Ritið : tímarit Hugvísindastofnunar - 01.05.2009, Blaðsíða 147

Ritið : tímarit Hugvísindastofnunar - 01.05.2009, Blaðsíða 147
M ENNTAMENN amnnurekenda, í það minnsta, en ekki hver og einn þeirra, þarf að búa yfir getunni til að skipuleggja samfélagið almennt, hina margslungnu þjón- ustuheild eins og hún leggur sig, og þá er ríkisheildin meðtalin, vegna þeirrar þarfar að skapa sem ákjósanlegastar aðstæður fyrir vöxt eigin stéttar [classe\, að minnsta kosti þurfa þeir að búa yfir möguleikanum á að velja sér „fulltrúa“ (sérhæfða verkamenn) sem treysta má fyrir því að skipuleggja almeimt tengslakerfi utan fyrirtækisins sjálfs. Sjá má að „náttúrulegir“ menntamenn, sem sérhver ný stétt skapar og heldur áfram að móta eftir því sem hún þróast, eru fyrst og fremst „sérhæfingar“ ákveðinna hluta frumlægrar starfsemi hinnar nýju þjóðfélagsgerðar sem nýja stéttin heldur á lofti. (Meira að segja lénsherrar bjuggu yfir ákveðinni tæknilegri getu, þ.e. hernaðarlegri, og það er einmitt frá þeirri stundu er aðalsstéttin tapar yfirráðum yfir tækni- og hemaðarlegri getu sem lénsveldið lendir í kreppu. En tilurð menntamanna í lénsheiminum og klassíska heiminum sem kom á undan er spurning sem þarf að skoða út af fyrir sig: þessi mótun og þróun fylgir leiðum og háttum sem taka verður til nákvæmrar rannsóknar. Hafa verður í huga að þrátt fyrir að bændalýðurinn stundi nauðsynlega starfsemi í heimi framleiðslunnar býr hann ekki til sína eigin „náttúmlegu“ mennta- menn né heldur „samlagast“ hann nokkurri stétt „hefðbundinna“ mennta- manna, þrátt fyrir að aðrir þjóðfélagshópar sæki marga menntamenn sína til bændalýðsins og mikill hluti hefðbundinna menntamanna sé þar að auki kominn af bændum.) 2) En sérhver „grundvallandi“ þjóðfélagshópur sem verður til í sögunni úr fyrra framleiðslukerfi, og sprettur fram sem tjáning á þróun kerfisins, hefur fundið sér, í það minnsta eins og sagan hefur þróast hingað til, félagslega flokka [categorie sociali] sem þegar vom til staðar og birtust þaðan í ffá sem fulltrúar fyrir samfellda sögulega framvindu sem meira að segja flóknustu og róttækustu breytingar á félagslegum og pólitískum formum fengu ekki rofið. Dæmigerðasti flokkur menntamanna er klerkastéttin, sem hafði lengi vel yfirráð (á löngu sögulegu skeiði sem einkenndist að mörgu leyti af þessum yfirráðum) yfir nokkmm mikilvægum þjónustusvið- um: trúarlegri hugmyndafræði, þ.e. heimspeki og vísindum þeirra tíma, skóltmum, menntun, siðferði, réttlæti, ölmusum, góðverkum o.s.frv. Flokk klerkanna má sjá fyrir sér sem flokk menntamanna sem stóð í gagnvirkum tengslum við landeigendaaðalinn: þeir höfðu sömu lagalegu stöðu og aðallinn og deildu með honum lénseign yfir landi ásamt ávöxtunum af ríkisbundnum forréttindum tengdum eigninni. En yfirráð klerkastétt- arinnar á sviði yfirbyggingarinnar (af þessum yfirráðum spratt notkun H5
Blaðsíða 1
Blaðsíða 2
Blaðsíða 3
Blaðsíða 4
Blaðsíða 5
Blaðsíða 6
Blaðsíða 7
Blaðsíða 8
Blaðsíða 9
Blaðsíða 10
Blaðsíða 11
Blaðsíða 12
Blaðsíða 13
Blaðsíða 14
Blaðsíða 15
Blaðsíða 16
Blaðsíða 17
Blaðsíða 18
Blaðsíða 19
Blaðsíða 20
Blaðsíða 21
Blaðsíða 22
Blaðsíða 23
Blaðsíða 24
Blaðsíða 25
Blaðsíða 26
Blaðsíða 27
Blaðsíða 28
Blaðsíða 29
Blaðsíða 30
Blaðsíða 31
Blaðsíða 32
Blaðsíða 33
Blaðsíða 34
Blaðsíða 35
Blaðsíða 36
Blaðsíða 37
Blaðsíða 38
Blaðsíða 39
Blaðsíða 40
Blaðsíða 41
Blaðsíða 42
Blaðsíða 43
Blaðsíða 44
Blaðsíða 45
Blaðsíða 46
Blaðsíða 47
Blaðsíða 48
Blaðsíða 49
Blaðsíða 50
Blaðsíða 51
Blaðsíða 52
Blaðsíða 53
Blaðsíða 54
Blaðsíða 55
Blaðsíða 56
Blaðsíða 57
Blaðsíða 58
Blaðsíða 59
Blaðsíða 60
Blaðsíða 61
Blaðsíða 62
Blaðsíða 63
Blaðsíða 64
Blaðsíða 65
Blaðsíða 66
Blaðsíða 67
Blaðsíða 68
Blaðsíða 69
Blaðsíða 70
Blaðsíða 71
Blaðsíða 72
Blaðsíða 73
Blaðsíða 74
Blaðsíða 75
Blaðsíða 76
Blaðsíða 77
Blaðsíða 78
Blaðsíða 79
Blaðsíða 80
Blaðsíða 81
Blaðsíða 82
Blaðsíða 83
Blaðsíða 84
Blaðsíða 85
Blaðsíða 86
Blaðsíða 87
Blaðsíða 88
Blaðsíða 89
Blaðsíða 90
Blaðsíða 91
Blaðsíða 92
Blaðsíða 93
Blaðsíða 94
Blaðsíða 95
Blaðsíða 96
Blaðsíða 97
Blaðsíða 98
Blaðsíða 99
Blaðsíða 100
Blaðsíða 101
Blaðsíða 102
Blaðsíða 103
Blaðsíða 104
Blaðsíða 105
Blaðsíða 106
Blaðsíða 107
Blaðsíða 108
Blaðsíða 109
Blaðsíða 110
Blaðsíða 111
Blaðsíða 112
Blaðsíða 113
Blaðsíða 114
Blaðsíða 115
Blaðsíða 116
Blaðsíða 117
Blaðsíða 118
Blaðsíða 119
Blaðsíða 120
Blaðsíða 121
Blaðsíða 122
Blaðsíða 123
Blaðsíða 124
Blaðsíða 125
Blaðsíða 126
Blaðsíða 127
Blaðsíða 128
Blaðsíða 129
Blaðsíða 130
Blaðsíða 131
Blaðsíða 132
Blaðsíða 133
Blaðsíða 134
Blaðsíða 135
Blaðsíða 136
Blaðsíða 137
Blaðsíða 138
Blaðsíða 139
Blaðsíða 140
Blaðsíða 141
Blaðsíða 142
Blaðsíða 143
Blaðsíða 144
Blaðsíða 145
Blaðsíða 146
Blaðsíða 147
Blaðsíða 148
Blaðsíða 149
Blaðsíða 150
Blaðsíða 151
Blaðsíða 152
Blaðsíða 153
Blaðsíða 154
Blaðsíða 155
Blaðsíða 156
Blaðsíða 157
Blaðsíða 158
Blaðsíða 159
Blaðsíða 160
Blaðsíða 161
Blaðsíða 162
Blaðsíða 163
Blaðsíða 164
Blaðsíða 165
Blaðsíða 166
Blaðsíða 167
Blaðsíða 168
Blaðsíða 169
Blaðsíða 170
Blaðsíða 171
Blaðsíða 172
Blaðsíða 173
Blaðsíða 174
Blaðsíða 175
Blaðsíða 176
Blaðsíða 177
Blaðsíða 178
Blaðsíða 179
Blaðsíða 180
Blaðsíða 181
Blaðsíða 182
Blaðsíða 183
Blaðsíða 184
Blaðsíða 185
Blaðsíða 186
Blaðsíða 187
Blaðsíða 188

x

Ritið : tímarit Hugvísindastofnunar

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Ritið : tímarit Hugvísindastofnunar
https://timarit.is/publication/1098

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.