Árbók Landsbókasafns Íslands - Nýr flokkur - 01.01.1991, Page 55

BROT ÚR BARNAPRÉDIKUNUM
55
hjálpargagn til að skilja latínutexta Davíðssálma48 og loks þýðingu
Odds Gottskálkssonar á prédikunum sem vóru vel til þess fallnar
að börn og ungmenni tileinkuðu sér fræði Lúthers um frumatriði
kristindómsins.
5. Islenskur texti, latneskur og þýskur
Hér á eftir verður prentaður texti brotsins AM 667 XV 4to. Eins
og getið var í nmgr. 31 er sleppt deplum yfir œ-um og lykkjum yfir
o-um. Auk þess er sleppt broddum yfir i-um ogj-um, enda eru þeir
oft óskýrir. Tvöfalt a er einlægt samritað í handritinu, en af
hagkvæmdarástæðum er límingarstafurinn leystur upp áá eða aa.
(.aa er aðeins á tveimur stöðum án brodda, og á þeim báðum kynnu
broddar að hafa máðst út.) Að öðru leyti er textinn prentaður
stafrétt, en leyst úr böndum án þess að auðkennt sé.49
Til samanburðar við texta brotsins XV er birtur samsvarandi
latínutexti eftir útgáfunni 1539 og þýskur texti Nurnbergprent-
unarinnar 1533 eftir útgáfunni 1961 (sjá nmgr. 13). Enda þótt
fullvíst sé að latneski textinn liggi til grundvallar þýðingu Odds
Gottskálkssonar, gætu örfáar nánari samsvaranir við þýska text-
ann (sjá nmgr. 58 og 64) bent til þess að Oddur hefði einnig haft
hann í höndum. En með tilliti til þess hve nákvæmlega Oddur
þræðir latneska textann á fjölmörgum stöðum þar sem hann víkur
frá þýska textanum, verður þó að telja mjög ólíklegt að svo hafi
verið.
Við prentun textanna hér eru höfð greinaskil þar sem þau eru í
latneska textanum og þeim þýska;50 í XV er textinn að mestu
skrifaður í samfellu, en þó er oftast stór stafur eða línuupphaf þar
sem ný grein hefst.
48 Uecker (Der Wiener Psalter (sjá nmgr. 33), ciii-cv) hefur orðað þá hugmynd að þýðing
saltarans hafi orðið til í Skriðuklaustri í tengslum við skólahald þar.
49 Depill er notaður sem tvöfoldunarmerki yfir sumum samhljóðum, einkum n-i, en
þessir deplar eru smáir og sumstaðar getur orkað tvímælis hvort um sé að ræða tvöioldun-
ardepil eða leifar af eldri skrift, sbr. 2 kafla. - ei er skrifað í deiginum lvl8, meigit 2r3, seigia
2rl3, seigir 2rl4 og deigi 2rl7. Stofnsérhljóði er hins vegar bundinn í meigi 2r27, mega lvl6
og megum 2r 12; í tveimur síðastnefndu myndunum hefði e.t.v. einnig mátt hafa ei í
upplausn þó að þær eigi sér ekki hliðstæður skrifaðar fullum stöfum í brotinu, sbr. Uecker,
Der Wiener Psalter (sjá nmgr. 33), xlii-xliii.
50 Greinaskil í þessum textum fara að heita má saman. Samsvarandi setningaskilum í 2r7 í
íslenska textanum eru þó greinaskil í þýska textanum en ekki í þeim latneska, og í 2r24 eru
greinaskil í latneska textanum en ekki í þeim þýska.