Ritið : tímarit Hugvísindastofnunar - 01.05.2009, Qupperneq 10

Ritið : tímarit Hugvísindastofnunar - 01.05.2009, Qupperneq 10
HELGI ÞORLAKSSON ekki sem pólitíska þjóð eða rfldsþjóð enda hafa slíkar hugmyndir vart þekkst á 13. öld. Hugmyndirfrá 18. og 19. öld um þjóðfrelsi ogþjóðrfldvorufærðaryd&r á þjóðveldið á tímum sjálfstæðisbaráttunnar og virðist enn vera rflrjandi skoðun í samfélaginu að þetta sé réttmætt. I samræmi við það teljast enda- lok þjóðveldis almennt slæmur atburður og Gamh sáttmáli mistök. Illugi Jökulsson bloggaði 18. apríl 2009 um það að hann hefði lært í skóla að Gamli sáttmáh hefði verið skelfilegt stórslys, með honum hefðu Islendingar glatað sjálfstæði, erlend kúgun lagst yfir landið og íslensk alþýða stunið og þjáðst. Illugi fæddist 1960 og þetta hafa líklega verið ríkjandi Hðhorf í skólum rnn 1975. Illugi vísaði líka til vamaðarorða Einars Más Guð- mundssonar rithöfundar um það að innganga í EtTrópusambandið jafitgilti nýjum Gamla sáttmála.4 5 * Þessum hugmyndum um Gamla sáttmála og endalok þjóðveldis hefur kannski verið haldið að nemendum í skólum þar til um 1990. Framhald sögunnar er svo sagt vera það að Islendingar hafi glatað frelsi 1262, þar með hafi byrjað sex til sjö alda einangrun og stöðnun og varað þar til þjóðin vaknaði að nýju og fór að huga að sjálfstæðinu.-"’ Þessi sögu- skoðun er arfur frá tímum sjálfstæðisbaráttunnar og má líta á hana sem „sameiginlega minningu" þjóðarinnar. Rækileg skrif sagnfræðinga um það að þessar aldir hafi kannski ekki verið svo myrkar, a.m.k. ekki lengi vel, og ekki einkennst af einangrun, hafa ekki hlotið almennar undirtektir og þar með ekki heldur sú skoðun að oft sé vafasamt að nota orð eins og „stöðn- un“ eða „hnignun11 í tengslum við þær. I grein sem birtist 2002 segir Asgeir Jónsson hagffæðingur að Gamli sáttmáli hafi ekki verið óeðlilegur fyrir sinn tíma, hann hafi í raun verið svar skynseminnar við aðstæðum á 13. öld, hérlendis hafi m.a. skort yfir- vald sem skjóta mætti ágreiningsefhum til og Noregskonungur verið lausnin. Illugi Jökulsson heldur ffarn svipaðri skoðun, samningurinn hafi verið eðlilegur í ljósi ófriðar á Islandi og hafi í raun ekki breytt miklu um stöðu landsmanna. Viðhorf Silju Báru Omarsdóttur stjómmálaffæðings em af svipuðum toga og öll segja þau hið sama, að konungsvald hafi ekki farið að vaxa fyrr en á 16. og 17. öld og það sé annað konungsvald en 4 Sjá bloggfærsluna „Hinn voðalegi Gamli sáttmáli“, http://wrww.dv.is/blogg/tre- smidja/2009/4/18/hvad-var-svona-hraedilegt-\rid-gamla-sattmala/. Fram kemur að Einar Már hafi látið ummælin falla í úwarpstíðtali. 5 Sjá t.d. Guðni Agústsson, „Gissur jarl í Steingrímshöfði". Enn ffeniur Þonaldur Gylfason, „Ljós heimsins", Fréttablaðið 17. desember 2009, bls. 36. 8
Qupperneq 1
Qupperneq 2
Qupperneq 3
Qupperneq 4
Qupperneq 5
Qupperneq 6
Qupperneq 7
Qupperneq 8
Qupperneq 9
Qupperneq 10
Qupperneq 11
Qupperneq 12
Qupperneq 13
Qupperneq 14
Qupperneq 15
Qupperneq 16
Qupperneq 17
Qupperneq 18
Qupperneq 19
Qupperneq 20
Qupperneq 21
Qupperneq 22
Qupperneq 23
Qupperneq 24
Qupperneq 25
Qupperneq 26
Qupperneq 27
Qupperneq 28
Qupperneq 29
Qupperneq 30
Qupperneq 31
Qupperneq 32
Qupperneq 33
Qupperneq 34
Qupperneq 35
Qupperneq 36
Qupperneq 37
Qupperneq 38
Qupperneq 39
Qupperneq 40
Qupperneq 41
Qupperneq 42
Qupperneq 43
Qupperneq 44
Qupperneq 45
Qupperneq 46
Qupperneq 47
Qupperneq 48
Qupperneq 49
Qupperneq 50
Qupperneq 51
Qupperneq 52
Qupperneq 53
Qupperneq 54
Qupperneq 55
Qupperneq 56
Qupperneq 57
Qupperneq 58
Qupperneq 59
Qupperneq 60
Qupperneq 61
Qupperneq 62
Qupperneq 63
Qupperneq 64
Qupperneq 65
Qupperneq 66
Qupperneq 67
Qupperneq 68
Qupperneq 69
Qupperneq 70
Qupperneq 71
Qupperneq 72
Qupperneq 73
Qupperneq 74
Qupperneq 75
Qupperneq 76
Qupperneq 77
Qupperneq 78
Qupperneq 79
Qupperneq 80
Qupperneq 81
Qupperneq 82
Qupperneq 83
Qupperneq 84
Qupperneq 85
Qupperneq 86
Qupperneq 87
Qupperneq 88
Qupperneq 89
Qupperneq 90
Qupperneq 91
Qupperneq 92
Qupperneq 93
Qupperneq 94
Qupperneq 95
Qupperneq 96
Qupperneq 97
Qupperneq 98
Qupperneq 99
Qupperneq 100
Qupperneq 101
Qupperneq 102
Qupperneq 103
Qupperneq 104
Qupperneq 105
Qupperneq 106
Qupperneq 107
Qupperneq 108
Qupperneq 109
Qupperneq 110
Qupperneq 111
Qupperneq 112
Qupperneq 113
Qupperneq 114
Qupperneq 115
Qupperneq 116
Qupperneq 117
Qupperneq 118
Qupperneq 119
Qupperneq 120
Qupperneq 121
Qupperneq 122
Qupperneq 123
Qupperneq 124
Qupperneq 125
Qupperneq 126
Qupperneq 127
Qupperneq 128
Qupperneq 129
Qupperneq 130
Qupperneq 131
Qupperneq 132
Qupperneq 133
Qupperneq 134
Qupperneq 135
Qupperneq 136
Qupperneq 137
Qupperneq 138
Qupperneq 139
Qupperneq 140
Qupperneq 141
Qupperneq 142
Qupperneq 143
Qupperneq 144
Qupperneq 145
Qupperneq 146
Qupperneq 147
Qupperneq 148
Qupperneq 149
Qupperneq 150
Qupperneq 151
Qupperneq 152
Qupperneq 153
Qupperneq 154
Qupperneq 155
Qupperneq 156
Qupperneq 157
Qupperneq 158
Qupperneq 159
Qupperneq 160
Qupperneq 161
Qupperneq 162
Qupperneq 163
Qupperneq 164
Qupperneq 165
Qupperneq 166
Qupperneq 167
Qupperneq 168
Qupperneq 169
Qupperneq 170
Qupperneq 171
Qupperneq 172
Qupperneq 173
Qupperneq 174
Qupperneq 175
Qupperneq 176
Qupperneq 177
Qupperneq 178
Qupperneq 179
Qupperneq 180
Qupperneq 181
Qupperneq 182
Qupperneq 183
Qupperneq 184
Qupperneq 185
Qupperneq 186
Qupperneq 187
Qupperneq 188

x

Ritið : tímarit Hugvísindastofnunar

Direct Links

Hvis du vil linke til denne avis/magasin, skal du bruge disse links:

Link til denne avis/magasin: Ritið : tímarit Hugvísindastofnunar
https://timarit.is/publication/1098

Link til dette eksemplar:

Link til denne side:

Link til denne artikel:

Venligst ikke link direkte til billeder eller PDfs på Timarit.is, da sådanne webadresser kan ændres uden advarsel. Brug venligst de angivne webadresser for at linke til sitet.