Ritið : tímarit Hugvísindastofnunar - 01.05.2009, Blaðsíða 120

Ritið : tímarit Hugvísindastofnunar - 01.05.2009, Blaðsíða 120
KRISTIN LOFTSDOTTIR Aðils kom út árið 1915 og má sjá nokkuð keimkkar hugmyndir í henni og í öðrum ritum hans, þ.e. þá sýn að 84% íslenskra landnema hafí komið af úrvalsættum (þeir voru kynstórir, ágætir, göfugir).-^ I bók sinni Islensktþjóð- enii talar Jón um að á Islandi hafi blandast saman „andlegt fjör, hugvit og snilld Keltanna, og djúpskyggni, staðfesta og viljaþrek Norðmannannaf,] og [fætt] af sér þjóðh'f sem varla hefur átt sinn hka í sögunni".29 Ishndssaga Jónasar Jónssonar frá Hriflu var einnig upphaflega gefin út árið 1915 (fyrra bindi) og 1916 (seinna bindi). Nálgun Jónasar er áþekk nálgun Jóns Jónssonar Aðils,30 en Jónas h'tur svo á að eftir landnámið hafi hnignun tekið við og svo endurreisn síðar meir.11 Saga Islands er saga íslenskra karlmanna, duglegra og réttsýnna, sem byggðu upp landið.32 Jónas tengir saman frásagnir af karlmönnum, uppvexti þeirra, dáðum og giörvuleika, þó að einnig sé b'tillega minnst á dugandi konur. I umfjöllun sinni um fund íslands leggur Jónas áherslu á að íslendingar samanstandi af rjóma norsku þjóðarinnar. Hami segir svo frá: Island var þá nýfundið og látið vel af landkostum þar. Þangað fóru margir stórbændur frá Noregi beina leið, en fleiri héldu í fyrstu vestur um haf ril Skodands, írlands og eyjanna þar í kring. Höfðust þeir þar við um hríð og herjuðu á Noreg til að hefha harma sinna á konungi. Gekk svo, unz Haraldur fór herferð vestur um haf og stökkti víkingum burtu. Fór þá fjöldi af þessum landflóttamönnum til íslands. En þessir atbm"ðir ollu \>ví að til íslands fór mikið af kjarnmesta fólkinu, sem til var í landinu. En 28 Jón Jónsson Aðils, Islandssaga, Reykja^ík: ísafoldarprentsmiðja, 1946, bls. 22. (Bókin var endurútgefin árin 1923, 1946, 1961 og 1962). 29 Jón Jónsson Aðils, Islemkt þjððerni: Alþýðufyrirkstrar, Reykja^'k: Sigurður Kristjánsson, 1903, bls. 22-23. 30 Hið sama má greina í alþýðufyrirlestrum Jóns Aðils. Jón slriptir íslandssögunni í fimm skeið sem í stuttu máli fela í sér að í upphafi hafi íslenskt þjóðlíf einkennst af fegurð og glæsíleika, en síðan hafi Islendingar glatað sjálfstæði súiu og þjóðinni tekið að hnigna og siðspillast. Á 19. öld reis svo þjóðin upp aftur og endurheimri sjálfs'i'irðingu sína og þrá efrir sjálfstæði. Sjá Guðmundur Hálfdanarson, „Er íslensk söguendurskoðun úrflutningshæf?"; einnigjón Jónsson Aðils, Islenskt þjðð- erni. 31 Jónas Jónsson frá Hriflu, Islandssaga handa börnum, 2 bindi, Reykjavík, 1915-16. 32 Hér má minna á greiningu Þorgerðar H. Þorvaldsdóttur á texta 24 kennslubóka sem notaðar hafa verið í sögukennslu. Rannsókn hennar leiðir í ljós mjög bjagað viðhorf til hlutar kvenna í sögunni. Sjá Þorgerður H. Þoivaldsdóttir, „Hvað er svona merkilegt ^dð það að vera karlmaðurr: Athugun á hlut kvenna í kennslubók- um í sögu fvrir grunn- og framhaldsskóla", Saga: Tímarit Sögnfe'lags 34, 2006, bls. 273-305. Ii8
Blaðsíða 1
Blaðsíða 2
Blaðsíða 3
Blaðsíða 4
Blaðsíða 5
Blaðsíða 6
Blaðsíða 7
Blaðsíða 8
Blaðsíða 9
Blaðsíða 10
Blaðsíða 11
Blaðsíða 12
Blaðsíða 13
Blaðsíða 14
Blaðsíða 15
Blaðsíða 16
Blaðsíða 17
Blaðsíða 18
Blaðsíða 19
Blaðsíða 20
Blaðsíða 21
Blaðsíða 22
Blaðsíða 23
Blaðsíða 24
Blaðsíða 25
Blaðsíða 26
Blaðsíða 27
Blaðsíða 28
Blaðsíða 29
Blaðsíða 30
Blaðsíða 31
Blaðsíða 32
Blaðsíða 33
Blaðsíða 34
Blaðsíða 35
Blaðsíða 36
Blaðsíða 37
Blaðsíða 38
Blaðsíða 39
Blaðsíða 40
Blaðsíða 41
Blaðsíða 42
Blaðsíða 43
Blaðsíða 44
Blaðsíða 45
Blaðsíða 46
Blaðsíða 47
Blaðsíða 48
Blaðsíða 49
Blaðsíða 50
Blaðsíða 51
Blaðsíða 52
Blaðsíða 53
Blaðsíða 54
Blaðsíða 55
Blaðsíða 56
Blaðsíða 57
Blaðsíða 58
Blaðsíða 59
Blaðsíða 60
Blaðsíða 61
Blaðsíða 62
Blaðsíða 63
Blaðsíða 64
Blaðsíða 65
Blaðsíða 66
Blaðsíða 67
Blaðsíða 68
Blaðsíða 69
Blaðsíða 70
Blaðsíða 71
Blaðsíða 72
Blaðsíða 73
Blaðsíða 74
Blaðsíða 75
Blaðsíða 76
Blaðsíða 77
Blaðsíða 78
Blaðsíða 79
Blaðsíða 80
Blaðsíða 81
Blaðsíða 82
Blaðsíða 83
Blaðsíða 84
Blaðsíða 85
Blaðsíða 86
Blaðsíða 87
Blaðsíða 88
Blaðsíða 89
Blaðsíða 90
Blaðsíða 91
Blaðsíða 92
Blaðsíða 93
Blaðsíða 94
Blaðsíða 95
Blaðsíða 96
Blaðsíða 97
Blaðsíða 98
Blaðsíða 99
Blaðsíða 100
Blaðsíða 101
Blaðsíða 102
Blaðsíða 103
Blaðsíða 104
Blaðsíða 105
Blaðsíða 106
Blaðsíða 107
Blaðsíða 108
Blaðsíða 109
Blaðsíða 110
Blaðsíða 111
Blaðsíða 112
Blaðsíða 113
Blaðsíða 114
Blaðsíða 115
Blaðsíða 116
Blaðsíða 117
Blaðsíða 118
Blaðsíða 119
Blaðsíða 120
Blaðsíða 121
Blaðsíða 122
Blaðsíða 123
Blaðsíða 124
Blaðsíða 125
Blaðsíða 126
Blaðsíða 127
Blaðsíða 128
Blaðsíða 129
Blaðsíða 130
Blaðsíða 131
Blaðsíða 132
Blaðsíða 133
Blaðsíða 134
Blaðsíða 135
Blaðsíða 136
Blaðsíða 137
Blaðsíða 138
Blaðsíða 139
Blaðsíða 140
Blaðsíða 141
Blaðsíða 142
Blaðsíða 143
Blaðsíða 144
Blaðsíða 145
Blaðsíða 146
Blaðsíða 147
Blaðsíða 148
Blaðsíða 149
Blaðsíða 150
Blaðsíða 151
Blaðsíða 152
Blaðsíða 153
Blaðsíða 154
Blaðsíða 155
Blaðsíða 156
Blaðsíða 157
Blaðsíða 158
Blaðsíða 159
Blaðsíða 160
Blaðsíða 161
Blaðsíða 162
Blaðsíða 163
Blaðsíða 164
Blaðsíða 165
Blaðsíða 166
Blaðsíða 167
Blaðsíða 168
Blaðsíða 169
Blaðsíða 170
Blaðsíða 171
Blaðsíða 172
Blaðsíða 173
Blaðsíða 174
Blaðsíða 175
Blaðsíða 176
Blaðsíða 177
Blaðsíða 178
Blaðsíða 179
Blaðsíða 180
Blaðsíða 181
Blaðsíða 182
Blaðsíða 183
Blaðsíða 184
Blaðsíða 185
Blaðsíða 186
Blaðsíða 187
Blaðsíða 188

x

Ritið : tímarit Hugvísindastofnunar

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Ritið : tímarit Hugvísindastofnunar
https://timarit.is/publication/1098

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.