https://timarit.is/publication/1166

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.