Sagnir - 01.06.1993, Side 114

Sagnir - 01.06.1993, Side 114
um. Afnám þrælahalds var ekki á færi alríkisstjómarinnar og jafnvel í stríðinu vildi Lincoln ekki hætta einingu ríkisins fyrir þrælana, allt fram á síðustu stundu. Hvorki Norðan- né Sunnanmenn bám hag svertingja fyrir brjósti. Engum var raunverulegur hagur í að frelsa þá. Þess vegna er spurt: Hvers vegna var þrælahald aflagt? Þrælamálið var enda- laust þrætuepli. Það var alltaf fyrir og kom upp á flestum vígstöðvum. Að því leyti var eftirsóknarvert að máhð leystist. En ástæðan fyrir því, að það þvældist alltaf fyrir var siðferðileg; færri og færri sættu sig við slíkt reginóréttlæti, sem þrælahald er. Ef hægt hefði verið að fara milHveg hefði það verið gert og það var reynt, með þvi að reyna að halda jafnvægi milli fjölda þeirra ríkja, sem leyfðu þrælahald og hinna, sem bönnuðu það. En það var engin millileið til, því þrælahald er órétt- látt í einu lagi, þar er ekkert nema ann- aðhvort eða. Þrælamir tóku ekki þátt í baráttunni sjálfir. Baráttan var hvorki stéttar- né hagsmunabarátta þeirra sjálfra. Henni má miklu frekar líkja við baráttu nátt- úmverndarsamtaka nútímans fyrir minnimáttar. Hvítir Bandaríkjamenn börðust fyrir gmndvaHarréttindum minnimáttar á sama hátt og t.d. Græn- friðungar beijast fyrir rétti hvala til að Hfa, án þess þó, að ætla sér nokkum tímann að koma nálægt þeim sjálfir. Þeir töldu sig siðferðilega skylduga til að bjarga þeim, sem ekki vom færir um það sjálfir. Þeir börðust fyrir frelsun þræla á sama hátt og Grænfiiðungar beijast nú fyrir ffelsun háhyrninga úr sædýrasöfnum. Þegar þrýstingurinn er orðinn nógu mikiH, verður það póHtískt hagkvæmt að láta undan og þannig má segja að hagsmunir ráði ferðinni, en siðferðfleg sjónarmið eiga fyrsta og síðasta orðið. Tiívísanir iJorsteinn borsteinsson þýddi allar beinar tilvitnanir í greininni. 1 Winthrop D. Jordan: „Modern Tensions and the Origins of American Slavery.“ Amcricans from Africa. Slavery and its Aftermaths, N.Y., 1970, 103-115. 2 Mildred Bain og Ervin Lewis: From Freedom to Frecdom. African Roots in American Soil-Selected Readings, N.Y., 1977, 207. 3 Mildred Bain og Ewin Lewis: From Freedom to Freedom, 208. 4 The National Experience. A Flistory of the United States. 5. útg., 1963, N.Y., 208.Richard Kluger: Simple Justice. The History of Brown v. Board oj Education and Black America’ s Struggle for Equality, N.Y., 1977, 30. 5 The National Experience, 208. 6 The National Experience, 211-212. 7 The National Experience, 212. 8 Richard Kluger: Simple Justice, 36 og The National Experience, 264 og 256. 9 The National Experience, 270-271. 10 Richard Kluger: Simple Justice, 39. 11 William Loren Katz: Eyewitness. The Negro in American History, N.Y., 1967, 189. 12 The National Experience, 236. 13 The National Experience, 271. 14 Don E. Fehrenbacher: Abraham Lincoln: A documentary portrait through his speeches and umtings. Bréf til Mary Speed, 27. september 1841, N.Y., 1964, 45- 46. 15 Richard Kluger: Simple Justice, 27-28. 16 Langston Hughes og Milton Meltzer: A Pictoral History of the Negro in America. 3. útg., N.Y., 1968, 144 og 114-117. 17 Richard Kluger: Simple Justice, 37. 18 Richard KJuger: Simple Justice, 40. 19 Don E. Fehrenbacher: Abraham Lincoln, 36. 20 Stanley M. Elkins: „Slavery and Negro Personality.“ Americans from Africa. Slavery and its Aftermaths. N. Y., 1970, 131-153. 21 The National Experience, 270-271,265, 209 og 233. Samuel Eliot Morison og Henry Steele Commager: The Growth of the American Republic. 1. bindi, , N. Y., 1942, 540-541. Don E. Fehrenbacher: Abraham Lincoln, 109. Richard Klu- ger: Simple Justice, 39. Charles Sellers og Henry May: A Synopsis of American History, Volume II: Since the Civil War, Bandaríkin., 1985, 157-158. 22 Mildred Bain og Erwin Lewis: From Freedom to Freedom, 38. 23 The National Experience, 371. 24 Don E. Fehrenbacher: Abraham Lincoln, ræða Lincolns, 21. ágúst 1858, 105. 25 Don E. Fehrenbacher: Abraham Lincoln, ræða Douglass, 21. ágúst 1858, 104. 26 Don E. Fehrenbacher: Abraham Lincoln, ræða Lincolns, 7. október 1858, 109. 27 Don E. Fehrenbacher: Abraham Lincoln, mótmæli sem fram komu á löggjafarþingi Illinois, 3. mars, 1837, 33-34. 28 Don E. Fehrenbacher: Abraham Lincoln, bréf til Williamsons Durleys, 3. októ- ber, 1845, 51-52. 29 Don E. Fehrenbacher: Abraham Lincoln, ódagsett, ritað með hendi Lincolns, birt af æfisöguriturum hans Nicolay og Hay, 70. 30 The National Experience, 371-373. 31 The National Experience, 209. 32 Don E. Fehrenbacher: Abraham Lincoln, yfirlýsing forseta, 19. maí 1862, 188- 189. 33 The National Experience, 373. 34 Mildred Bain og Erwin Lewis: From Freedom to Freedom, 314. 35 Richard Kluger: Simple Justice, 44-46. 112 SAGNIR
Side 1
Side 2
Side 3
Side 4
Side 5
Side 6
Side 7
Side 8
Side 9
Side 10
Side 11
Side 12
Side 13
Side 14
Side 15
Side 16
Side 17
Side 18
Side 19
Side 20
Side 21
Side 22
Side 23
Side 24
Side 25
Side 26
Side 27
Side 28
Side 29
Side 30
Side 31
Side 32
Side 33
Side 34
Side 35
Side 36
Side 37
Side 38
Side 39
Side 40
Side 41
Side 42
Side 43
Side 44
Side 45
Side 46
Side 47
Side 48
Side 49
Side 50
Side 51
Side 52
Side 53
Side 54
Side 55
Side 56
Side 57
Side 58
Side 59
Side 60
Side 61
Side 62
Side 63
Side 64
Side 65
Side 66
Side 67
Side 68
Side 69
Side 70
Side 71
Side 72
Side 73
Side 74
Side 75
Side 76
Side 77
Side 78
Side 79
Side 80
Side 81
Side 82
Side 83
Side 84
Side 85
Side 86
Side 87
Side 88
Side 89
Side 90
Side 91
Side 92
Side 93
Side 94
Side 95
Side 96
Side 97
Side 98
Side 99
Side 100
Side 101
Side 102
Side 103
Side 104
Side 105
Side 106
Side 107
Side 108
Side 109
Side 110
Side 111
Side 112
Side 113
Side 114
Side 115
Side 116
Side 117
Side 118
Side 119
Side 120
Side 121
Side 122
Side 123
Side 124
Side 125
Side 126
Side 127
Side 128
Side 129
Side 130
Side 131
Side 132
Side 133
Side 134
Side 135
Side 136
Side 137
Side 138
Side 139
Side 140
Side 141
Side 142
Side 143
Side 144
Side 145
Side 146
Side 147
Side 148

x

Sagnir

Direkte link

Hvis du vil linke til denne avis/magasin, skal du bruge disse links:

Link til denne avis/magasin: Sagnir
https://timarit.is/publication/1025

Link til dette eksemplar:

Link til denne side:

Link til denne artikel:

Venligst ikke link direkte til billeder eller PDfs på Timarit.is, da sådanne webadresser kan ændres uden advarsel. Brug venligst de angivne webadresser for at linke til sitet.